Phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí MinhBài 1: Từng bước định hình khung thể chế vượt trội, nâng tầm vị thế

Có thể thấy, một khung thể chế vượt trội đang từng bước được định hình, tạo thêm dư địa để Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc, nâng tầm vị thế trong giai đoạn mới.

Hoàn thiện thể chế phát triển theo hướng đột phá

Theo UBND thành phố, thực hiện Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045, thành phố đã chủ động, tích cực phối hợp tham mưu Quốc hội ban hành Nghị quyết số 98/2023/QH15; đồng thời kịp thời tổng kết thực tiễn, đề xuất hoàn thiện, góp phần ban hành Nghị quyết số 260/2025/QH15 với nhiều cơ chế, chính sách vượt trội hơn. Việc tham mưu ban hành và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù đã tạo bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế phát triển thành phố; từng bước hình thành khung chính sách vượt trội, nâng cao năng lực quản trị đô thị, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, tạo tiền đề cho thành phố phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Thực tiễn cho thấy, các cơ chế, chính sách đặc thù đã bước đầu phát huy hiệu quả trên nhiều lĩnh vực. Việc mở rộng phân cấp, phân quyền trong quản lý đầu tư, đất đai, tổ chức bộ máy góp phần nâng cao tính chủ động, linh hoạt trong điều hành; cải thiện môi trường đầu tư, thu hút nhà đầu tư chiến lược. Trong lĩnh vực tài chính - ngân sách và an sinh xã hội, thành phố đã giải ngân 100% kế hoạch vốn cho vay giảm nghèo và giải quyết việc làm giai đoạn 2023 - 2025, góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 0,5% theo chuẩn thành phố; đồng thời, chính sách chi thu nhập tăng thêm được mở rộng, tạo động lực nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Công tác sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy được đẩy mạnh theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; gắn phân cấp, ủy quyền với kiểm soát quyền lực và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Các cơ chế đặc thù cũng tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược, nhất là các dự án giao thông, kết nối vùng; mở rộng triển khai hình thức đối tác công - tư (PPP) trong các lĩnh vực y tế, thể thao, góp phần huy động hiệu quả nguồn lực xã hội cho phát triển.

Bước khởi đầu quan trọng cho hệ sinh thái tài chính quốc tế

Một nội dung được đặc biệt chú trọng là Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động, tích cực phối hợp với các bộ, ngành Trung ương nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 222/2025/QH15 về Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, tạo cơ sở pháp lý quan trọng, mở ra không gian phát triển mới, có ý nghĩa chiến lược đối với quá trình nâng tầm vị thế kinh tế - tài chính của thành phố trong khu vực và quốc tế.

Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức ra mắt vào ngày 11/02/2026, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong quá trình hình thành hệ sinh thái tài chính quốc tế tại Việt Nam. Theo đại diện UBND thành phố, bước đầu, Trung tâm đã thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trong và ngoài nước; đã làm việc với hơn 20 nhà sáng lập, nhà đầu tư chiến lược tiềm năng; trao chứng nhận cam kết cho 7 thành viên sáng lập, 6 thành viên chiến lược và công nhận 2 thành viên tham gia, đồng thời mở rộng tiếp cận với nhiều tổ chức tài chính lớn trên thế giới.

Thành phố đang tiếp tục hoàn thiện các điều kiện cần thiết để đưa Trung tâm vào vận hành hiệu quả, bao gồm: hoàn thiện quy chế hoạt động, xây dựng các cơ chế, chính sách về thành viên; nghiên cứu phát triển các cấu phần quan trọng như: trung tâm tài chính hàng hải, hàng không, quỹ đầu tư mạo hiểm, tài chính xanh; đồng thời, xây dựng hạ tầng công nghệ tài chính theo tiêu chuẩn quốc tế và hoàn thiện các thiết chế thị trường như: hệ thống thanh toán liên ngân hàng, giao dịch hàng hóa, lưu ký và bù trừ đa tài sản.

Cùng với đó, việc triển khai Nghị quyết số 188/2025/QH15 về phát triển hệ thống đường sắt đô thị đã tạo bước chuyển mạnh mẽ trong phát triển hệ thống giao thông đô thị, từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, kết nối liên vùng, góp phần nâng cao năng lực hạ tầng, tái cấu trúc không gian đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.