Phân cấp phải đi đôi với năng lực thực thi

Đề xuất điều chỉnh nhiều cơ chế liên quan đến cấp xã, nông thôn và đầu tư công

Tại hội nghị thảo luận Tổ đại biểu số 3 HĐND tỉnh trước Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026, các đại biểu cơ bản thống nhất với nội dung các báo cáo, tờ trình, dự thảo nghị quyết trình kỳ họp; đồng thời tập trung góp ý đối với những nội dung có tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân, hoạt động của chính quyền địa phương và yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn tới.

Các đại biểu đã thảo luận, góp ý đối với nhiều dự thảo nghị quyết quan trọng như: quy định mức chi thực hiện công tác thi đua, khen thưởng; nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030; phân cấp cho HĐND cấp xã quyết định phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hàng năm; phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương năm 2025; quy định mức tối đa, tối thiểu của hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn tỉnh.

Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến là dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ, khuyến khích sử dụng hình thức hỏa táng trên địa bàn tỉnh. Các đại biểu đề nghị rà soát phạm vi, đối tượng áp dụng; xem xét nâng mức hỗ trợ đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời đơn giản hóa thủ tục để người dân thuận lợi trong tiếp cận, thụ hưởng chính sách.

Đối với dự thảo nghị quyết quy định một số chế độ, chính sách đối với thôn, tổ dân phố, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ đối tượng, mức hỗ trợ đối với Bí thư chi bộ, thôn trưởng, tổ trưởng tổ dân phố nhằm bảo đảm thống nhất khi triển khai; nghiên cứu nâng mức hỗ trợ đối với tổ trưởng tổ liên gia phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều đại biểu kiến nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp nhà văn hóa thôn, tổ dân phố sau sáp nhập để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, tổ chức họp trực tuyến và hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính. Một số ý kiến đề nghị sớm có cơ chế phù hợp để các trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã hoạt động hiệu quả, tháo gỡ khó khăn về nhân lực, tuyển dụng và sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Liên quan đến dự thảo nghị quyết về chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, các đại biểu đề nghị đánh giá toàn diện kết quả thực hiện chính sách giai đoạn trước; tập trung nguồn lực cho những chính sách có tính lan tỏa cao, tạo động lực phát triển sản xuất, hình thành chuỗi giá trị và nâng cao thu nhập cho người dân.

Các ý kiến cũng đề cập đến việc phân bổ vốn đầu tư công, vốn thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách hỗ trợ khắc phục dịch bệnh động vật, danh mục các dự án sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng rừng và nhiều nội dung quan trọng khác dự kiến được HĐND tỉnh xem xét, quyết định tại kỳ họp.

Tăng trưởng từ 10% trở lên và yêu cầu chính sách phải khả thi

Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, những ý kiến tâm huyết, sát thực tiễn của các đại biểu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh nhấn mạnh: nhiều ý kiến đã đi thẳng vào những vấn đề đang đặt ra từ thực tiễn cơ sở, phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp có giá trị nhằm hoàn thiện các nội dung trình kỳ họp.

Theo Chủ tịch HĐND tỉnh, Kỳ họp thứ Năm diễn ra trong bối cảnh Hà Tĩnh đang tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX và thực hiện các nghị quyết trụ cột của Trung ương. Khối lượng nội dung trình kỳ họp rất lớn, nhiều cơ chế, chính sách có tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Vì vậy, các báo cáo, tờ trình cần phân tích sâu hơn các động lực tăng trưởng, những lĩnh vực còn dư địa phát triển và các điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.

Đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong năm 2026, Chủ tịch HĐND tỉnh yêu cầu tiếp tục tập trung cao nhất, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong những năm tiếp theo. Trong đó, cần nhìn thẳng vào những tồn tại, hạn chế; có giải pháp thực chất, khả thi đối với các vấn đề về giải phóng mặt bằng, giải ngân đầu tư công, thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp và sản xuất kinh doanh.

Một yêu cầu được Chủ tịch HĐND tỉnh đặc biệt nhấn mạnh là các cơ chế, chính sách trình kỳ họp phải thực sự xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả. Chính sách ban hành phải giải quyết được những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, tạo động lực mới cho phát triển, đồng thời phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của tỉnh.

Đối với các chính sách về nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới, cần tiếp tục rà soát kỹ đối tượng thụ hưởng, điều kiện áp dụng, mức hỗ trợ và hiệu quả dự kiến sau khi triển khai.

Đặc biệt, đối với chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, cần tiếp thu đầy đủ ý kiến từ cơ sở; đánh giá kỹ tính khả thi của các nội dung liên quan đến tích tụ ruộng đất, hỗ trợ sản xuất, phát triển hạ tầng nông thôn, cơ giới hóa, sản phẩm OCOP, kinh tế biển, thủy sản và môi trường nông thôn.

Liên quan đến phân cấp, phân quyền cho cấp xã, Chủ tịch HĐND tỉnh cho rằng đây là chủ trương đúng đắn nhằm phát huy tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của địa phương. Tuy nhiên, phân cấp phải đi đôi với phân quyền, bố trí nguồn lực, đào tạo cán bộ và hướng dẫn nghiệp vụ. Các nội dung liên quan đến đầu tư công, quản lý ngân sách, đất đai và quản lý dự án cần được đánh giá kỹ lưỡng để bảo đảm khi giao nhiệm vụ cho cấp xã thì cấp xã có đủ điều kiện thực hiện hiệu quả.

Bên cạnh đó, Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực đất đai, tài nguyên, môi trường, quy hoạch và đầu tư. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, đồng thời cũng là những lĩnh vực dễ phát sinh khiếu nại, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Các nội dung liên quan đến đất đai, dự án sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất, sử dụng rừng cần được rà soát kỹ căn cứ pháp lý, tính phù hợp với quy hoạch, hiệu quả kinh tế - xã hội và tác động đến đời sống Nhân dân.

Đối với khu vực Thiên Cầm và vùng ven biển phía Đông Nam của tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị tiếp tục nghiên cứu các giải pháp phát huy tiềm năng du lịch biển, thương mại, dịch vụ và kinh tế biển; gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống Nhân dân.

Chủ tịch HĐND tỉnh yêu cầu Tổ đại biểu tổng hợp đầy đủ, khách quan, trung thực các ý kiến tại hội nghị; phân loại rõ những nội dung thống nhất cao, những nội dung còn ý kiến khác nhau và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Các cơ quan soạn thảo cần nghiêm túc tiếp thu ý kiến xác đáng của đại biểu và cơ sở; rà soát kỹ căn cứ pháp lý, đánh giá tác động, khả năng cân đối nguồn lực và tính khả thi của từng nội dung trước khi trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định.

Những vấn đề được đặt ra tại phiên thảo luận tổ không chỉ góp phần hoàn thiện các báo cáo, tờ trình và dự thảo nghị quyết trình kỳ họp, mà còn phản ánh yêu cầu từ thực tiễn cơ sở đối với các quyết sách của HĐND tỉnh. Từ tăng trưởng kinh tế, phân cấp cho cấp xã đến phát triển nông nghiệp, nông thôn và quản lý đất đai, điểm chung được các đại biểu và lãnh đạo HĐND tỉnh nhấn mạnh là: Chính sách phải sát thực tiễn, khả thi và bảo đảm đủ điều kiện để tổ chức thực hiện hiệu quả sau khi được ban hành.