Nghiên cứu thành lập tổ công tác của Chính phủ trực tiếp hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc

Không để các dự án đã tháo gỡ pháp lý tiếp tục rơi vào tình trạng tồn đọng

Phát biểu tại phiên thảo luận, ĐBQH Lê Đức Thái (Thanh Hóa) cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của Thanh Hóa tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là áp lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đề ra.

Theo đại biểu, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong quý I đạt 9,14%, quý II giảm xuống còn 6,47%, đến quý III phục hồi tích cực, đạt 10,49%. Tính chung 9 tháng đầu năm, tăng trưởng đạt 8,54%, trong khi mục tiêu cả năm được giao là 11%.

Để hoàn thành mục tiêu này, tăng trưởng trong quý IV phải đạt khoảng 17,5%, đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Trước thực tế đó, tỉnh Thanh Hóa xác định phải nỗ lực cao nhất, phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu nhấn mạnh, một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng hiện nay là xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài, nhất là những dự án có vướng mắc liên quan đến pháp luật về đất đai.

Đánh giá cao sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương đối với địa phương, đại biểu cho biết, thời gian qua, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã cử đoàn công tác trực tiếp phối hợp với tỉnh Thanh Hóa rà soát, xử lý các dự án tồn đọng. Đây là cách làm thiết thực, hiệu quả, giúp địa phương có thêm cơ sở và sự chủ động trong giải quyết những vấn đề phức tạp, kéo dài.

Thông qua sự phối hợp này, đến nay Thanh Hóa đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 278 dự án. Đối với những dự án còn lại, nhất là các trường hợp vượt thẩm quyền hoặc chưa có cơ sở pháp lý để giải quyết, tỉnh đã tổng hợp, báo cáo Trung ương xem xét, hướng dẫn và có cơ chế xử lý phù hợp.

Tuy nhiên, theo đại biểu Lê Đức Thái, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ dừng lại ở việc tháo gỡ những vướng mắc về mặt pháp lý mà quan trọng hơn là phải đưa các dự án trở lại triển khai thực tế, tạo ra sản phẩm, hình thành hạ tầng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Đại biểu chỉ rõ, một dự án dù đã được tháo gỡ vướng mắc về pháp lý nhưng nếu không thể tiếp tục triển khai đầu tư, sản xuất, kinh doanh thì nguồn lực vẫn chưa được khơi thông thực chất. Điều đáng lo ngại là có thể hình thành một dạng dự án tồn đọng mới, khi những dự án đã được tháo gỡ về thủ tục, pháp lý nhưng vẫn không thể triển khai trên thực tế.

Để khắc phục tình trạng này, tỉnh Thanh Hóa đã thống nhất chủ trương thường xuyên rà soát, kiểm đếm tiến độ thực hiện từng dự án theo tháng; xác định rõ số dự án đã được tháo gỡ và số dự án thực sự được đưa vào triển khai.

Theo đại biểu, việc theo dõi, đánh giá kết quả tháo gỡ khó khăn cần chuyển mạnh từ số lượng dự án được xử lý về mặt thủ tục sang hiệu quả triển khai thực tế. Chỉ khi dự án được tái khởi động, nguồn vốn được đưa vào đầu tư, các công trình được xây dựng hoặc hoạt động sản xuất, kinh doanh được khôi phục thì việc tháo gỡ mới thực sự phát huy hiệu quả, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Đề nghị Chính phủ cử tổ công tác chuyên sâu hỗ trợ địa phương

Từ thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đại biểu Lê Đức Thái cho biết, Thanh Hóa là địa phương có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, với diện tích hơn 11.000km², trong đó khoảng 70% diện tích thuộc khu vực miền núi, biên giới và những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Trong số 4,3 triệu dân thì có khoảng 1,1 triệu dân sinh sống ở khu vực miền núi, biên giới, đồng bào dân tộc thiểu số với tỷ lệ hộ nghèo, khó khăn còn rất lớn.

Đặc điểm này đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh các đơn vị hành chính cấp xã có sự khác biệt lớn về quy mô, điều kiện phát triển và năng lực tổ chức thực hiện.

Đại biểu cho biết, sau khi sơ kết việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống chính trị tỉnh Thanh Hóa đã thống nhất chủ trương tiếp tục rà soát, nghiên cứu phương án sắp xếp, điều chỉnh địa giới hành chính cấp xã; hình thành các đơn vị hành chính, đô thị hạt nhân có vai trò động lực phát triển, đồng thời nghiên cứu các phương án phát triển khu kinh tế phù hợp.

Các phương án đang được tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện để báo cáo cấp có thẩm quyền, bảo đảm việc điều chỉnh phải thực chất, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển, đồng thời hạn chế tối đa những xáo trộn, tác động đến sự ổn định trong tổ chức bộ máy và đời sống nhân dân.

Bên cạnh khó khăn về địa bàn, đại biểu đặc biệt lưu ý tình trạng mất cân đối về đội ngũ cán bộ có chuyên môn tại một số xã, phường, nhất là trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến phát triển kinh tế, đầu tư, xây dựng và triển khai dự án.

Thực tế có những địa phương đang triển khai nhiều dự án đầu tư nhưng lại thiếu cán bộ có đủ chuyên môn, kinh nghiệm để xử lý các thủ tục và những vấn đề phát sinh. Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết công việc, làm chậm quá trình triển khai các dự án và khơi thông nguồn lực phát triển.

Để khắc phục, tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo thành lập các tổ công tác gồm cán bộ chuyên môn thuộc các sở, ngành, trực tiếp xuống hỗ trợ xã, phường tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo từng lĩnh vực cụ thể.

Từ hiệu quả bước đầu của cách làm này, đại biểu Lê Đức Thái kiến nghị Chính phủ nghiên cứu thành lập các tổ công tác liên ngành, huy động đội ngũ chuyên gia và cán bộ có năng lực, kinh nghiệm trực tiếp xuống địa phương để hỗ trợ xử lý những vấn đề khó, phức tạp, vượt quá khả năng hoặc thẩm quyền giải quyết của địa phương.

Theo đại biểu, đối với những nhiệm vụ địa phương đã chủ động triển khai, thực hiện hết trách nhiệm nhưng vẫn còn khó khăn, vướng mắc thì rất cần sự đồng hành trực tiếp của các cơ quan Trung ương. Việc cử các tổ công tác xuống cơ sở không chỉ giúp kịp thời nhận diện, xử lý những điểm nghẽn trong quá trình thực thi chính sách mà còn tạo điều kiện để tháo gỡ các vướng mắc liên ngành, liên lĩnh vực.

Đại biểu dẫn chứng cách làm của Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong phối hợp xử lý các dự án tồn đọng tại Thanh Hóa là một kinh nghiệm cần được nghiên cứu, phát huy. Khi cơ quan Trung ương trực tiếp đồng hành với địa phương, những nội dung thuộc thẩm quyền có thể được xem xét, xử lý kịp thời; những vấn đề vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo để có chỉ đạo, hướng dẫn phù hợp.

ĐBQH Lê Đức Thái nhấn mạnh, trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế ngày càng cao, nhiệm vụ trọng tâm không chỉ là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách mà còn phải nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Sự phối hợp chặt chẽ, thực chất giữa Trung ương và địa phương, nhất là trong tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư và hỗ trợ đội ngũ cán bộ cơ sở, sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.