Nâng tầm chất vấn, giải trình, đôn đốc triệt để kiến nghị sau giám sát

Đề cao chất lượng chất vấn, quản lý danh mục kiến nghị

Trong nội dung đề dẫn hội nghị, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Trần Thị Tuyết Hương đã khẳng định chất vấn, giải trình là nội dung cử tri đặc biệt quan tâm trong mỗi kỳ họp. Đây chính là diễn đàn thể hiện rõ nét bản lĩnh, trách nhiệm của cơ quan dân cử, đại biểu dân cử trước cử tri, nhân dân địa phương. Một phiên chất vấn có chất lượng không chỉ nằm ở câu hỏi thẳng thắn mà còn phụ thuộc vào việc câu trả lời có làm rõ lộ trình, giải pháp khắc phục hay không.

Nhằm nâng cao trách nhiệm thực thi, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Trần Thị Tuyết Hương yêu cầu HĐND các cấp phải hình thành cơ chế theo dõi chặt chẽ nội dung cam kết. Điều cử tri chờ đợi sau mỗi phiên chất vấn là kết quả thay đổi trong thực tế công tác quản lý nhà nước trên địa bàn. Có như vậy, lời hứa tại nghị trường mới thực sự gắn kết mật thiết với trách nhiệm hành động của các cơ quan có thẩm quyền liên quan.

Chia sẻ từ thực tiễn hoạt động, Phó Chủ tịch HĐND xã Như Quỳnh Đỗ Thị Ngà cho biết: Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân nhấn mạnh nghị quyết giám sát có giá trị pháp lý bắt buộc thực hiện. Khẳng định việc ban hành kiến nghị mới chỉ là một khâu, bà Đỗ Thị Ngà cho rằng, kết quả thực hiện mới là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả thực chất của cuộc giám sát. Từ nhận thức đó, trong năm 2026, HĐND xã Như Quỳnh đã tổ chức giám sát thực tế các nội dung thiết thực như việc công khai thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, chuyển đổi số tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, quản lý thu chi ngoài ngân sách tại các cơ sở giáo dục...

​Chỉ ra những tồn tại trong công tác theo dõi thực hiện kiến nghị, Phó Chủ tịch HĐND xã Như Quỳnh Đỗ Thị Ngà đề nghị, thực hiện nghiêm nguyên tắc rõ vấn đề, rõ kiến nghị, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả. Đặc biệt, công tác này cần gắn liền với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, nâng cao kỹ năng phân tích dữ liệu cho đội ngũ cán bộ tham mưu nhằm chuyển từ phương thức quản lý hồ sơ sang quản lý dữ liệu đồng bộ.

​Cùng chung mối quan tâm, Phó Chủ tịch HĐND xã Bắc Đông Quan Bùi Minh Trọng nhấn mạnh, cần thiết lập sổ theo dõi hoặc bảng tổng hợp điện tử về kiến nghị sau giám sát. Hệ thống này cần cập nhật đầy đủ nội dung kiến nghị, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn thực hiện, kết quả xử lý thực tế. Việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp Thường trực HĐND, các Ban của HĐND dễ dàng quản lý, kiểm tra, nhắc việc, tổng hợp báo cáo thuận lợi hơn rất nhiều.

​Đối với những đơn vị hành chính mới, Đại diện Thường trực HĐND xã Đông Thái Ninh lưu ý cần rà soát đầy đủ các kiến nghị giám sát của HĐND những xã cũ chưa được giải quyết dứt điểm. Trên cơ sở đó, HĐND xã lập danh mục theo dõi chung, phân loại rõ ràng từng nhóm vấn đề còn tồn đọng chờ xử lý. Việc quản lý chặt chẽ bảo đảm không để kiến nghị bị bỏ sót, không bị gián đoạn trong suốt quá trình chuyển tiếp vận hành bộ máy hành chính mới.

Kiên quyết đôn đốc tiến độ, đẩy mạnh công tác tái giám sát

Về phương pháp thực hiện, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ân Thi Phạm Trường Tam cho rằng, việc đôn đốc sau giám sát không nhất thiết phải chờ đến khi tổ chức đoàn tái giám sát. Thường trực, các Ban hoàn toàn có thể nắm bắt tiến độ thông qua nghiên cứu báo cáo, khảo sát thực tế, làm việc trực tiếp với cơ quan chịu sự giám sát. Đối với những nội dung quá thời hạn nhưng chưa hoàn thành, HĐND phải lập tức yêu cầu cơ quan liên quan báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm xử lý.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ân Thi cũng đề xuất, tái giám sát không nên thực hiện một cách dàn trải toàn bộ nội dung mà cần tập trung trọng tâm vào những vấn đề quan trọng tác động trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của cử tri, người dân trên địa bàn. Cơ quan dân cử ưu tiên xem xét những kiến nghị cử tri quan tâm nhiều lần, những nhiệm vụ chậm thực hiện, kết quả báo cáo chưa sát với thực tế kiểm tra.

Tham luận tại hội nghị, Phó Chủ tịch HĐND xã Bắc Đông Quan Bùi Minh Trọng đề nghị, áp dụng biện pháp giải trình trực tiếp khi cần thiết. Đối với các kiến nghị chậm tiến độ kéo dài, Thường trực HĐND tổ chức phiên giải trình, yêu cầu cơ quan đơn vị báo cáo bằng văn bản minh chứng. Kết quả giải quyết cần được thông tin công khai tại kỳ họp HĐND, phiên họp Thường trực, hội nghị tiếp xúc cử tri nhằm để nhân dân cùng giám sát.

Nhấn mạnh việc gắn kết quả với trách nhiệm cá nhân, tham luận của Thường trực HĐND xã Đông Tiền Hải đề xuất đối với các kiến nghị không được thực hiện kéo dài, thiếu vắng lý do chính đáng, Thường trực HĐND cần đưa nội dung đó ra chất vấn công khai tại kỳ họp. Thậm chí cơ quan dân cử có thể kiến nghị cấp ủy đảng xem xét xử lý nghiêm túc về mặt trách nhiệm cán bộ đối với tổ chức, cá nhân liên quan.

Nhằm tạo tính công khai minh bạch, Phó Chủ tịch HĐND xã Như Quỳnh Đỗ Thị Ngà cũng nhấn mạnh kết quả thực hiện kiến nghị cần được thông tin công khai phù hợp để cử tri biết hoặc tham gia giám sát. Ý kiến của cử tri, nhân dân là một kênh vô cùng quan trọng giúp HĐND kiểm chứng kết quả thực hiện kiến nghị trên thực tế đời sống. Quá trình giám sát sẽ góp phần hạn chế hiệu quả tình trạng kiến nghị chỉ được thực hiện trên báo cáo mà chưa tạo ra chuyển biến thực chất.