Nâng cao giá trị sử dụng của văn bản hợp nhất

Văn bản hợp nhất được viện dẫn chính thức và được công nhận giá trị pháp lý

Tại Họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về hai Pháp lệnh vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh nêu rõ, với quy định mới của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hợp nhất sẽ được viện dẫn chính thức trong các văn bản của cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tiến hành tố tụng, các giao dịch dân sự và được công nhận giá trị pháp lý trong quá trình viện dẫn.

Pháp lệnh đã sửa đổi, bổ sung 9 điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật số 01/2012/UBTVQH13, với 5 nhóm chính sách lớn.

Cụ thể, pháp lệnh mở rộng phạm vi hợp nhất văn bản đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương; Mở rộng đối tượng hợp nhất văn bản đối với văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính, bãi bỏ một phần, hết hiệu lực một phần, tạm ngưng hiệu lực một phần hoặc công bố tiếp tục có hiệu lực một phần văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành trước đó.

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung quy định về việc hợp nhất bảo đảm thực hiện Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo theo Thông báo số 11-TB/BCĐTW ngày 22/12/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về việc "đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật theo hướng văn bản hợp nhất là căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật, được trình và đăng tải đồng thời với văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung"; qua đó, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, công chức khi áp dụng pháp luật, góp phần thực hiện đúng chủ trương "lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm trong thiết kế chính sách".

Liên thông dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả thi hành

Pháp lệnh giao Chính phủ quy định chi tiết kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất để sửa đổi, bổ sung các mẫu trình bày văn bản hợp nhất nhằm đơn giản hóa các nội dung ghi chú, chú thích, hướng dẫn về mẫu trình bày văn bản hợp nhất của địa phương, phù hợp với các tình huống phát sinh trên thực tế.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong hoạt động hợp nhất văn bản để tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong thực hiện công tác hợp nhất văn bản; thể chế hóa chủ trương ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động hợp nhất văn bản, theo đó, góp phần nâng cao tiến độ và chất lượng văn bản hợp nhất.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài nhấn mạnh, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật góp phần khắc phục tình trạng khó tra cứu, khó áp dụng khi hệ thống văn bản thường xuyên được sửa đổi, bổ sung.

“Điểm rất đáng chú ý là nâng cao giá trị sử dụng của văn bản hợp nhất, hướng tới để văn bản hợp nhất thực sự trở thành công cụ chính thức, thuận tiện, minh bạch cho người dân, doanh nghiệp, cán bộ, công chức viện dẫn và áp dụng pháp luật. Đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật”, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Để bảo đảm các quy định của Pháp lệnh được triển khai có hiệu quả, thống nhất, Bộ Tư pháp đã và đang phối hợp với các cơ quan có liên quan thực hiện các nhiệm vụ như: xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất theo quy định tại Điều 18 Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật số 01/2012/UBTVQH13 được sửa đổi, bổ sung bởi Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16; xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Pháp lệnh.

Bộ Tư pháp sẽ tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung của Pháp lệnh; tổ chức các hội nghị tập huấn cho các cơ quan, đơn vị; xây dựng và xuất bản Tài liệu tập huấn chuyên sâu về hợp nhất văn bản. Bộ sẽ theo dõi, đôn đốc các bộ, ngành và địa phương triển khai thực hiện việc hợp nhất văn bản theo quy định của Pháp lệnh.

Pháp lệnh có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.