Mạch nối giữa nghị trường với cuộc sống

Trong kỷ nguyên phát triển mới, cần nhìn mạng lưới này không chỉ là nguồn cung cấp tin, bài, mà phải trở thành mạch nối giữa Quốc hội, HĐND các cấp với cơ sở; giữa nghị trường với cuộc sống; giữa phát hiện vấn đề, phản ánh thực tiễn và lan tỏa những cách làm hiệu quả.

Những “điểm cảm biến” của thực tiễn

Bản thân tôi có 18 năm gắn bó với Báo Đại biểu Nhân dân, đồng thời hiện nay là đại biểu HĐND chuyên trách ở cơ sở. Trải nghiệm đó giúp tôi nhận rõ một lợi thế rất riêng của cộng tác viên là đại biểu dân cử: là người trong cuộc, trực tiếp nghe dân, tham gia hoạt động của HĐND, theo dõi việc thực hiện các quyết định và có điều kiện trở lại kiểm chứng kết quả.

Có những vấn đề, nếu chỉ nhìn từ báo cáo thì rất khó thấy hết. Nhưng từ một cuộc tiếp xúc cử tri, một kiến nghị kéo dài, một bất cập trong thực hiện chính sách hay một lời hứa sau chất vấn, đại biểu có thể nhận ra phía sau đó là một câu chuyện lớn hơn. Khi người đại biểu đồng thời là cộng tác viên, những trải nghiệm ấy có thể được chuyển tải thành thông tin báo chí có chiều sâu, không chỉ phản ánh nghị trường làm gì mà còn cho thấy chính sách đi vào cuộc sống như thế nào.

Đây là mối quan hệ có giá trị hai chiều. Báo có thêm một đội ngũ ở ngay trong thực tiễn hoạt động dân cử, giúp phát hiện những vấn đề từ cơ sở, những điểm nghẽn trong thực thi chính sách, những cách làm hay cần được lan tỏa. Ngược lại, đại biểu qua Báo có thêm một diễn đàn để chia sẻ thực tiễn, đồng thời học hỏi kinh nghiệm hoạt động của Quốc hội, HĐND các địa phương. Báo vừa là nơi đại biểu gửi tiếng nói của mình, vừa là nơi đại biểu học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp.

Từ hoạt động thực tế tại HĐND phường Nam Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh tôi càng thấy rõ vai trò này. Những vấn đề chúng tôi theo dõi như quản lý đầu tư công, rác thải sinh hoạt, giải quyết kiến nghị cử tri, bảo đảm điều kiện hoạt động của HĐND cấp xã... nhiều khi bắt đầu từ một việc rất cụ thể, nhưng đặt trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp lại mở ra những câu hỏi chính sách rộng hơn.

Chẳng hạn, khi không còn cấp huyện, ai hỗ trợ UBND cấp xã trong quản lý các dự án đầu tư công? Nếu cấp xã không có khu xử lý rác thì vận chuyển, xử lý, kinh phí và liên kết giữa các địa bàn được giải quyết thế nào? Hay mô hình tổ chức và điều kiện bảo đảm hoạt động của HĐND có thể áp dụng một khuôn chung cho những địa bàn có quy mô dân số, diện tích rất khác nhau hay không?

Những câu hỏi ấy cho thấy, cơ sở chính là nơi chính sách được kiểm nghiệm sớm nhất. Đội ngũ cộng tác viên là đại biểu dân cử có thể trở thành những “điểm cảm biến” của thực tiễn: phát hiện từ cơ sở, phản ánh bằng thực tiễn, kết nối với nghị trường và trở lại kiểm chứng bằng kết quả trong cuộc sống.

Từ đó, tôi xin đề xuất Báo tiếp tục xây dựng mạng lưới cộng tác viên cơ quan dân cử theo hướng chuyên nghiệp, kết nối và chuyên sâu hơn. Trong đó, quan tâm đặc biệt đến đội ngũ đại biểu HĐND xã, phường, đặc khu - những người đang ở gần dân nhất và trực tiếp đối diện với những vấn đề mới của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Chuyên nghiệp ở đây, theo tôi, không nhất thiết là tất cả cộng tác viên đều phải trở thành nhà báo chuyên nghiệp, mà là biết phát hiện vấn đề, biết kiểm chứng thông tin, biết nhìn một việc cụ thể từ góc độ chính sách và biết theo dõi vấn đề đến cùng.

Mạch nối cùng nhau gìn giữ, bồi đắp

Tại diễn đàn hôm nay, có các đại biểu là lãnh đạo Đoàn ĐBQH và HĐND các tỉnh, tôi kiến nghị Báo có thể phối hợp các tỉnh tăng cường các hình thức bồi dưỡng ngắn về kỹ năng phát hiện vấn đề, viết về chính sách, khai thác dữ liệu, truyền thông số cho cộng tác viên là đại biểu dân cử ở các địa phương, Không chỉ phát huy đội ngũ này để cộng tác với báo mà trực tiếp truyền thông hoạt động của HĐND cơ sở và phản ánh trên Cổng, Trang TTĐT của HĐND địa phương; đồng thời, xây dựng cơ chế kết nối thường xuyên để cộng tác viên không chỉ gửi tin bài mà còn cung cấp thông tin thực địa, giới thiệu mô hình, phát hiện vấn đề theo chuyên đề và theo dõi kết quả sau phản ánh.

Tôi cũng mong Báo Đại biểu Nhân dân dành sự quan tâm hơn nữa đến “đường đi” của một vấn đề sau khi được đăng tải. Bài viết sẽ có giá trị hơn khi chúng ta biết sau đó vấn đề có được giải quyết không, cơ quan nào chịu trách nhiệm và quan trọng nhất, người dân đã nhìn thấy kết quả gì. Bởi suy cho cùng, một chính sách tốt phải bắt đầu từ một vấn đề thật của cuộc sống; một chính sách có sức sống phải được người dân hiểu, đồng thuận và tham gia thực hiện; và một chính sách muốn hoàn thiện phải được kiểm chứng bằng thực tiễn.

Vì vậy, tôi cho rằng sức mạnh của mạng lưới cộng tác viên không nằm đơn thuần ở số lượng người viết, mà ở khả năng kết nối. Kết nối Quốc hội với địa phương, địa phương với cơ sở, nghị trường với cuộc sống; kết nối người phát hiện vấn đề với người phản ánh, người phản ánh với người có trách nhiệm giải quyết và cuối cùng trở lại với người dân để kiểm chứng.

Dù công nghệ có phát triển đến đâu, con người, nhiệt huyết và trách nhiệm vẫn là điều quyết định. Đội ngũ cộng tác viên cần giữ ngọn lửa với từng trang viết; người đại biểu giữ trách nhiệm với cử tri, với vấn đề mình đã lên tiếng và với lời hứa của mình. Khi đó, mỗi cộng tác viên không chỉ là người đưa tin, mà thực sự trở thành một mạch nối đưa tiếng nói từ cơ sở đến nghị trường và đưa những quyết sách từ nghị trường trở lại cuộc sống.

Đó cũng là mạch nối mà chúng ta cùng nhau gìn giữ và bồi đắp - bằng ngòi bút, bằng trách nhiệm và trên hết, bằng sự gắn bó với Nhân dân.