Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI:Kịp thời thể chế hóa chủ trương của Trung ương, xử lý vấn đề cấp bách của thực tiễn
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường NGUYỄN THỊ MAI PHƯƠNG đã chia sẻ với Báo Đại biểu Nhân dân về ý nghĩa của kỳ họp, quá trình thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, cũng như những yêu cầu đặt ra để bảo đảm chất lượng lập pháp trong điều kiện thời gian gấp rút.
Xử lý những vấn đề cấp bách của thực tiễn
- Tuần tới, Quốc hội sẽ khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất nhằm xem xét, quyết định ngay các vấn đề cấp bách về lập pháp và kinh tế - xã hội. Bà có thể cho biết rõ ý nghĩa của kỳ họp?
- Đây là kỳ họp không thường lệ đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, diễn ra trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trong đó xác định đột phá về thể chế là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực và tạo động lực đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Từ nay đến cuối năm, khối lượng công việc lập pháp rất lớn. Vì vậy, việc tổ chức kỳ họp không thường lệ thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Trung ương, xử lý những vấn đề cấp bách của thực tiễn, tháo gỡ khó khăn, đồng thời giảm áp lực cho kỳ họp cuối năm.
- Một nội dung quan trọng của kỳ họp là dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Xin bà chia sẻ về việc chuẩn bị trình Quốc hội dự luật này?
- Mục tiêu quan trọng nhất của dự án Luật này là luật hóa Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Đây là yêu cầu rất cấp thiết nhằm bảo đảm tính liên tục của chính sách, tránh khoảng trống pháp lý khi Nghị quyết hết hiệu lực vào ngày 28/2/2027, đồng thời tạo cơ sở pháp lý ổn định để tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Ngay sau khi được giao nhiệm vụ chủ trì thẩm tra dự án Luật, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã xây dựng kế hoạch cụ thể; tổ chức làm việc từ sớm với Cơ quan chủ trì soạn thảo; tổ chức cuộc làm việc để Cơ quan chủ trì soạn thảo, Cơ quan chủ trì thẩm tra nghe ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên; tổ chức khảo sát thực tế, hội thảo, lấy ý kiến góp ý và nghiên cứu về dự án Luật…
Thường trực Ủy ban đã phối hợp rất chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo ngay từ giai đoạn đầu hình thành dự án Luật; lắng nghe các ý kiến góp ý xác đáng về dự án Luật thông qua các hoạt động khảo sát thực tiễn, hội thảo lấy ý kiến góp ý nhằm tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật.
Việc xây dựng và thẩm tra dự án Luật được tiến hành trong thời gian ngắn, rất gấp gáp, vì vậy, Cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra đã quán triệt nguyên tắc: rút ngắn về mặt thời gian nhưng tuyệt đối không cắt bớt quy trình, thủ tục và không hạ thấp yêu cầu chất lượng; bảo đảm dự án Luật chỉ tập trung vào các nội dung liên quan đến cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và phân quyền thực hiện một cách thực chất; đồng thời, rà soát rất kỹ lưỡng để bảo đảm dự thảo Luật không lồng ghép các chính sách mới chưa được đánh giá tác động đầy đủ hoặc chưa có ý kiến của cấp có thẩm quyền vào dự thảo Luật.
Tiếp tục cắt giảm thủ tục thực chất, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng
- Quá trình khảo sát, lấy ý kiến góp ý về dự án Luật đã giúp ích gì cho việc thẩm tra dự án Luật, thưa bà?
- Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP mới được ban hành từ tháng 5/2026 nên nhiều nội dung về phân cấp, phân quyền chưa có nhiều thời gian để triển khai trên thực tế. Vì vậy, Ủy ban đã trực tiếp khảo sát tại một số doanh nghiệp, đồng thời đề nghị các địa phương cung cấp thông tin, đánh giá tình hình thực hiện. Qua đó, Ủy ban tiếp nhận nhiều ý kiến xác đáng từ thực tiễn, làm cơ sở để hoàn thiện báo cáo thẩm tra và giúp Chính phủ tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sát với yêu cầu thực tế hơn.
- Đến thời điểm này, bà đánh giá như thế nào về chất lượng dự án Luật?
- Chính phủ đã chuẩn bị hồ sơ dự án Luật rất nghiêm túc, tuân thủ đầy đủ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng như các quy định mới về hợp nhất văn bản pháp luật. Ngoài dự thảo Luật, hồ sơ còn bao gồm đầy đủ dự thảo nghị định, thông tư và các văn bản hợp nhất của 10 luật được sửa đổi, bổ sung, đáp ứng đầy đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua.
Về nội dung, dự thảo không đặt ra nhiều chính sách mới. Tuy nhiên, đáng chú ý là đề xuất bổ sung khoản 1a Điều 55 của Luật Địa chất và khoáng sản nhằm thể chế hóa nội dung của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP nhưng chưa được luật hóa trong Luật Địa chất và khoáng sản số 147/2025/QH15.
Mặc dù nội dung này có phạm vi rộng hơn so với dự kiến ban đầu, nhưng đây là đề xuất phù hợp với yêu cầu thực tiễn, góp phần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tháo gỡ vướng mắc trong giải quyết thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản. Vì vậy, cơ quan thẩm tra thống nhất với việc mở rộng phạm vi sửa đổi của dự thảo Luật.
Qua khảo sát và nghiên cứu, chúng tôi cũng nhận thấy việc ban hành dự án Luật này mới chỉ là bước khởi đầu trong quá trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Thời gian tới cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để việc cắt giảm thủ tục thực sự đi vào thực chất, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
- Xin cảm ơn bà!

