Kiến tạo không gian để giám sát, phản biện

Thấu hiểu sâu sắc trách nhiệm nghề nghiệp

Trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những vướng mắc để thúc đẩy kinh tế - xã hội, yêu cầu đặt ra cho báo chí không chỉ dừng lại ở việc thông tin đơn thuần. Tại Hội nghị Cộng tác viên toàn quốc của Báo Đại biểu Nhân dân năm 2026, các đại biểu cùng nhìn nhận một thực tế: truyền thông chính sách cần thực sự trở thành không gian để giám sát, phản biện và đóng góp ý kiến. Để các quy định của pháp luật, các cơ chế chính sách đi vào cuộc sống sự tham gia trực tiếp của hệ thống cơ quan dân cử từ Trung ương đến địa phương là một yếu tố mang tính nền tảng.

Chia sẻ tại hội nghị, Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân Phạm Thị Thanh Huyền nhấn mạnh, hội nghị lần này mang một ý nghĩa đặc biệt bởi tờ báo đang vinh dự có được một mạng lưới cộng tác viên không giống với bất kỳ cơ quan ngôn luận nào khác. Trong đó, không chỉ có các chuyên gia, nhà khoa học, mà phần chiếm phần đông là các ĐBQH, đại biểu HĐND các cấp. Họ là những người trực tiếp thảo luận, thông qua các dự án luật, nghị quyết; đồng thời, thực thi quyền giám sát tại địa phương. Sự kết hợp giữa tư duy lập pháp và góc nhìn thực tiễn đã mang lại cho các tác phẩm báo chí sự sắc sảo, tính phát hiện, giá trị phản biện xây dựng cao.

Nhờ có mạng lưới cộng tác viên đặc biệt, khoảng cách giữa ngôn ngữ pháp lý và đời sống dân sinh được thu hẹp đáng kể. Việc đưa một chính sách mới vào cuộc sống thường gặp khó khăn trước những quy định còn chồng lấn hay các thuật ngữ hành chính phức tạp. Tuy nhiên, khi các đại biểu dân cử trực tiếp viết bài hoặc cung cấp thông tin, họ đã giúp chuyển hóa các vấn đề vĩ mô thành những nội dung thiết thực, dễ tiếp nhận. Sự phân tích thấu đáo này không chỉ giúp người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, mà còn thấy được trách nhiệm thực thi của các cơ quan quản lý.

Chính trong quá trình làm việc chung, giữa những người làm báo và các đại biểu đã hình thành một sự thấu hiểu sâu sắc về trách nhiệm nghề nghiệp. Đội ngũ tòa soạn hàng ngày phải xử lý, kiểm chứng lượng thông tin lớn để bảo đảm tính chuẩn xác về chính trị và pháp lý. Ở chiều ngược lại, các đại biểu mang trên vai trọng trách bảo vệ quyền lợi của cử tri, chịu áp lực trong việc chỉ ra những bất cập của khâu thực thi chính sách. Điểm chung cốt lõi gắn kết họ là sự trăn trở trước những đòi hỏi chính đáng của đời sống. Cả hai phía đều nhận thức rõ: chỉ khi báo chí phản ánh trung thực, khách quan và cơ quan dân cử hành động kịp thời, những khoảng trống về thể chế mới có thể được hoàn thiện.

Khơi thông "dòng chảy hai chiều"

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của Báo Đại biểu Nhân dân cùng mạng lưới cộng tác viên. Chủ tịch Quốc hội truyền đi thông điệp quan trọng về "dòng chảy hai chiều" trong truyền thông chính sách. Trong đó, truyền thông phải là vòng tuần hoàn liên tục: thông tin từ cơ quan nhà nước đến người dân để tạo sự đồng thuận, và phản hồi của người dân tới các cơ quan hoạch định để kịp thời điều chỉnh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: "truyền thông chính sách phải góp phần làm cho chính sách gần dân hơn, tạo ra nhiều hơn những động lực phát triển". Để duy trì hiệu quả dòng chảy này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu báo chí cơ quan dân cử cần dũng cảm, thẳng thắn nhìn nhận những mặt còn hạn chế trong công tác quản lý nhà nước; phải thực sự là diễn đàn dân chủ để ĐBQH, đại biểu HĐND và cử tri lên tiếng, hiến kế cho chính quyền.

Sự đồng hành giữa cơ quan dân cử và báo chí thể hiện sức mạnh rõ nét nhất qua hoạt động giám sát pháp luật. Trách nhiệm của người đại diện dân cử là phải "truy đến cùng" các vấn đề để có câu trả lời minh bạch, thỏa đáng nhất cho cử tri. Để hiện thực hóa điều đó, báo chí là một công cụ giám sát sắc bén. Từ chất liệu sống động trên các mặt báo, các cơ quan quyền lực nhà nước có thêm căn cứ để tổ chức giải trình, chất vấn, yêu cầu các cơ quan hữu quan làm rõ trách nhiệm và đưa ra giải pháp khắc phục.

Hướng tới giai đoạn phát triển mới, sự phối hợp giữa cơ quan ngôn luận và cơ quan dân cử càng trở nên thiết yếu. Các tham luận tại hội nghị đều đi đến một tiếng nói chung: mạng lưới cộng tác viên của Báo Đại biểu Nhân dân sẽ tiếp tục hoạt động như một kênh thông tin vô cùng hữu ích. Thông qua sự cộng hưởng này, những khoảng trống chính sách sẽ được nhận diện, thảo luận kỹ lưỡng, bảo đảm mọi quy định của pháp luật, cơ chế, chính sách được ban hành đều xuất phát từ thực tiễn, phục vụ tốt nhất lợi ích của cử tri, Nhân dân.