Không để chính sách dừng ở văn bản

Từ biết chính sách đến triển khai được chính sách

Từ trải nghiệm của doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Tưởng nhìn nhận, doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, chịu sự tác động trực tiếp của các chính sách khác nhau. Với hoạt động trồng rừng, đó là chính sách đất đai; với lĩnh vực chế tác, chế biến là pháp luật về lao động, tiền lương, bảo hiểm; còn hoạt động thương mại gắn với các quy định về thương mại, thuế, khoa học và công nghệ, cũng như yêu cầu phòng, chống hàng giả, hàng nhái...

Vì vậy, theo ông Tưởng, truyền thông chính sách trước hết phải rõ ràng và đúng với nhu cầu của đối tượng tiếp nhận. Khi người đứng đầu doanh nghiệp và người lao động hiểu đầy đủ chính sách, họ mới có thể tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh đúng quy định, đồng thời tận dụng được những lợi thế, ưu đãi mà chính sách mang lại.

Thực tế cho thấy, khoảng cách giữa một chính sách được ban hành và khả năng triển khai chính sách ấy trong đời sống đôi khi không nhỏ. Ông Tưởng phân tích, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ phục vụ người tiêu dùng. Để những sản phẩm ấy đến được thị trường, doanh nghiệp phải dựa vào sự chỉ đạo, hướng dẫn và các quy chuẩn pháp luật.

Dẫn câu chuyện Khánh Hòa đang phát triển kinh tế biển dựa trên Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, ông Tưởng cho biết, doanh nghiệp có thể đọc và hiểu những định hướng lớn trong nghị quyết, nhưng khi chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ cụ thể lại cần sự hướng dẫn của các bộ, ngành và cơ quan liên quan. "Hiểu vì thế mới chỉ là bước đầu. Điều doanh nghiệp cần là biết phải làm gì, làm như thế nào và chính sách được cụ thể hóa đến đâu".

Từ thực tế ở Khánh Hòa, ông Tưởng đặt ra câu hỏi về phát triển du lịch biển. Nếu muốn xây dựng hình ảnh một điểm đến hấp dẫn, địa phương cần những sản phẩm, dịch vụ phù hợp, trong đó có câu chuyện về du thuyền lớn. Khánh Hòa chưa có nhiều du thuyền lớn như Quảng Ninh không chỉ nằm ở nhu cầu thị trường, mà còn liên quan đến cách các định hướng phát triển kinh tế biển được cụ thể hóa thành chính sách và điều kiện triển khai.

Những câu hỏi ấy cho thấy doanh nghiệp không chỉ cần được cung cấp văn bản. Họ cần được giải thích chính sách bằng những vấn đề cụ thể của hoạt động sản xuất, kinh doanh; cần biết những định hướng lớn sẽ được chuyển thành sản phẩm, cơ chế và cơ hội phát triển như thế nào.

Đây cũng là nơi truyền thông chính sách có thể phát huy vai trò kết nối: đưa những chủ trương lớn đến gần hơn với doanh nghiệp, đồng thời đưa những câu hỏi, nhu cầu và vướng mắc từ doanh nghiệp trở lại cơ quan hoạch định chính sách.

Chính sách phải được theo đến cùng

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Tưởng cho biết, hiệu quả cuối cùng của chính sách không chỉ nằm ở việc văn bản được ban hành hay người dân, doanh nghiệp đã được tuyên truyền, mà phải được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống.

Các chính sách mà doanh nghiệp, doanh nhân và người lao động được hưởng phải tạo ra hiệu quả, cả về kinh tế lẫn văn hóa, xã hội. Với doanh nghiệp, sản phẩm không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn có thể lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và đất nước.

Nhưng để chính sách thực sự tạo ra hiệu quả, cần nhìn thẳng vào những điểm nghẽn trong quá trình thực thi.

Doanh nghiệp cần có câu trả lời không chỉ về chính sách nói gì, mà còn về chính sách đã được thực hiện đến đâu và vì sao những nguồn lực đã được xác định vẫn chưa được khơi thông.

Ở góc độ này, truyền thông chính sách không thể kết thúc khi chính sách được ban hành. Dòng thông tin cần tiếp tục được duy trì trong suốt quá trình thực hiện. Những vấn đề doanh nghiệp gặp phải, những bất cập của chính sách khi đi vào đời sống cần được phản ánh trở lại để cơ quan dân cử, cơ quan quản lý có thêm thông tin giám sát và điều chỉnh.

“Thông tin chính sách vì thế không chỉ là thông tin từ trên xuống. Đó phải là một quá trình đối thoại liên tục giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp", ông Tưởng nói.

Với doanh nghiệp, một chính sách tốt là chính sách có thể được hiểu, được thực hiện và tạo ra hiệu quả. Với cơ quan xây dựng chính sách, những phản hồi từ thực tiễn lại là cơ sở để biết chính sách đã thực sự đi vào cuộc sống hay còn khoảng cách nào cần tiếp tục tháo gỡ.

Theo ông Tưởng, đây cũng là cách để tiếng nói của doanh nghiệp và công dân Khánh Hòa được chuyển tải đến các đại biểu, qua đó góp phần thúc đẩy địa phương phát triển và khai thác tốt hơn những nguồn lực sẵn có.