Khơi thông nguồn lực, đưa chính sách sát hơn thực tiễn

Gỡ nút thắt về nhân lực, thị trường và nguồn lực đất đai

Thảo luận tại Tổ 2 (gồm các Tổ đại biểu HĐND tỉnh số 5, 10, 11 và 13), các đại biểu ghi nhận những kết quả nổi bật về thu hút đầu tư, thu ngân sách và công tác chỉ đạo, điều hành. Đồng thời, đề nghị nhận diện rõ những vấn đề đang tác động đến sản xuất, đầu tư và đời sống người dân để duy trì đà tăng trưởng, hoàn thành các mục tiêu năm 2026.

Đại biểu Nguyễn Viết Hùng lưu ý tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lao động nông thôn và lao động xây dựng tại một số địa phương. Trong khi kết quả giải quyết việc làm, đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài và tuyển dụng tại các khu công nghiệp đều vượt kế hoạch, nguồn nhân lực phục vụ trực tiếp cho sản xuất, xây dựng ở địa bàn lại thiếu hụt.

Theo đại biểu, nếu không có giải pháp căn cơ, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư xây dựng các công trình trong 6 tháng cuối năm. Vì vậy, UBND tỉnh cần chỉ đạo các sở, ngành nghiên cứu, đánh giá kỹ nhu cầu nhân lực để có giải pháp phù hợp.

Trao đổi về vấn đề này, Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Viết Hưng cho biết, nguồn cung lao động phổ thông tại địa phương hiện vẫn cơ bản đáp ứng. Tuy nhiên, việc bố trí nhân sự và những yêu cầu đặc thù, khắt khe của khu vực tư nhân, doanh nghiệp FDI là vấn đề cần được tiếp tục đánh giá để kết nối cung - cầu lao động hiệu quả hơn.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Viết Hùng đặt ra là giá hàng hóa, dịch vụ. Dù giá xăng dầu đã hạ nhiệt và trở lại trạng thái bình thường, nhiều mặt hàng thiết yếu, dịch vụ vẫn duy trì ở mức cao... Đại biểu đề nghị tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đối với chương trình OCOP, các đại biểu cho rằng: Nghệ An có nhiều sản phẩm tốt nhưng tỷ lệ đạt hạng 4 - 5 sao còn thấp, khó khăn lớn nhất vẫn là đầu ra. Vì vậy, cần đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại tại các đô thị lớn, mở rộng thị trường tiêu thụ... Cùng với đó, tỉnh cần sớm ban hành chỉ thị, hoàn thiện đề án quy hoạch vùng trồng dược liệu chủ lực, có chính sách thông thoáng để thu hút doanh nghiệp đầu tư, gắn phát triển dược liệu với sinh kế của người dân.

Từ thực tiễn địa phương, Bí thư Đảng ủy xã Đông Thành Vũ Anh Thế đề nghị thống nhất chế độ phụ cấp kiêm nhiệm đối với cán bộ cấp xã, thay vì gắn với điều kiện phải thiếu biên chế mới được hưởng. Đại biểu cũng kiến nghị xem xét điều chỉnh giảm khung giá đấu thầu đất công ích phù hợp với thực tế; khẩn trương sửa chữa các tuyến kênh thuộc hệ thống thủy lợi Bắc Nghệ An đang sạt lở nghiêm trọng, bảo đảm nước tưới vụ Hè Thu, hạn chế nguy cơ nông dân bỏ hoang ruộng đất.

Các đại biểu cũng đề nghị báo cáo cần phân tích sâu hơn quy mô, cơ cấu doanh nghiệp đang hoạt động, tạm ngừng hoặc giải thể để có giải pháp sát thực tiễn, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW. Tác động của thiên tai, bão lũ đối với tăng trưởng kinh tế cũng cần được đánh giá đầy đủ hơn.

Đặc biệt, đối với các dự án tồn đọng, các đại biểu đề nghị phân loại rõ theo Chỉ thị số 16-CT/TU để có hướng xử lý dứt điểm; kiên quyết rà soát, hủy bỏ các quy hoạch treo, dự án dở dang, kém hiệu quả.

Bên cạnh các vấn đề kinh tế, chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã sau sắp xếp cũng được đề cập. Theo phản ánh tại phiên thảo luận, khối lượng công việc ở cấp xã không chỉ “tăng đáng kể” mà thực tế đã “tăng lên rất nhiều”, với khoảng 50 đầu việc khác nhau; trong khi yêu cầu về nhân lực công nghệ thông tin, y tế và nhiều lĩnh vực chuyên môn ngày càng cao.

Các đại biểu cho rằng, trong điều kiện biên chế còn khó khăn, việc yêu cầu mỗi địa phương phải ngay lập tức có cán bộ công nghệ thông tin trình độ cao hay bác sĩ chính quy đáp ứng đầy đủ yêu cầu là khó khả thi. Chính sách đào tạo, bồi dưỡng và bố trí nhân lực vì vậy cần sát hơn với điều kiện thực tế.

Làm rõ nội dung này, Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Viết Hưng cho biết, trong năm 2026, tỉnh sẽ giao cơ quan chuyên môn tham mưu, xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, tập trung nâng cao năng lực thực tế, bổ khuyết những kỹ năng còn thiếu, yếu cho cán bộ, công chức cấp xã. Các địa phương cũng cần chủ động lựa chọn cán bộ trẻ, có khả năng tiếp thu tốt để cử đi đào tạo, tập huấn, phục vụ yêu cầu ứng dụng công nghệ tại cơ sở.

Chuyển từ hỗ trợ đầu vào sang tạo đầu ra

Từ những vấn đề đặt ra tại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Như Khôi cho rằng, để chính sách phát triển kinh tế - xã hội thực sự phát huy hiệu lực, cần rà soát tổng thể, mạnh dạn cắt bỏ những chính sách nhỏ lẻ, thiếu hiệu quả, dồn nguồn lực cho các chính sách lớn, có chất lượng hơn.

Quan điểm này được đặt ra rõ nét đối với chương trình OCOP. Theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Như Khôi, điều quan trọng không phải là số lượng sản phẩm được công nhận mà là khả năng thương mại hóa. Chính sách hỗ trợ cần chuyển từ “đầu vào” sang “đầu ra”, ưu tiên xúc tiến thương mại, quảng bá, xây dựng hệ thống phân phối và các điểm bán sản phẩm.

Trao đổi với các đại biểu, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An cho biết, 6 tháng đầu năm 2026 đánh dấu chặng đầu triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm. Toàn hệ thống chính trị đã có nhiều đổi mới trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

Trong 6 tháng, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức các đoàn giám sát, kiểm tra, làm việc trực tiếp với tất cả các xã; kịp thời ban hành 4 chỉ thị nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với tăng trưởng, thu hút đầu tư, triển khai các dự án trọng điểm, giải ngân đầu tư công và thu ngân sách, tỉnh tập trung hoàn thiện tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xử lý tài sản công dôi dư, hoàn thiện quy hoạch tỉnh và quy hoạch cấp xã.

Đối với chế độ dành cho cán bộ khối, xóm, bản sau sáp nhập, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cho biết, Nghệ An đã nỗ lực tăng thêm hệ số phụ cấp. Riêng đề xuất hỗ trợ đối với cấp phó ở xóm, bản, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã bàn bạc, cân nhắc nhưng nguồn lực hiện nay chưa cho phép thực hiện. Giải pháp căn cơ là thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao nguồn thu ngân sách để có thêm nguồn lực thực hiện chính sách.

Với hơn 700 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là khâu tiêu thụ. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An cho rằng, chính sách phát triển nông nghiệp phải thay đổi tư duy từ hỗ trợ “đầu vào” sang hỗ trợ “đầu ra”, hạn chế sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, hướng tới đầu tư tập trung, quy mô lớn.

Bên cạnh nỗ lực quảng bá, tiêu thụ sản phẩm qua môi trường mạng và các hội chợ của hợp tác xã, hộ sản xuất, tỉnh đang thu hút các nhà đầu tư siêu thị lớn để hình thành chuỗi tiêu thụ chuyên nghiệp. “Nếu mỗi xã có một sản phẩm vào được chuỗi siêu thị thì toàn tỉnh đã có 130 sản phẩm được tiêu thụ ổn định”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh phân tích.

Theo đó, cần sớm xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, rõ ràng giữa ngành nông nghiệp, các tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp trong xây dựng chuỗi liên kết, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Về quản lý đất đai, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An cho biết, tỉnh sẽ triển khai “chiến dịch tổng lực” về đất đai, trong đó tập trung cao cho công tác đo đạc, xây dựng bản đồ địa chính. Dữ liệu đo đạc chính xác là nền tảng để triển khai các thủ tục tiếp theo và xử lý những vướng mắc về đất đai tại cơ sở.

Tiếp thu các ý kiến thảo luận, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh khẳng định, đường hướng phát triển đã được xác định, nhiệm vụ đã rõ; vấn đề là giữ vững quyết tâm và tập trung cao trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện.