Hoàn thiện Luật Đấu giá tài sản, bảo đảm công khai, minh bạch

Phát biểu tại hội nghị, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Võ Hoàng Ngân cho biết, sau 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần tăng tính công khai, minh bạch và nguồn thu từ hoạt động đấu giá, nhất là đối với những tài sản có giá trị lớn. Tuy nhiên, thực tiễn cũng phát sinh nhiều vấn đề cần được nghiên cứu, điều chỉnh.

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 69 điều; dự kiến giữ nguyên 18 điều, sửa đổi, bổ sung 46 điều, bổ sung 7 điều và lược bỏ 10 điều. Dự thảo không chỉ tập trung sửa đổi trình tự, thủ tục đấu giá mà còn hướng đến xử lý những vấn đề nổi lên trong thực tiễn, đồng thời đẩy mạnh đấu giá trực tuyến, nâng cao trách nhiệm của người có tài sản, tổ chức đấu giá, đấu giá viên và người tham gia đấu giá.

Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên

Góp ý dự thảo, đại diện Sở Tư pháp thành phố Nguyễn Văn Hưng đề nghị tiếp tục rà soát các quy định theo hướng rõ ràng, thống nhất, tránh phát sinh cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tế.

Đối với quy định về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, cần làm rõ hơn cơ chế khiếu nại, khởi kiện của người tham gia đấu giá. Dự thảo đã có quy định về giải quyết tranh chấp giữa các bên trong hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản, hợp đồng mua bán tài sản đấu giá và khiếu nại, khởi kiện về việc đấu giá tài sản của Hội đồng đấu giá tài sản. Tuy nhiên, đối với các cuộc đấu giá do tổ chức hành nghề đấu giá tài sản thực hiện, trường hợp người tham gia cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm thì cơ chế bảo vệ quyền lợi như thế nào vẫn cần được quy định đầy đủ hơn.

Một nội dung khác được đề nghị làm rõ là quyền của đấu giá viên trong việc tạm dừng, dừng hoặc hủy bỏ cuộc đấu giá. Đồng tình với việc trao quyền này cho đấu giá viên, song đại diện Sở Tư pháp thành phố cho rằng cần quy định cụ thể trường hợp nào được tạm dừng, trường hợp nào phải dừng và trường hợp nào hủy bỏ cuộc đấu giá. Bởi mỗi quyết định có hệ quả pháp lý khác nhau.

Từ thực tiễn hoạt động, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản thành phố Mai Thị Tuyết Hạnh cũng đề nghị rà soát quy định về niêm yết tài sản tại trụ sở UBND cấp xã. Theo đó, việc xác nhận niêm yết hiện chưa thống nhất giữa các địa phương: có nơi xác nhận ngay, có nơi chỉ xác nhận khi hết thời hạn niêm yết, có nơi áp dụng mẫu riêng. Điều này làm tăng thời gian, chi phí của tổ chức hành nghề đấu giá, nhất là trong bối cảnh đơn vị hành chính cấp xã có địa bàn rộng hơn.

Mục đích của việc niêm yết là công khai thông tin về tài sản, trong khi hiệu quả tiếp cận thông tin niêm yết theo phương thức truyền thống tại trụ sở UBND cấp xã hiện không cao. Do đó, nếu tiếp tục duy trì quy định này, cần làm rõ trách nhiệm, thời hạn và phương thức xác nhận của UBND cấp xã để tránh tiếp tục phát sinh vướng mắc.

Đẩy mạnh đấu giá trực tuyến

Một trong những nhóm vấn đề được nhiều ý kiến tập trung là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá.

Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản thành phố Mai Thị Tuyết Hạnh đề nghị thống nhất quy định về đăng ký tham gia đấu giá đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư. Khi đã áp dụng hình thức trực tuyến, các khâu đăng ký, nộp hồ sơ, nộp tiền đặt trước được thực hiện trên hệ thống. Do đó, quy định cần được thiết kế thống nhất, đồng thời hạn chế nguy cơ lộ danh sách người đăng ký tham gia trong quá trình thẩm tra, xét duyệt điều kiện đấu giá.

Một vấn đề khác được đại diện Sở Tư pháp thành phố Nguyễn Văn Hưng lưu ý là quy định về giải thích từ ngữ. Theo đó, các khái niệm nền tảng như “đấu giá tài sản”, “tài sản đấu giá”, “tổ chức hành nghề đấu giá”, “người tham gia đấu giá” cần được sắp xếp theo trình tự hợp lý, thay vì đưa “bước giá” lên trước, bởi đây là một nội dung thuộc quy trình đấu giá chứ không phải khái niệm chung nhất về hoạt động đấu giá.

Đồng thời, đề nghị rà soát quy định về hợp đồng mua bán tài sản đấu giá. Theo đó, hợp đồng nên được xác lập giữa người có tài sản đấu giá và người trúng đấu giá; không nhất thiết quy định tổ chức hành nghề đấu giá là một bên của hợp đồng mua bán, bởi tổ chức này thực hiện dịch vụ đấu giá và không có quyền sở hữu đối với tài sản. Cách quy định này cũng được cho là phù hợp với bản chất của hợp đồng mua bán tài sản theo Bộ luật Dân sự.

Đề nghị tiếp tục rà soát quy định về tài sản bảo đảm, có ý kiến cho rằng, đấu giá chỉ là một trong các phương thức xử lý tài sản cầm cố, thế chấp theo quy định của Bộ luật Dân sự. Vì vậy, đề nghị quy định tài sản bảo đảm chỉ thuộc trường hợp phải xử lý thông qua đấu giá khi pháp luật có quy định bắt buộc hoặc các bên có thỏa thuận thống nhất về việc xử lý tài sản bằng phương thức đấu giá.