Hoàn thiện cơ chế đặc thù, tạo dư địa phát triển mới cho Thủ đô

Hoàn thiện các cơ chế ưu đãi để thu hút các nhà đầu tư công nghệ cao

Sáng 15/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ tư, HĐND thành phố Hà Nội Khoá XVII, xem xét nhóm lĩnh vực kinh tế ngân sách. Giải trình, tiếp thu ý kiến thảo luận của các tổ đại biểu HĐND thành phố đối với nhóm nội dung thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, tại phiên thảo luận tổ đã có 128 lượt đại biểu phát biểu với 389 ý kiến, trong đó 86 ý kiến thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách.

Đối với dự thảo Nghị quyết về hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh theo mô hình kinh tế tuần hoàn, UBND thành phố Hà Nội đã tiếp thu ý kiến đại biểu, hoàn thiện các quy định về phương thức hỗ trợ, mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng mức hỗ trợ và bảo đảm không phát sinh thêm thủ tục hành chính. Thành phố cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp số hóa, xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trong thời gian tới.

Về Nghị quyết quy định cho thuê đất, tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, UBND thành phố đã rà soát, chỉnh sửa theo hướng bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng trên toàn địa bàn; làm rõ các trường hợp hỗ trợ, tái định cư và cơ chế tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Đối với những tồn tại, vướng mắc liên quan đến giao đất dịch vụ, đất ở kéo dài nhiều năm, thành phố sẽ nghiên cứu xây dựng một nghị quyết riêng để giải quyết dứt điểm.

Liên quan đến khai thác quỹ đất nông nghiệp bãi sông, bãi nổi, dự thảo nghị quyết đã quy định rõ phạm vi áp dụng, trình tự, thủ tục, đơn giá và thời hạn cho thuê đất; đồng thời bổ sung các quy định về xử lý vi phạm, khôi phục hiện trạng đất, trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Đối với cơ chế phát triển khu công nghệ cao, UBND thành phố đã tiếp thu đề xuất bổ sung loại hình nhà lưu trú dạng biệt thự phục vụ chuyên gia, nhà khoa học; tiếp tục hoàn thiện các cơ chế ưu đãi để tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư công nghệ cao.

Về cơ chế phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và huy động vốn vay, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu khẳng định, việc vay vốn, phát hành trái phiếu sẽ được thực hiện trên cơ sở kế hoạch vay, trả nợ công, bảo đảm an toàn nợ công và ưu tiên cho các công trình hạ tầng trọng điểm có khả năng tạo động lực tăng trưởng.

Đối với các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, thành phố đã lượng hóa những tiêu chí hỗ trợ bằng các chỉ số cụ thể, phân loại theo quy mô doanh nghiệp nhằm bảo đảm công khai, minh bạch. Các doanh nghiệp đủ điều kiện sẽ được hưởng đồng thời những chính sách ưu đãi hiện hành và cơ chế hỗ trợ đặc thù theo nghị quyết mới.

Liên quan đến nguồn lực triển khai các cơ chế, chính sách theo Luật Thủ đô, UBND thành phố cho biết, tại các kỳ họp thứ ba và thứ tư, thành phố đã trình 67 nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù. Dự kiến các chính sách này làm tăng chi ngân sách khoảng 12.274 tỷ đồng mỗi năm, trong đó khoảng 3.440 tỷ đồng cho đầu tư phát triển và 8.834 tỷ đồng cho các nhiệm vụ thường xuyên, chủ yếu phục vụ an sinh xã hội...

Nghiên cứu các cơ chế tự chủ tài chính theo hướng chủ động

Tại kỳ họp, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng trình bày báo cáo thẩm tra 16 nội dung do UBND thành phố trình, trong đó có 14 nội dung nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 và 2 nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND thành phố. Các nội dung tập trung vào ba nhóm lĩnh vực lớn, gồm: Nông nghiệp, thủy lợi, đất đai; kinh tế - đầu tư; tài chính - ngân sách. Theo báo cáo thẩm tra các hồ sơ dự thảo nghị quyết cơ bản được chuẩn bị đầy đủ, bảo đảm căn cứ pháp lý, cơ sở chính trị và thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND thành phố. Đặc biệt, 14 nội dung triển khai Luật Thủ đô năm 2026 đã kế thừa các quy định hiện hành, bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mới mang tính đặc thù, tạo dư địa huy động nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Đối với nhóm nội dung về nông nghiệp, thủy lợi và đất đai, Ban Kinh tế - Ngân sách cơ bản thống nhất với các đề xuất của UBND thành phố, đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số quy định. Trong đó, cần nghiên cứu thời hạn cho thuê đất bãi sông, bãi nổi phù hợp với từng nhóm đối tượng; bổ sung trách nhiệm của người sử dụng đất trong việc kết hợp sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm.

Về lĩnh vực đất đai, Ban Kinh tế - Ngân sách đề nghị UBND thành phố đánh giá đầy đủ hơn tác động, nguồn lực thực hiện đối với các cơ chế cho thuê quỹ đất ngắn hạn, hỗ trợ tài sản và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Đối với nội dung giải quyết vướng mắc trong hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở, Ban Kinh tế - Ngân sách cho rằng, đây là vấn đề tồn tại kéo dài nhiều năm từ thời tỉnh Hà Tây cũ và các quận, huyện trước đây, phát sinh nhiều vụ việc khiếu kiện đông người. Vì vậy, Ban đề nghị thành phố tiếp tục rà soát kỹ thẩm quyền, nguồn lực, đánh giá tác động chính sách đối với từng nhóm đối tượng, bảo đảm khi cơ chế được ban hành có thể triển khai ngay và giải quyết dứt điểm các tồn tại thực tiễn.

Đối với nhóm nội dung thuộc lĩnh vực tài chính - ngân sách, Ban Kinh tế - Ngân sách cơ bản nhất trí với các đề xuất của UBND thành phố, đồng thời kiến nghị bổ sung quy định trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các cơ quan thực hiện cơ chế tự chủ; tiếp tục nghiên cứu các cơ chế tự chủ tài chính theo hướng chủ động, linh hoạt và có tính đột phá hơn. Ban cũng đề nghị làm rõ cơ chế bố trí, quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công, bảo đảm quá trình triển khai các dự án không bị gián đoạn khi đã giải ngân hết kế hoạch vốn được giao; tăng tính linh hoạt trong điều hành ngân sách và cải cách thủ tục hành chính.

Đối với các cơ chế huy động nguồn lực thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu công trình, trái phiếu xanh và vay vốn từ các tổ chức tín dụng, Ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu huy động nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số của Thủ đô trong giai đoạn tới...