Hoàn thiện chính sách để thị trường bất động sản vận hành thông suốt

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo:
Bảo đảm thông suốt chuỗi đất - dự án - nhà ở - giao dịch

Vướng mắc lớn hiện nay là thủ tục hành chính còn chồng chéo, dễ phát sinh thêm tầng nấc khi bổ sung các hình thức kế hoạch, đăng ký, cấp phép. Điều này có nguy cơ tạo cơ chế xin - cho, làm kéo dài thời gian thực hiện dự án. Vì vậy, cần rà soát đồng bộ các quy định, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm, bảo đảm chuỗi đất - dự án - nhà ở - giao dịch được vận hành thông suốt.

Những nội dung trực tiếp xác lập mức bảo vệ tối thiểu của người dân cần được quy định rõ trong luật. Phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực. Yêu cầu xuyên suốt là khơi thông, sử dụng hiệu quả nguồn lực, phát triển thị trường nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương, công khai, minh bạch, phân bổ rủi ro công bằng; không chuyển rủi ro của dự án sang Nhà nước, khách hàng và xã hội, đồng thời tháo gỡ khó khăn nhưng không hợp pháp hóa sai phạm.

Đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách nhà ở theo hướng bảo đảm quyền có chỗ ở hợp pháp, phù hợp khả năng chi trả của người dân. Với kinh doanh bất động sản, cần làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về nhà ở, đất đai, đầu tư; tăng cường kiểm soát bất động sản hình thành trong tương lai, nhất là dòng tiền, bảo lãnh, bàn giao và cung cấp thông tin để bảo vệ khách hàng.

Đối với các dự án vướng mắc, cần có cơ chế chuyển nhượng linh hoạt để khơi thông nguồn lực; đồng thời, kiểm soát năng lực bên nhận chuyển nhượng, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp và quyền lợi khách hàng; đơn giản hóa thủ tục theo hướng một đầu mối, một hồ sơ, một lần kiểm tra.

Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu:
Chính sách nhà ở cần phù hợp từng loại hình

Một vấn đề cần đặc biệt quan tâm là điều kiện đối với nhà và công trình hình thành trong tương lai. Bên cạnh kiểm soát dòng tiền, cần nghiên cứu mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và các dự án bất động sản, nhất là cơ chế kiểm soát đòn bẩy tài chính.

Thực tế nhiều công trình bất động sản dở dang cho thấy cần có cơ chế xử lý hậu quả, đồng thời xây dựng chính sách phù hợp với cung - cầu thị trường. Các nhóm giải pháp điều tiết thị trường nếu không được tổ chức thực hiện đầy đủ thì khó phát huy hiệu quả. Do đó, cần đánh giá thực chất việc triển khai các giải pháp đã được quy định tại dự thảo Luật.

Đối với Luật Nhà ở, phạm vi điều chỉnh còn rộng, trong khi các loại hình nhà ở có chính sách khác nhau. Cần thiết kế chính sách phù hợp với từng loại nhà ở, trong đó nhà ở xã hội cần có cơ chế đặc thù. Những nội dung mang tính quản lý, điều hành của Chính phủ không nhất thiết quy định quá chi tiết trong luật nếu có cơ chế bảo đảm tính linh hoạt.

Đề nghị cân nhắc chính sách nhà ở thương mại có giá phù hợp theo hướng hạn chế cơ chế xin - cho, bảo đảm tính ổn định. Đối với nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, cần rà soát tỷ lệ sở hữu, số lượng nhà ở liền kề và thời hạn sở hữu, bảo đảm phù hợp thực tiễn, kinh nghiệm quốc tế và môi trường đầu tư, đồng thời quản lý chặt tài sản trên lãnh thổ Việt Nam. Bên cạnh đó, cần rà soát cơ chế hỗ trợ người thuê nhà và huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Chính sách xã hội, bảo đảm phù hợp với lãi suất và điều kiện kinh tế hiện nay.

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Trần Văn:
Luật hóa các nguyên tắc cốt lõi để điều tiết thị trường

Đề nghị rà soát, bổ sung các quy định về quản lý nhà nước trong hai dự thảo luật, nhất là đối với những vấn đề quan trọng có tác động trực tiếp đến thị trường và quyền tài sản của người dân. Những nguyên tắc, tiêu chí và ngưỡng cốt lõi cần được cân nhắc luật hóa, thay vì giao hoàn toàn cho nghị định.

Đối với điều tiết thị trường bất động sản và kiểm soát đòn bẩy tài chính, cần làm rõ cơ chế, đồng thời tăng cường vai trò của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính trong các vấn đề liên quan đến tín dụng, trái phiếu và tài chính. Dự thảo cũng cần nghiên cứu cơ chế xử lý khi thị trường biến động cấp bách giữa hai kỳ họp Quốc hội, bảo đảm vừa kịp thời ứng phó, vừa có cơ chế báo cáo, giám sát.

Đối với tình trạng bất động sản, đất đai bỏ hoang, cần nghiên cứu giải pháp phù hợp trong thời gian chờ hoàn thiện pháp luật về thuế, tránh để nguồn lực tiếp tục bị lãng phí. Với Luật Nhà ở, cần bổ sung, hoàn thiện các nội dung về điều tiết giá nhà, chống đầu cơ, trách nhiệm quản lý và chế độ báo cáo định kỳ trước Quốc hội.

Việc phân cấp, phân quyền cũng cần gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời làm rõ thẩm quyền giải quyết tranh chấp, tránh xung đột vai trò trong quá trình thực hiện. Các quy định về phân cấp, quản lý và điều tiết thị trường cần được thiết kế theo hướng minh bạch, rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; đồng thời, bảo đảm vai trò của các cơ quan tài chính, tiền tệ.