Hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri:Bài cuối: Thước đo trách nhiệm, năng lực phục vụ

Phản hồi trách nhiệm, cầu thị - sự tôn trọng đối với cử tri

Xử lý ý kiến, kiến nghị cử tri không phải là việc chuyển giao văn thư hành chính. Bởi, đằng sau mỗi ý kiến ấy không chỉ là một câu hỏi cần được trả lời, mà còn là niềm tin, sự kỳ vọng của người dân vào cơ quan dân cử và bộ máy nhà nước; đó là một quá trình đấu tranh bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Sau khi thu thập, đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND (đại biểu) và các cơ quan chuyên môn phải thực hiện việc phân loại, sàng lọc thông tin khoa học: vấn đề nào thuộc thẩm quyền của địa phương, vấn đề nào thuộc trách nhiệm của Trung ương; nội dung nào vướng mắc về thủ tục hành chính, nội dung nào bất cập về cơ chế, chính sách... Việc phân loại chính xác chính là bước đầu tiên để "bắt đúng bệnh" và tìm đúng "địa chỉ" giải quyết. Hiệu quả thực sự của hoạt động TXCT nằm ở khâu xử lý ý kiến, kiến nghị sau tiếp xúc.

Khi cử tri nêu ý kiến, đề đạt kiến nghị đến đại biểu, đó thường là kết quả của sự tích tụ bức xúc trong thời gian dài. Chính vì vậy, xử lý ý kiến cử tri không đơn thuần là công việc hành chính sau hội nghị, mà là trách nhiệm chính trị của đại biểu dân cử và các cơ quan chức năng trước Nhân dân. Một câu trả lời chậm trễ, chung chung hoặc né tránh có thể làm giảm niềm tin của người dân. Ngược lại, một sự phản hồi trách nhiệm, cầu thị, dù chưa giải quyết được ngay, vẫn cho thấy sự tôn trọng đối với cử tri. Người dân không cần những câu chữ hoa mỹ, điều họ cần là câu trả lời rõ ràng: vấn đề có được giải quyết hay không, khi nào giải quyết, ai chịu trách nhiệm và nếu chưa thể giải quyết thì nguyên nhân vì sao.

Thêm một lần niềm tin được củng cố

Một cuộc TXCT sẽ mất ý nghĩa nếu những vấn đề phản ánh cứ lặp đi lặp lại mà không có chuyển biến. TXCT không kết thúc khi hội nghị bế mạc mà bắt đầu trách nhiệm của đại biểu đối với những kiến nghị chính đáng của người dân. Trong nhiều trường hợp, những vấn đề cử tri phản ánh có thể kéo dài nhiều năm, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và không dễ xử lý. Điều đó càng đòi hỏi đại biểu phải kiên trì theo đuổi, dám chất vấn và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Một đại biểu có trách nhiệm phải theo dõi quá trình giải quyết, đôn đốc cơ quan chức năng và giám sát đến cùng kết quả thực hiện.

Đó cũng là lý do việc đổi mới công tác xử lý kiến nghị của cử tri đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Cần công khai, minh bạch quá trình giải quyết kiến nghị để người dân theo dõi. Những nội dung chậm xử lý phải nêu rõ nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan liên quan; những vấn đề kéo dài cần được đưa vào diện giám sát chuyên đề hoặc chất vấn công khai.

Xử lý ý kiến cử tri phải hướng tới mục tiêu tháo gỡ được khó khăn, giải quyết được vấn đề của người dân. Cử tri đánh giá hiệu quả hoạt động của bộ máy công quyền qua những thay đổi cụ thể trong đời sống hàng ngày. Một tuyến đường được sửa chữa sau kiến nghị, một hồ sơ tồn đọng được giải quyết dứt điểm, một dự án gây ô nhiễm được kiểm tra xử lý… những việc làm cụ thể ấy có sức thuyết phục hơn rất nhiều những lời hứa.

Trọng tâm của công tác xử lý kiến nghị cử tri nằm ở khâu giám sát việc giải quyết của các cơ quan chức năng. Thực tế cho thấy, không ít kiến nghị của người dân bị các cơ quan hành pháp trả lời chung chung, mang tính chất "giải thích chính sách" thay vì "giải quyết vấn đề". Thậm chí, có những vụ việc bị đùn đẩy, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ, tạo nên tâm lý mệt mỏi và hoài nghi trong nhân dân.

Lúc này, vai trò của người đại biểu dân cử trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Xử lý ý kiến cử tri không phải là đợi cơ quan chức năng trả lời rồi chuyển lại cho dân, mà là sự đeo đuổi đến cùng. Đại biểu phải dùng quyền năng pháp lý của mình để đôn đốc, yêu cầu giải trình; cần thiết, phải thực hiện quyền chất vấn ngay tại nghị trường. Sức nặng từ những câu hỏi của đại biểu chính là đại diện cho tiếng nói của hàng ngàn cử tri đang chờ đợi. Chỉ khi người đại biểu thể hiện được bản lĩnh, dám đối mặt với những vấn đề gai góc, khi đó tiếng nói của người dân mới thực sự có trọng lượng trên bàn nghị sự.

Trong một nhà nước của dân, do dân và vì dân, niềm tin của Nhân dân chính là nền tảng quan trọng nhất. Niềm tin ấy được tạo dựng bằng thái độ trách nhiệm trước những vấn đề của dân. Người dân có thể thông cảm với những khó khăn khách quan, nhưng họ sẽ khó chấp nhận sự thờ ơ, né tránh hoặc thiếu trách nhiệm. Xử lý tốt ý kiến, kiến nghị của cử tri vì thế không chỉ là yêu cầu nghiệp vụ, mà còn là thước đo năng lực quản trị và tinh thần phục vụ Nhân dân của bộ máy công quyền. Mỗi kiến nghị được giải quyết thấu đáo sẽ góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với Đảng, Nhà nước và cơ quan dân cử. Ngược lại, sự chậm trễ, hình thức hay vô cảm đều có thể làm khoảng cách giữa chính quyền với Nhân dân lớn thêm.