HĐND TP. Đồng Nai: Từ “phê duyệt” sang “kiến tạo”

Nâng chất lượng từng quyết sách

Kể từ khi Đồng Nai trở thành thành phố, HĐND thành phố Khóa I đã tổ chức 5 kỳ họp, ban hành 75 nghị quyết, quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến đầu tư, đất đai, tổ chức bộ máy và phân bổ nguồn lực phát triển. Trong điều kiện thành phố có 95 xã, phường, mỗi quyết sách của cơ quan dân cử càng đòi hỏi phải bám sát thực tiễn, bảo đảm tính khả thi và hướng đến những kết quả cụ thể.

Luật Phát triển đô thị tiếp tục làm rõ thẩm quyền của HĐND thành phố trong quyết định về những vấn đề quan trọng về phát triển đô thị; đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng xây dựng, tổ chức thực hiện và giám sát các quyết định, chính sách.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP. Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh cho rằng, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những cơ hội từ Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Phát triển đô thị đã được Quốc hội thông qua. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, HĐND thành phố cần không ngừng nâng cao năng lực quyết định và giám sát, nhất là đối với những vấn đề lớn, có ý nghĩa chiến lược, tác động lâu dài đến sự phát triển của thành phố.

Từ yêu cầu đó, tư duy và cách thức xây dựng, ban hành nghị quyết cũng phải tiếp tục đổi mới theo hướng thực chất hơn.

Tham luận tại Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Đặng Minh Nguyệt nhấn mạnh, HĐND thành phố đang đổi mới tư duy ban hành nghị quyết theo hướng chuyển từ “phê duyệt” sang “kiến tạo”. Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế mà còn là thước đo năng lực quản trị, chất lượng thể chế và hiệu quả phối hợp của cả hệ thống chính trị.

Tinh thần này được thể hiện qua những quyết sách cụ thể. Tại Kỳ họp thứ 5, HĐND thành phố đã quyết định chủ trương đầu tư dự án tạo lập quỹ đất vùng phụ cận các công trình giao thông có tiềm năng phát triển để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại phường Nhơn Trạch, với quy mô khoảng 358ha.

Việc lựa chọn hướng đầu tư này cho thấy vai trò của HĐND không chỉ dừng lại ở xem xét, quyết định danh mục đầu tư, mà còn hướng đến tạo lập quỹ đất, hoàn thiện hạ tầng, khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ đất đai, qua đó tạo thêm nguồn lực cho phát triển. Đồng thời, việc rà soát, điều chỉnh diện tích dự án cũng đặt ra yêu cầu phải cân nhắc kỹ về quy hoạch, tính khả thi và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Cũng tại Kỳ họp thứ 5, HĐND thành phố Khóa I đã xem xét, quyết định 9 nghị quyết, tập trung vào các lĩnh vực đầu tư, đất đai, cơ chế, chính sách, tổ chức bộ máy và hoạt động ở cơ sở.

Qua thảo luận, nhiều đại biểu tập trung phân tích các vấn đề về nguồn lực phát triển, tiến độ dự án, giải phóng mặt bằng và hiệu quả khai thác nguồn lực. Thực tiễn này cho thấy, chất lượng quyết định của HĐND phải gắn chặt với tình hình từng địa bàn, nhất là đối với những quyết sách tác động trực tiếp đến quản lý, khai thác và phân bổ nguồn lực phát triển.

Phân quyền mạnh phải gắn với kiểm soát quyền lực thực chất

Yêu cầu kiểm soát quyền lực càng trở nên rõ nét trong bối cảnh đẩy mạnh phân quyền, phân cấp.

Trong quá trình Quốc hội thảo luận dự án Luật Phát triển đô thị, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai nhấn mạnh, quyền được trao càng mạnh thì thiết chế kiểm soát phải càng mạnh và thực chất.

Theo đại biểu Trịnh Xuân An, khi HĐND được giao thêm thẩm quyền, quyết định nhiều vấn đề lớn thì càng phải phát huy đầy đủ vai trò của thiết chế dân chủ, dân cử trong hoạch định chính sách và kiểm soát hoạt động của cơ quan hành chính địa phương. Việc kiểm soát cần được thực hiện ở 3 cấp độ: trước khi quyết định; trong quá trình tổ chức thực hiện; và hậu kiểm để đánh giá kết quả, làm rõ trách nhiệm sau thực hiện.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng ngay từ khâu chuẩn bị nghị quyết.

Tại phiên thảo luận Kỳ họp thứ 5 HĐND thành phố, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bình Minh Nguyễn Kim Phước cho rằng, trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án, việc rà soát, cập nhật diện tích, phạm vi đầu tư có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng phương án trình HĐND xem xét, quyết định.

Theo đại biểu, các cơ quan chuyên môn cần phối hợp chặt chẽ với địa phương và các tổ đại biểu HĐND ngay từ khâu chuẩn bị dự án; chủ động nhận diện những vấn đề có thể phát sinh liên quan đến giải phóng mặt bằng, quy hoạch, từ đó hoàn thiện phương án trước khi trình HĐND, đồng thời tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Như vậy, chất lượng của một nghị quyết phải được tính từ trước khi nghị quyết được ban hành. HĐND cần phát huy vai trò khảo sát, thẩm tra, lắng nghe và tiếp nhận thông tin từ cơ sở. Sau khi nghị quyết được thông qua, hoạt động giám sát phải tập trung vào tiến độ, nguồn lực, những vướng mắc phát sinh và đặc biệt là hiệu quả thực hiện.

Cùng với đó, HĐND thành phố cần kịp thời cụ thể hóa các cơ chế, chính sách theo Luật Phát triển đô thị và các chủ trương, quy định của Trung ương; bảo đảm phân quyền đi đôi với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch và kiểm soát quyền lực trong quá trình thực hiện.

Trong bối cảnh thành phố bước vào một giai đoạn phát triển mới, chất lượng chuẩn bị quyết định, tổ chức thực hiện và kiểm soát quyền lực trở thành những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của HĐND. Thước đo vì thế không nằm ở số lượng nghị quyết được ban hành, mà trước hết phải được thể hiện bằng chất lượng và hiệu quả của từng quyết sách trong thực tiễn.

Chủ tịch HĐND TP. Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh nhấn mạnh, HĐND thành phố không chỉ làm tốt những nhiệm vụ trước mắt mà phải nâng cao năng lực dám quyết, dám thực hiện những vấn đề lớn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tầm nhìn dài hạn.

Và cuối cùng, hiệu quả của mỗi kỳ họp, mỗi nghị quyết phải được đo bằng những chuyển biến cụ thể trong thực tiễn: công việc được triển khai nhanh hơn, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn, người dân và doanh nghiệp được phục vụ tốt hơn.