HĐND tỉnh Thanh Hóa: Nâng cao hiệu quả hoạt động giải trình
Nhiệm kỳ 2021 - 2026, hoạt động giải trình tại phiên họp của Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa đã trở thành một hình thức giám sát thường xuyên, linh hoạt và hiệu quả. Qua đó, Thường trực HĐND tỉnh chỉ rõ, thúc đẩy việc thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước đối với lĩnh vực được pháp luật trao quyền.
Lựa chọn vấn đề đúng và trúng
Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức 4 phiên giải trình, tập trung vào những lĩnh vực lớn, phức tạp và có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội như: cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thi hành án dân sự, tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và quản lý hành nghề y, dược tư nhân. Điểm đáng chú ý là các nội dung được lựa chọn đều trúng và đúng những vấn đề đang tồn tại trong thực tiễn quản lý, đồng thời cũng là những nội dung được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
Để bảo đảm chất lượng cho mỗi phiên giải trình, công tác chuẩn bị được tiến hành bài bản, kỹ lưỡng. Thường trực HĐND tỉnh đã chỉ đạo các Ban HĐND tổ chức khảo sát thực tế tại nhiều địa phương, đơn vị, doanh nghiệp nhằm thu thập thông tin đa chiều, từ đó xây dựng báo cáo và xác định đúng trọng tâm cần giải trình. Chính sự chuẩn bị này đã giúp các phiên giải trình đi thẳng vào những vấn đề cụ thể, có địa chỉ trách nhiệm rõ ràng.
Một điểm nhấn nổi bật trong nhiệm kỳ là việc đổi mới hình thức tổ chức giải trình theo hướng kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến. Cách làm này không chỉ phù hợp với xu thế chuyển đổi số mà còn mở rộng đáng kể phạm vi và đối tượng tham gia. Điển hình như phiên giải trình về tình trạng chậm đóng bảo hiểm đã được kết nối tới 27 điểm cầu cấp huyện, thu hút gần 600 đại biểu tham dự, trong đó có cả người lao động - những đối tượng chịu tác động trực tiếp từ chính sách. Nhờ đó, hoạt động giải trình trở thành diễn đàn công khai, minh bạch, tạo điều kiện để người dân theo dõi và giám sát.
Không khí tại các phiên giải trình cũng cho thấy đổi mới rõ nét trong cách thức vận hành. Các đại biểu HĐND tỉnh đã đặt ra nhiều câu hỏi thẳng thắn, trực diện, đi vào bản chất vấn đề, thậm chí đề cập đến những nội dung nhạy cảm. Ở chiều ngược lại, các cơ quan, đơn vị được yêu cầu giải trình đã thể hiện tinh thần cầu thị, không né tránh trách nhiệm. Sự trao đổi hai chiều, liên tục và đi đến cùng vấn đề đã tạo nên một diễn đàn thực chất, khác hẳn với cách tiếp cận mang tính hình thức trước đây.
Nâng cao trách nhiệm các cơ quan quản lý
Theo Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Lê Tiến Lam, điều quan trọng là sau mỗi phiên giải trình, Thường trực HĐND tỉnh đều ban hành kết luận, yêu cầu UBND tỉnh và các cơ quan liên quan xác định rõ lộ trình, phân công trách nhiệm và tổ chức thực hiện các giải pháp khắc phục.
Điển hình như, trong năm 2022, trước tình trạng việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tồn đọng nhiều gây bức xúc trong Nhân dân, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức phiên giải trình về tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh. Qua giải trình, đã ban hành Kết luận số 251/KL-HĐND ngày 2/6/2022 yêu cầu UBND tỉnh, các ban, sở, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố và các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục để lấy lại niềm tin từ phía người dân.
Từ thực tiễn triển khai có thể thấy, hoạt động giải trình của Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa đã góp phần nâng cao rõ rệt trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước. Khi các vấn đề được đưa ra công khai, có sự tham gia của nhiều cấp, nhiều ngành và được theo dõi bởi cử tri, áp lực giải trình và thực hiện cam kết trở nên cụ thể và trực tiếp hơn. Đồng thời, việc tổ chức công khai, minh bạch cũng tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của bộ máy nhà nước.
