HĐND tỉnh Lâm Đồng nâng cao chất lượng xử lý đơn thư, giám sát, khảo sát việc giải quyết khiếu nại tố cáoBài cuối: Nhận diện vụ việc phức tạp, kéo dài, cảnh báo sớm các "điểm nóng"

Bộ chỉ số theo dõi định kỳ - căn cứ lựa chọn nội dung, đánh giá trách nhiệm

Để tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong xử lý đơn thư, giám sát việc giải quyết khiếu nại tố cáo, cần sớm xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu dùng chung về đơn thư và giám sát. Phát triển hoặc nâng cấp phần mềm quản lý đơn thư và giám sát kết quả giải quyết của các cơ quan dân cử tỉnh, bảo đảm liên thông, chia sẻ dữ liệu với UBND tỉnh, các sở, ngành, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và UBND các xã, phường, đặc khu theo tinh thần Nghị quyết số 116/2025/UBTVQH15 và Nghị quyết số 57-NQ/TW. Hệ thống cần được thiết kế tương thích để kết nối với các nền tảng số dùng chung của Quốc hội đang được triển khai thí điểm đến các cơ quan dân cử địa phương, tránh đầu tư trùng lặp.

Cùng với đó, số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý đơn thư; mỗi đơn có mã định danh duy nhất để phát hiện đơn trùng lặp, gửi nhiều nơi; cho phép cập nhật trạng thái xử lý, kết quả giải quyết trực tuyến; tích hợp chức năng tra cứu, thống kê, báo cáo theo thời gian thực. Trên nền tảng đó, xây dựng bộ chỉ số theo dõi định kỳ gồm: tỷ lệ đơn đã chuyển có văn bản phản hồi kết quả; thời gian phản hồi bình quân của từng cơ quan; tỷ lệ đơn quá hạn chưa có kết quả; tỷ lệ kiến nghị sau giám sát được thực hiện. Các chỉ số này được công bố định kỳ tại phiên họp Thường trực HĐND tỉnh, làm căn cứ lựa chọn nội dung giám sát và đánh giá trách nhiệm người đứng đầu.

Yêu cầu đặt ra là cần công khai, minh bạch thông tin theo quy định pháp luật. Trên cơ sở Trang thông tin điện tử của Văn phòng đã cập nhật văn bản chuyển và trả lời đơn, cần phát triển chuyên mục cho phép công dân tra cứu tiến độ xử lý đơn của mình (bảo đảm đúng quy định về bảo mật, nhất là đối với người tố cáo), tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Từng bước hình thành mô hình "giám sát số" của HĐND tỉnh, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân loại sơ bộ đơn, nhận diện vụ việc phức tạp, kéo dài và cảnh báo sớm các "điểm nóng".

Lĩnh vực hành chính, đất đai - nội dung trọng tâm giám sát thường xuyên

Trước mỗi cuộc giám sát chuyên đề về giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, yêu cầu đặt ra phải khảo sát kỹ lưỡng để nắm bắt tình hình thực tế, thu thập thông tin, tài liệu, bằng chứng. Kết hợp khảo sát tại chỗ với đối thoại trực tiếp với công dân, cơ quan, tổ chức liên quan. Đổi mới phương thức giám sát theo hướng dựa trên bằng chứng, kết hợp nghiên cứu hồ sơ với khảo sát thực tế và đối thoại trực tiếp là phương pháp mang lại hiệu quả rõ rệt của HĐND tỉnh Lâm Đồng thời gian qua.

Việc lựa chọn nội dung, vụ việc khảo sát, giám sát dựa trên các tiêu chí: vụ việc bức xúc, nổi cộm, kéo dài; khiếu kiện đông người; lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh khiếu kiện và vụ việc được cấp ủy giao. Căn cứ cơ cấu đơn thực tế, lĩnh vực hành chính, đất đai (chiếm gần 50% số đơn gửi đến Thường trực HĐND tỉnh và Ban Pháp chế) cần được xác định là trọng tâm giám sát thường xuyên của Ban Pháp chế HĐND tỉnh; đồng thời, phối hợp với Đoàn ĐBQH tỉnh trong giám sát các vụ việc thuộc lĩnh vực tư pháp. Lựa chọn những vấn đề đã khiếu nại, tố cáo nhiều lần nhưng chưa được giải quyết dứt điểm đưa ra chất vấn tại kỳ họp hoặc phiên họp Thường trực HĐND; làm rõ trách nhiệm người đứng đầu các cấp, ngành liên quan.

Tăng cường giám sát sau giám sát chính là khâu then chốt quyết định hiệu quả. Sau mỗi cuộc khảo sát, giám sát phải có kết luận, kiến nghị rõ ràng, có địa chỉ và thời hạn thực hiện; giao trách nhiệm theo dõi, đôn đốc cho một Ban hoặc Tổ đại biểu cụ thể; định kỳ hằng quý báo cáo Thường trực HĐND về tiến độ thực hiện. Kiên quyết xử lý hoặc kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ kết luận, kiến nghị giám sát.

Cùng với đó, triển khai nghiêm túc, hiệu quả Quy chế phối hợp công tác giữa Đoàn ĐBQH, Thường trực HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031, trong đó cần bổ sung nội dung cụ thể về chia sẻ dữ liệu đơn thư và thời hạn thông tin kết quả giải quyết. Tăng cường phối hợp với các cơ quan tư pháp trong giải quyết đơn thuộc lĩnh vực tư pháp; duy trì giao ban định kỳ giữa Thường trực, các Ban HĐND tỉnh với Thường trực, các Ban HĐND cấp xã để thống nhất phương thức theo dõi, giám sát.

“

Các cấp ủy đảng, chính quyền cần xác định công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên; kịp thời chỉ đạo xử lý các vụ việc phức tạp, tồn đọng, không để phát sinh "điểm nóng". Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lâm Đồng đã ban hành Chỉ thị số 10-CT/TU nhằm tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực này; cần lồng ghép việc thực hiện Chỉ thị với Đề án đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND 2 cấp tỉnh Lâm Đồng nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang được triển khai.

Yêu cầu đặt ra là người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết các vụ việc tồn đọng, phức tạp. Kết quả thông tin phản hồi đối với đơn do cơ quan dân cử chuyển đến cần được đưa vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu; xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh, gây khó khăn cho người dân trong thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo.