Hà Nội sẽ thí điểm mô hình “làng nghề xanh” tại 10 địa điểm

Hà Nội hiện là địa phương có số lượng làng nghề dẫn đầu cả nước với 1.350 làng có nghề và làng nghề truyền thống. Trong đó, có 337 làng nghề đã được UBND thành phố công nhận, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế nông thôn với doanh thu ước đạt trên 25.000 tỉ đồng mỗi năm và tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đối với khu vực nông thôn, TP. Hà Nội đã yêu cầu quy hoạch chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao và gia tăng giá trị; đồng thời, chú trọng bảo tồn không gian làng nghề truyền thống.

Hà Nội đang tập trung khai thác và phát huy hiệu quả các nguồn lực cùng tài nguyên làng nghề, gắn du lịch với xây dựng nông thôn mới để phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Dù có nhiều tiềm năng, phần lớn cơ sở sản xuất tại các làng nghề vẫn hoạt động quy mô nhỏ, phân tán và phụ thuộc nhiều vào lao động thủ công. Việc thiếu nhân lực tay nghề cao, công nghệ lạc hậu và năng suất thấp đang trở thành rào cản trong quá trình mở rộng sản xuất.

Ngoài ra, yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng, mẫu mã, tiêu chuẩn kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc cũng tạo áp lực lớn cho các cơ sở sản xuất truyền thống. Nếu không đổi mới công nghệ, nhiều làng nghề sẽ khó duy trì lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Trước thực tế đó, Hà Nội xác định khoa học, công nghệ là chìa khóa để tái cấu trúc khu vực làng nghề. Thành phố đang triển khai Chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030 với trọng tâm hỗ trợ đổi mới thiết bị, ứng dụng công nghệ tiên tiến và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ xây dựng 5 mô hình trình diễn kỹ thuật để phổ biến công nghệ mới, đồng thời hỗ trợ từ 65 đến 70 cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc, dây chuyền hiện đại. Việc tự động hóa một số khâu sản xuất được kỳ vọng giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao độ đồng đều của sản phẩm.

Song song với đó, thành phố cũng thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, hộ sản xuất với các trường đại học, viện nghiên cứu nhằm hỗ trợ thiết kế sản phẩm, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong giai đoạn mới là Hà Nội sẽ thí điểm mô hình “làng nghề xanh” tại 10 địa điểm. Mô hình này gắn với ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, giám sát môi trường, tiết kiệm năng lượng và xử lý chất thải.

Đây được xem là giải pháp cần thiết khi nhiều làng nghề đang chịu sức ép về ô nhiễm không khí, nước thải và tiếng ồn. Việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất sạch hơn không chỉ cải thiện môi trường sống cho người dân mà còn nâng cao hình ảnh sản phẩm trên thị trường.