Gỡ vướng giải phóng mặt bằng, khơi thông nguồn lực đất đai
Làm việc với một số địa phương, đơn vị, Đoàn giám sát việc thực hiện các quy định về quản lý, sử dụng đất và giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, khu kinh tế của Thường trực HĐND tỉnh Tuyên Quang ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong quản lý nhà nước về đất đai; đồng thời thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế, vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Qua đó, kiến nghị khẩn trương tháo gỡ, khơi thông triệt để nguồn lực tài nguyên.
Tạo động lực phát triển kinh tế, dịch vụ
Khảo sát thực tế và làm việc với một số đơn vị, địa phương, Đoàn khảo sát ghi nhận việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng, giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế đã có những bước tiến cơ bản.
Tại phường Minh Xuân, chính quyền địa phương tập trung cải cách thủ tục hành chính, công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức kinh tế triển khai dự án. Giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn phường thu hút 12 dự án đầu tư ngoài ngân sách. Trong số này, 9 dự án đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, hoàn tất thủ tục giao đất, cho thuê đất. Khi các dự án đi vào hoạt động đã góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, giải quyết việc làm, tăng nguồn thu ngân sách.
Tại các khu vực sản xuất công nghiệp tập trung, báo cáo của Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế tỉnh Tuyên Quang cho biết, việc thực hiện giao đất, cho thuê đất cơ bản đúng quy hoạch, đúng mục đích, tuân thủ quy định pháp luật. Đến hết năm 2025, các khu công nghiệp, khu kinh tế đã thu hút 96 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký trên 12.300 tỷ đồng. Đến thời điểm báo cáo, có 67 dự án đang hoạt động sản xuất kinh doanh, 19 dự án đang xây dựng, 5 dự án hoàn thiện điều kiện triển khai. Việc sử dụng quỹ đất đúng mục đích tại các dự án này đóng góp trực tiếp vào phát triển công nghiệp, tạo việc làm cho hơn 2.700 lao động.
Ghi nhận của Đoàn giám sát cũng cho thấy, hoạt động giao đất, cho thuê đất tiếp tục tạo động lực phát triển kinh tế, dịch vụ. Tại Mỹ Lâm, UBND phường hiện đang quản lý một số dự án do Nhà nước thu hồi, giao đất để tổ chức kinh tế thực hiện. Nổi bật là dự án trang trại bò sữa kỹ thuật cao của Công ty cổ phần Hồ Toản; dự án Nhà máy khai thác, cung cấp nước sinh hoạt do Công ty cổ phần Phú Lâm Global làm chủ đầu tư. Song song đó, dự án khai thác nước khoáng tại Lỗ khoan LK13 thuộc mỏ Mỹ Lâm cũng đang được đơn vị này đẩy nhanh quá trình thực hiện. Những dự án này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển đô thị, thương mại, du lịch tại địa phương.
Tại xã Yên Sơn, các dự án đầu tư ngoài ngân sách như Công viên nghĩa trang Thiên đường do Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại An Phát Vinh thực hiện, hay Cụm công nghiệp Thắng Quân do Công ty cổ phần Woodsland làm chủ đầu tư đều được quản lý, sử dụng đất đúng quy định. Doanh nghiệp khi được giao đất, thuê đất ổn định có lợi thế lớn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng, yên tâm xây dựng chiến lược sản xuất dài hạn...
Tập trung tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ các dự án
Bên cạnh kết quả đạt được, kết quả giám sát bước đầu cũng ghi nhận còn những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động thu hồi, giao đất; nhất là các khâu đền bù, hỗ trợ, tái định cư… Ngoài ra, việc chậm trễ trong khâu xác định giá đất cùng số lượng dự án quy mô nhỏ chiếm đa số khiến hiệu quả sử dụng đất đai chưa thật sự tương xứng tiềm năng.
Một vấn đề khác gây ảnh hưởng đến tiến độ cấp phép, giao đất xuất phát từ hạn chế trong quản lý hồ sơ địa chính. Đánh giá thực tế tại xã Yên Sơn cho thấy việc cập nhật, chỉnh lý cơ sở dữ liệu đất đai còn chậm, thiếu sự đồng bộ. Đáng chú ý, nhiều hồ sơ đất đai tồn tại qua nhiều thời kỳ bị thiếu hụt thông tin trầm trọng. Thực trạng này gây khó khăn cho công tác quản lý, xác định nguồn gốc pháp lý của các thửa đất để lập phương án bồi thường. Việc nhận diện những nút thắt cơ chế này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các ngành, các cấp chính quyền.
Áp lực về mặt bằng cũng đang tác động tiêu cực đến môi trường thu hút đầu tư tại các khu vực trọng điểm của tỉnh. Quá trình giải phóng mặt bằng tại một số khu công nghiệp diễn ra chậm khiến quỹ đất sạch sẵn sàng bàn giao cho nhà đầu tư bị hạn chế. Một số hạng mục hạ tầng kỹ thuật thiết yếu chưa được đầu tư hoàn chỉnh, thiếu tính kết nối. Do những vướng mắc về mặt bằng đan xen với khó khăn về thị trường, nguồn nguyên liệu, hiện có 5 dự án trong khu công nghiệp phải tạm ngừng hoạt động, một số dự án khác không bảo đảm đúng tiến độ cam kết.
Trước thực tế trên, Đoàn giám sát Thường trực HĐND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương đánh giá, đề ra giải pháp khắc phục. Ban Quản lý các khu công nghiệp cần chủ động phối hợp với các bên liên quan tạo quỹ đất sạch, báo cáo UBND tỉnh cơ chế bố trí nguồn lực hoàn thiện hạ tầng theo quy hoạch. Cấp ủy, chính quyền cấp xã tăng cường kiểm tra, đôn đốc chủ đầu tư thực hiện nghiêm quy định pháp luật về đất đai, nghĩa vụ tài chính.
