Giải Diên Hồng là dịp để mỗi nhà báo tự soi chiếu lại trách nhiệm của người cầm bút

Từ thiết chế pháp lý đến thực tiễn vận hành – những chuyển động tại Hà Nội

Theo nhà báo Trần Thịnh An, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước đi quan trọng trong tiến trình tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Trong bối cảnh đó, hoạt động của HĐND cấp xã, là thiết chế quyền lực nhà nước ở cơ sở đứng trước yêu cầu vừa đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, vừa bảo đảm sự vận hành thông suốt, không làm gián đoạn quản lý và phục vụ Nhân dân.

Thực tiễn tại Hà Nội, là địa phương có quy mô lớn, tính chất đặc thù và yêu cầu cao về quản trị đô thị cho thấy những chuyển động sớm, bài bản, phản ánh rõ nỗ lực của cả hệ thống chính trị trong việc đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Chính vì vậy, nhà báo Trần Thịnh An đã lựa chọn đề tài "HĐND cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - từ thiết chế đến thực tiễn" để tham dự Giải Diên hồng lần thứ tư.

Theo nhà báo Trần Thịnh An, qua bám sát cơ sở cho thấy, việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội đã chủ động lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn, tạo cơ sở pháp lý và tổ chức cho việc vận hành mô hình mới. Điểm nổi bật là sự chủ động trong công tác chuẩn bị tổ chức và nhân sự HĐND cấp xã. Đảng ủy HĐND, Thường trực HĐND thành phố đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, rà soát kỹ lưỡng, thực hiện đúng thẩm quyền việc chỉ định đại biểu, lãnh đạo HĐND, các Ban của HĐND cấp xã, bảo đảm tính kế thừa, ổn định và yêu cầu đổi mới.

Đáng chú ý, nhà báo Trần Thịnh An đánh giá việc Bí thư Đảng ủy đồng thời giữ chức Chủ tịch HĐND tại hầu hết các xã, phường không chỉ bảo đảm đúng chủ trương của Trung ương mà còn góp phần tăng cường sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND ngay từ giai đoạn đầu. Đáng chú ý, lãnh đạo HĐND thành phố trực tiếp dự, chỉ đạo tại các kỳ họp đầu tiên của HĐND cấp xã, qua đó kịp thời nắm bắt tình hình, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, tạo sự yên tâm, chủ động cho cơ sở. Không chỉ dừng lại ở việc kiện toàn tổ chức, HĐND cấp xã tại Hà Nội đã nhanh chóng khẳng định vai trò là cơ quan quyết định những vấn đề quan trọng ở địa phương. Ngay trong các kỳ họp đầu nhiệm kỳ, HĐND các xã, phường đã ban hành nhiều nghị quyết về phát triển kinh tế – xã hội, phân bổ ngân sách, kế hoạch đầu tư công, chương trình giám sát và tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

Từ những thông tin nắm được qua những lần đi xuống tận từng xã, phường, nhà báo Trần Thịnh An cũng chỉ rõ trong loạt bài viết "HĐND cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - từ thiết chế đến thực tiễn" những bất cập, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ trong thời gian tới. Cụ thể, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cho thấy HĐND cấp xã vẫn đối mặt với không ít khó khăn, nhất là về kinh nghiệm hoạt động nghị trường của đại biểu, điều kiện bảo đảm và khối lượng công việc tăng lên trong giai đoạn đầu triển khai mô hình mới.

Nhà báo Trần Thịnh An cũng thông tin thêm, những vấn đề này đã và đang được HĐND thành phố Hà Nội quan tâm, kịp thời chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức tập huấn, tăng cường trao đổi nghiệp vụ, qua đó từng bước nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cấp xã.

"Thực tiễn vận hành HĐND cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Hà Nội cho thấy: cải cách tổ chức bộ máy chỉ thực sự thành công khi gắn với nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử, bảo đảm vai trò đại diện, quyết định và giám sát của HĐND ở cơ sở. Những kết quả bước đầu tại Hà Nội là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện thể chế, nhân rộng cách làm hiệu quả trong thời gian tới", nhà báo Trần Thịnh An nhấn mạnh.

Mỗi nhà báo tự soi chiếu lại trách nhiệm của người cầm bút

Là người trực tiếp theo dõi, phản ánh và đồng hành cùng hoạt động của các cơ quan dân cử trong nhiều năm qua, nhà báo Trần Thịnh An nhận thức rõ rằng Giải Diên Hồng không đơn thuần là một giải báo chí thường niên, mà là một không gian chính luận đặc biệt, nơi hội tụ trí tuệ, tâm huyết và trách nhiệm của đội ngũ những người làm báo nghị trường trên cả nước. Việc được tham gia Giải Diên Hồng năm 2026 đối với chị là niềm vinh dự lớn, đồng thời cũng là dịp để tự soi chiếu lại trách nhiệm nghề nghiệp của người cầm bút trước yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Theo nhà báo Trần Thịnh An, tầm quan trọng của Giải Diên Hồng thể hiện trước hết ở việc giải đã và đang khẳng định vai trò không thể thay thế của báo chí trong đời sống nghị trường. Thông qua các tác phẩm dự thi, hoạt động của Quốc hội, HĐND các cấp và đại biểu dân cử được phản ánh một cách hệ thống, có chiều sâu, góp phần đưa chính sách, pháp luật từ nghị trường đến gần hơn với cử tri và Nhân dân. Giải Diên Hồng vì vậy không chỉ tôn vinh các tác phẩm báo chí xuất sắc, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các thiết chế dân cử.

Nhà báo Trần Thịnh An cho rằng, tính cần thiết của Giải Diên Hồng càng được khẳng định trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động của chính quyền các cấp. Những vấn đề lớn đặt ra trong thực tiễn, từ sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức mô hình chính quyền địa phương, đến nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát cần được phản ánh bằng ngôn ngữ báo chí chính luận chuẩn mực, khách quan, trách nhiệm. Giải Diên Hồng chính là động lực để đội ngũ phóng viên, biên tập viên không ngừng nâng cao trình độ, đào sâu nghiên cứu, tiếp cận vấn đề một cách toàn diện và có trách nhiệm xã hội cao.

Đối với cá nhân nhà báo Trần Thịnh An, Giải Diên Hồng không chỉ là một sân chơi nghề nghiệp, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của người làm báo nghị trường: phải trung thực, khách quan, có chính kiến, đồng thời luôn đặt lợi ích của đất nước, của Nhân dân lên trên hết. Được góp mặt tại Giải Diên Hồng năm 2026 là niềm tự hào, nhưng quan trọng hơn, đó là động lực để tác giả tiếp tục nỗ lực, rèn luyện và cống hiến, nhằm mang đến những tác phẩm báo chí ngày càng có chiều sâu, góp phần đồng hành cùng Quốc hội, HĐND các cấp trong sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh.