Đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống từ hoạt động dân cử
Nâng cao chất lượng quyết nghị, giám sát và trách nhiệm trước cử tri là những nhiệm vụ được HĐND phường Châu Sơn, tỉnh Ninh Bình xác định trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Từ thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra là cụ thể hóa chủ trương thành những quyết định sát thực tế, gắn với trách nhiệm thực hiện và giải quyết những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân.
Quyết nghị sát thực tiễn trên địa bàn mới
Chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập phường Châu Sơn, phường Thanh Tuyền và thị trấn Kiện Khê, phường Châu Sơn bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu vừa kiện toàn tổ chức, vừa bảo đảm hoạt động của chính quyền thông suốt. Đối với HĐND phường, địa bàn mở rộng còn đòi hỏi phải nắm chắc tình hình từng khu dân cư, xác định đúng những vấn đề cần ưu tiên để xem xét, quyết định trong phạm vi thẩm quyền.

Theo số liệu hoạt động năm 2025, trước thời điểm sáp nhập, HĐND ba đơn vị đã tổ chức 4 kỳ họp chuyên đề, ban hành 13 nghị quyết. Sau khi phường Châu Sơn được thành lập, HĐND phường tổ chức 4 kỳ họp, gồm kỳ họp thứ nhất và 3 kỳ họp chuyên đề; ban hành 29 nghị quyết cá biệt và 1 nghị quyết quy phạm pháp luật.
Khối lượng công việc này cho thấy nỗ lực duy trì hoạt động của cơ quan dân cử trong giai đoạn chuyển tiếp, khi việc kiện toàn bộ máy phải tiến hành đồng thời với giải quyết các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền. Những kết quả bước đầu trong năm 2025 tạo nền tảng để HĐND phường tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng quyết nghị, đáp ứng yêu cầu phát triển trên địa bàn mới.
Trên địa bàn hình thành từ ba đơn vị hành chính, việc xem xét, quyết định các vấn đề phát triển cần tính đến nhu cầu của từng khu dân cư trong tổng thể chung. Đối với phân bổ nguồn lực, đầu tư hạ tầng hay bảo đảm an sinh xã hội, chất lượng quyết nghị phụ thuộc vào việc xác định đúng nhiệm vụ ưu tiên, cân nhắc khả năng thực hiện và tác động đến người dân. Nắm chắc thực tiễn giúp đại biểu có căn cứ đánh giá các đề xuất, lựa chọn phương án phù hợp, hạn chế những quyết định khó triển khai.
Trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, HĐND phường Châu Sơn xác định đổi mới quy trình chuẩn bị, tổ chức kỳ họp; tăng cường thảo luận, tranh luận thực chất; nâng cao chất lượng thẩm tra và xem xét các nội dung trình kỳ họp. Mục tiêu là ban hành những nghị quyết sát thực tiễn, góp phần tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực phát triển, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân.
Để thực hiện định hướng đó, chất lượng chuẩn bị nội dung phải được chú trọng ngay từ trước kỳ họp. Mỗi đề xuất trình HĐND cần làm rõ sự cần thiết, căn cứ pháp lý, nguồn lực và điều kiện triển khai. Hoạt động thẩm tra cần chỉ ra những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những tác động phải cân nhắc và nội dung cần hoàn thiện. Thảo luận tại kỳ họp phải góp phần làm rõ các phương án, giúp đại biểu có đủ cơ sở xem xét trước khi biểu quyết.
Với cơ quan dân cử ở cơ sở, cụ thể hóa chủ trương của Đảng được thể hiện qua việc lựa chọn nhiệm vụ ưu tiên và quyết định biện pháp thực hiện phù hợp với điều kiện địa phương. Nghị quyết của HĐND càng rõ nội dung, phù hợp với nguồn lực và khả năng thực hiện, cơ quan tổ chức thực hiện càng có căn cứ triển khai; đồng thời, HĐND có cơ sở giám sát trách nhiệm, cử tri có điều kiện theo dõi và đánh giá kết quả.
Giám sát những vấn đề dân sinh

Cùng với nâng cao chất lượng quyết nghị, HĐND phường Châu Sơn lựa chọn nội dung giám sát gắn với việc thực hiện chính sách, pháp luật và quyền lợi của người dân. Qua giám sát, cơ quan dân cử xem xét kết quả thực hiện, phát hiện vướng mắc và làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.
Trong các năm 2025 và 2026, Thường trực HĐND phường đã xây dựng 4 kế hoạch giám sát, khảo sát chuyên đề. Nội dung tập trung vào công tác quản lý, sử dụng các khoản thu của học sinh và việc mua sắm, quản lý cơ sở vật chất tại Trường THCS Châu Sơn; công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân tại UBND phường; việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trạm Y tế phường.
Cùng với đó, Ban Văn hóa - Xã hội giám sát việc chi trả chế độ đối với người có công; quy trình rà soát công dân trong độ tuổi nhập ngũ và công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ trên địa bàn. Ban Kinh tế - Ngân sách giám sát việc quản lý các khoản thu của học sinh, mua sắm và quản lý cơ sở vật chất tại Trường Tiểu học Thanh Tuyền; công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.
Mỗi nội dung đặt ra những yêu cầu giám sát cụ thể. Với trường học, đó là tính công khai, minh bạch trong huy động, sử dụng nguồn lực, bảo đảm quyền lợi của học sinh và phụ huynh. Với chính sách người có công, đó là việc chi trả đúng đối tượng, đầy đủ, kịp thời. Với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, cần làm rõ quá trình xử lý, trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền và kết quả giải quyết những vấn đề người dân phản ánh.
Trong quá trình giám sát, Ban Văn hóa - Xã hội đã xem xét các quy định, quy trình liên quan, đối chiếu với thực tế tại đơn vị và tổng hợp những nội dung cần kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Việc đối chiếu giữa quy định và thực hiện giúp xác định đúng vấn đề cần khắc phục, xây dựng kiến nghị có căn cứ.
Đáng chú ý, việc đưa nội dung triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trạm Y tế phường vào kế hoạch giám sát đã gắn chủ trương chuyển đổi số với những đơn vị trực tiếp phục vụ người dân. Từ đó, yêu cầu đổi mới được xem xét qua công việc cụ thể, điều kiện tổ chức thực hiện và mức độ thuận tiện đối với người sử dụng dịch vụ.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, hiệu quả chuyển đổi số cần được đánh giá từ quá trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả thủ tục hành chính. Những vấn đề cần làm rõ là mức độ thuận lợi khi người dân tiếp cận dịch vụ, sự thông suốt trong xử lý hồ sơ và việc hỗ trợ người dân khi gặp khó khăn trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Qua đó, giám sát có thể giúp nhận diện vướng mắc trong quá trình đổi mới phương thức phục vụ, làm cơ sở kiến nghị giải pháp phù hợp.
Đối với Trạm Y tế phường, nội dung được quan tâm gồm việc triển khai khám sức khỏe miễn phí và hướng dẫn người dân theo dõi, quản lý thông tin sức khỏe trên ứng dụng VNeID. Việc xem xét những nội dung này cần gắn với khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người dân. Trong đó, hiệu quả ứng dụng công nghệ cần được đánh giá từ sự thuận tiện và khả năng sử dụng trên thực tế.
Tuy nhiên, việc phát hiện vấn đề chỉ là một khâu của quá trình giám sát. Chuyển biến thực tế còn phụ thuộc vào việc tiếp thu, thực hiện kiến nghị của cơ quan, đơn vị chịu giám sát và sự theo dõi, đôn đốc của cơ quan dân cử. Mỗi kiến nghị cần làm rõ nội dung phải khắc phục, cơ quan có trách nhiệm thực hiện; tiến độ và kết quả cần được tiếp tục theo dõi. Trường hợp chậm xử lý phải xác định nguyên nhân, trách nhiệm liên quan.
Thực tiễn tại Châu Sơn cũng cho thấy những hạn chế cần khắc phục. Một số đại biểu chưa phát huy đầy đủ vai trò giám sát; việc duy trì liên hệ với tổ trưởng các tổ dân phố và cử tri ngoài những cuộc tiếp xúc định kỳ chưa đồng đều. Hoạt động giám sát vẫn gặp khó khăn về cơ chế theo dõi sau giám sát, nguồn lực và kỹ năng giám sát chuyên sâu trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, tài chính - ngân sách.
Những hạn chế ấy đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới từ cách lựa chọn nội dung đến phương pháp giám sát và theo dõi kết quả. Việc bồi dưỡng đại biểu cần bám sát công việc cụ thể, nhất là kỹ năng phân tích hồ sơ, đối chiếu quy định với thực tế, nhận diện vấn đề và xây dựng kiến nghị khả thi. Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị, bảo đảm những vấn đề được chỉ ra tiếp tục được xem xét, xử lý sau khi cuộc giám sát kết thúc.
Theo sát kiến nghị, rõ trách nhiệm thực hiện
Từ trước thời điểm sáp nhập, cử tri và Nhân dân đã nhiều lần kiến nghị cải tạo, nâng cấp một số tuyến đường, tuyến ngõ trên địa bàn. Tại kỳ họp giữa năm 2026, đại biểu HĐND phường đưa nội dung này ra chất vấn. Đến nay, các kiến nghị liên quan đã được giải quyết, việc cải tạo, nâng cấp được triển khai thực hiện.
Quá trình từ tiếp nhận phản ánh của cử tri, đưa vấn đề ra chất vấn đến triển khai thực hiện cho thấy vai trò của cơ quan dân cử trong thúc đẩy giải quyết những vướng mắc ở cơ sở. Những kiến nghị từ đời sống được đưa vào nghị trường để làm rõ trách nhiệm và giải pháp xử lý. Hiệu quả chất vấn vì thế cần được đánh giá cả ở kết quả thực hiện sau kỳ họp.
Thực tiễn ấy đặt ra yêu cầu đối với đại biểu phải thường xuyên giữ mối liên hệ với cử tri, nắm chắc nội dung phản ánh và chủ động lựa chọn vấn đề cần chất vấn. Với những kiến nghị kéo dài, cần làm rõ vướng mắc ở khâu nào, thuộc thẩm quyền của cơ quan nào, nội dung nào đã được xử lý và việc gì còn phải tiếp tục thực hiện. Sự kiên trì theo dõi giúp đại biểu có căn cứ tiếp tục kiến nghị khi vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng.
Trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, HĐND phường Châu Sơn xác định tiếp tục đổi mới hoạt động, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030. Chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị là những lĩnh vực tập trung giám sát trong thời gian tới.
Để chương trình phát huy hiệu quả, các nhiệm vụ cần được cụ thể hóa trong kế hoạch công tác của Thường trực, các Ban và hoạt động của từng đại biểu, gắn với trách nhiệm thực hiện và kết quả cần đạt. Trong mỗi lĩnh vực, cần lựa chọn nội dung cụ thể, phù hợp với nguồn lực và khả năng tổ chức giám sát; ưu tiên những vướng mắc kéo dài, vấn đề được nhiều cử tri quan tâm, tránh dàn trải.
Cùng với đó, nâng cao chất lượng tiếp công dân, tăng cường đối thoại và mở rộng các kênh tiếp nhận thông tin giúp HĐND có thêm căn cứ lựa chọn nội dung hoạt động. Trên địa bàn sau sáp nhập, việc thường xuyên nắm bắt tình hình tại các tổ dân phố giúp đại biểu phát hiện kịp thời những vấn đề mới, đánh giá tác động của chính sách và đề xuất nội dung cần quyết nghị, chất vấn hoặc giám sát.
Mối liên hệ với cử tri cần được duy trì trong cả quá trình giải quyết kiến nghị. Ý kiến tiếp nhận phải được tổng hợp, phân loại, chuyển đúng cơ quan có thẩm quyền và theo dõi kết quả xử lý. Đối với khiếu nại, tố cáo, cần phân định rõ trách nhiệm tiếp nhận, chuyển đơn, đôn đốc, giám sát của cơ quan dân cử với trách nhiệm giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.
Theo sát kiến nghị còn bao gồm việc thông tin trở lại với người dân. Cử tri cần biết kiến nghị đã được chuyển đến đâu, được xem xét ra sao, nội dung nào đã giải quyết, nội dung nào còn vướng mắc và nguyên nhân. Qua trao đổi, đại biểu có thêm thông tin để đối chiếu kết quả báo cáo với thực tế, tiếp tục theo dõi những vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng. Những thông tin thu nhận từ giám sát và phản ánh của cử tri cũng là căn cứ để HĐND xem xét, điều chỉnh hoặc kiến nghị hoàn thiện các quyết định liên quan.
Đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống ở cơ sở đòi hỏi chủ trương phải được cụ thể hóa thành quyết định phù hợp, gắn với trách nhiệm tổ chức thực hiện. Với HĐND phường Châu Sơn, yêu cầu ấy thể hiện trong từng nội dung quyết nghị, từng kiến nghị giám sát và việc theo sát những vấn đề cử tri phản ánh. Những vướng mắc được tháo gỡ, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân được bảo đảm là thước đo hiệu quả hoạt động dân cử, đồng thời là cơ sở củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền.

