Đột phá thể chế, hạ tầng, tạo dư địa tăng trưởng mới

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn: Lượng hóa rõ các động lực tăng trưởng mới

Các địa phương đã bám sát đề cương của Đoàn giám sát, chuẩn bị báo cáo công phu, kỹ lưỡng và cơ bản phản ánh được tình hình triển khai các nhiệm vụ phát triển KT-XH trên địa bàn. Tuy nhiên, để làm rõ hơn các kiến nghị, đề xuất và cơ sở thực tiễn phục vụ giám sát, đề nghị từng địa phương tiếp tục bổ sung, hoàn thiện một số nội dung trọng tâm.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, báo cáo đã thể hiện tương đối đầy đủ định hướng phát triển, song cần lượng hóa rõ hơn mức độ đóng góp của từng động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính, logistics đối với mục tiêu tăng trưởng trong từng giai đoạn. Đồng thời, cần phản ánh cụ thể hơn mức độ cải thiện môi trường đầu tư, mức độ hài lòng của doanh nghiệp và người dân; rà soát, đánh giá sâu hơn những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt như chi phí vốn, logistics, áp lực chuyển đổi xanh, năng lực cạnh tranh quốc tế, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng hấp thụ công nghệ mới.

Đối với Tây Ninh, địa phương đã triển khai khá đồng bộ, quyết liệt các chủ trương, chính sách kinh tế - tài chính gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, báo cáo vẫn chưa lượng hóa đầy đủ các động lực tăng trưởng, chưa phân tích rõ mức đóng góp của từng khu vực kinh tế, chưa đánh giá cụ thể tính khả thi của các chỉ tiêu trong điều kiện nguồn lực địa phương còn hạn chế. Bên cạnh đó, cần làm rõ hơn tỷ trọng kinh tế số trong GRDP, mức độ ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp và hiệu quả thực chất của các chương trình chuyển đổi số đối với nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Riêng đối với TP. Đồng Nai - địa phương được xác định là trung tâm công nghiệp và hạ tầng giao thông quan trọng của khu vực, nhưng báo cáo chưa thể hiện rõ các "kịch bản" tăng trưởng cho từng giai đoạn cũng như khả năng huy động nguồn lực để thực hiện các mục tiêu đề ra. Đồng thời, cần bổ sung đánh giá và lượng hóa cụ thể hơn mức đóng góp của các động lực tăng trưởng mới như logistics, kinh tế số, dịch vụ chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh đối với tăng trưởng kinh tế của địa phương trong thời gian tới.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Hồng Nguyên: Chủ động phối hợp chặt chẽ, sớm hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Đô thị đặc biệt

Qua các báo cáo của 3 địa phương cho thấy tinh thần chủ động, tích cực, kịp thời ban hành kế hoạch, chủ trương, chính sách để triển khai các kết luận của Trung ương, nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ. Đây cũng là cơ sở để thúc đẩy phát triển kinh tế, đặc biệt là tập trung tháo gỡ dứt điểm khó khăn, vướng mắc còn tồn đọng, từ đó khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh.

Tôi thống nhất cao với TP. Hồ Chí Minh trong kiến nghị xây dựng Luật Đô thị đặc biệt và đưa dự án luật vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026, cũng như áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn nhằm sớm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho mô hình quản trị đô thị, phân cấp, phân quyền và huy động nguồn lực phát triển đô thị thông minh trong giai đoạn mới. Đây là cơ sở quan trọng để TP. Hồ Chí Minh tạo bước phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Song, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026 đã được Quốc hội thông qua, do đó việc bổ sung dự án luật sẽ thuộc thẩm quyền xem xét của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Vì vậy, TP. Hồ Chí Minh cần chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để sớm hoàn thiện hồ sơ, đề xuất bổ sung vào chương trình xây dựng luật.

Đối với dự án Luật Đô thị đặc biệt - đạo luật có phạm vi tác động lớn, liên quan nhiều bộ, ngành và cơ chế, chính sách đặc thù - cần thực hiện đầy đủ quy trình xây dựng pháp luật, nhằm bảo đảm sự đồng thuận cao, tăng tính khả thi sau khi ban hành, hạn chế phát sinh vướng mắc trong triển khai thực hiện.

Ngoài ra, tình trạng thiếu văn bản hướng dẫn, chồng chéo, thiếu thống nhất trong quy định pháp luật được phản ánh ở nhiều địa phương. Tuy nhiên, đối với TP. Hồ Chí Minh - địa phương có quy mô và vai trò đặc biệt quan trọng - cần chỉ rõ cụ thể còn thiếu văn bản nào, thuộc trách nhiệm của bộ, ngành nào; lĩnh vực nào còn chồng chéo, thiếu thống nhất và vướng ở nội dung gì? Đồng thời, cần làm rõ những quy định chưa rõ về nội dung, thẩm quyền, tiêu chí hay quy trình thực hiện?

Đây là những thông tin rất quan trọng, phục vụ công tác giám sát của Quốc hội, UBTVQH đối với Chính phủ và các bộ, ngành trong ban hành văn bản hướng dẫn thi hành pháp luật.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh): Đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế và kết cấu hạ tầng

Khu vực Đông Nam Bộ hiện có quy mô dân số khoảng 21,7 triệu người, GDP đạt gần 75 tỷ USD và đóng góp khoảng 30% GDP của cả nước. Đặc biệt, tổng thu ngân sách của khu vực hiện chiếm khoảng 37% tổng thu ngân sách quốc gia, cho thấy vai trò đầu tàu, động lực tăng trưởng hết sức quan trọng của vùng đối với cả nước. Qua kết quả tăng trưởng kinh tế quý I cũng thể hiện nỗ lực lớn của các địa phương trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, thách thức. TP. Đồng Nai đạt mức tăng trưởng GRDP 9,76%, Tây Ninh đạt 9,51% và TP. Hồ Chí Minh đạt 8,27%.

Tuy nhiên, để Đông Nam Bộ thực sự đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới, đồng thời nâng tỷ trọng đóng góp ngân sách lên khoảng 40% tổng thu ngân sách cả nước, khu vực này cần có những đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế và kết cấu hạ tầng KT-XH.

Về thể chế, đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn diện các quy định pháp luật còn bất cập, chồng chéo hoặc thiếu đồng bộ; đồng thời kiến nghị thật cụ thể những nội dung cần sửa đổi, bổ sung, từ điều khoản, chương mục đến từng luật liên quan. Việc kiến nghị càng cụ thể thì quá trình xem xét, xử lý và hoàn thiện thể chế sẽ càng thuận lợi và hiệu quả.

Đối với hạ tầng KT-XH, trong đó hạ tầng giao thông kết nối có vai trò đặc biệt quan trọng, nếu tháo gỡ được các “điểm nghẽn” về giao thông, tạo được sự liên thông hiệu quả giữa các địa phương trong vùng và với các trung tâm logistics, cảng biển, sân bay, sẽ mở ra dư địa rất lớn để thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh và lan tỏa động lực tăng trưởng cho toàn vùng. Vì vậy, cần ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng giao thông mang tính kết nối, liên vùng và có khả năng tạo tác động dẫn dắt phát triển KT-XH.