Đổi mới phương thức giám sát, hướng mạnh về cơ sở

Bảo đảm thực chất, hiệu quả

Điểm nổi bật trong hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực, các Ban HĐND tỉnh Quảng Ninh thời gian qua là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ giám sát qua báo cáo sang giám sát trực tiếp tại thực địa. Hoạt động giám sát chuyên đề được tổ chức sâu, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, chú trọng lắng nghe ý kiến, phản ánh trực tiếp từ người dân. Quá trình triển khai, Thường trực HĐND tỉnh điều hòa, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan, hạn chế tối đa tình trạng chồng chéo về đối tượng hay nội dung giám sát.

Số liệu thống kê trong năm 2025 đã minh chứng cho cường độ làm việc quyết liệt của cơ quan dân cử địa phương. Thường trực HĐND tỉnh đã hoàn thành 4 cuộc giám sát chuyên đề theo đúng tiến độ; đồng thời, chỉ đạo, điều hòa các Ban tổ chức 60 cuộc giám sát, khảo sát thường xuyên, đột xuất. Nhiều đổi mới về phương pháp đã được áp dụng, gắn liền với yêu cầu kiện toàn bộ máy và tập trung vào các vấn đề thực tiễn phát sinh. Các cuộc giám sát, khảo sát được thực hiện khách quan, tăng tính phản biện và đặc biệt chú trọng lấy ý kiến người dân để đối chứng thông tin, từ đó đưa ra những nhận định xác đáng.

Các chuyên đề giám sát được lựa chọn đều là những vấn đề cốt lõi, tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững của tỉnh. Nổi bật có thể kể đến việc giám sát thực hiện các nghị quyết về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, hay định mức phân bổ đầu tư công giai đoạn 2021-2025. Bên cạnh đó, các nội dung về cải cách hành chính, môi trường đầu tư kinh doanh gắn với chuyển đổi số, và chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động cũng được khảo sát sâu sát đến tận cấp phường, xã.

Đáng chú ý, vai trò của các Ban HĐND tỉnh ngày càng được khẳng định rõ nét qua từng lĩnh vực phụ trách. Ban Kinh tế - Ngân sách tập trung vào hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách và đầu tư công; Ban Pháp chế chú trọng cải cách hành chính; Ban Văn hóa - Xã hội quyết liệt với các chính sách an sinh, hỗ trợ người có công, người nghèo...

Tạo chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội

Qua giám sát, khảo sát, kết quả được báo cáo Thường trực Tỉnh ủy và trình bày công khai tại các kỳ họp HĐND. Trong đó, chỉ rõ những hạn chế, tồn tại và kiến nghị giải pháp cụ thể cho từng cấp, ngành. Các báo cáo kết quả giám sát, khảo sát trở thành nguồn thông tin quan trọng giúp đại biểu có cơ sở thảo luận và thông qua các nghị quyết sát với thực tiễn. Đặc biệt, hầu hết các kiến nghị sau giám sát đều được UBND tỉnh chỉ đạo triển khai nghiêm túc, khẩn trương, tạo chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội.

Một ví dụ điển hình cho tính hiệu quả sau giám sát là việc thực hiện Nghị quyết số 253 ngày 6/12/2024 của HĐND tỉnh về giao khu vực biển để nuôi trồng thủy sản. Sau khi được giám sát, các địa phương đã đẩy nhanh tiến độ tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Đến nay, 595 hồ sơ đã hoàn tất việc giao khu vực biển với diện tích gần 400ha; cấp tỉnh cũng đã cấp phép nuôi trồng thủy sản cho nhiều hồ sơ đủ điều kiện. Điều này không chỉ giúp ngư dân ổn định sản xuất mà còn tháo gỡ được những vướng mắc trong quản lý tài nguyên biển.

Bên cạnh các cuộc giám sát theo kế hoạch, HĐND tỉnh còn chủ động tổ chức các phiên giải trình, chất vấn giữa hai kỳ họp. Đây là diễn đàn đối thoại thẳng thắn giữa đại biểu và cơ quan quản lý, giúp tháo gỡ kịp thời các vấn đề dân sinh bức xúc. Song song đó, các Tổ đại biểu thường xuyên tiếp xúc cử tri, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của người dân ở từng địa bàn để phản ánh trung thực đến các cơ quan có thẩm quyền. Mối liên kết mật thiết này đã giúp các kết luận, kiến nghị sau giám sát được theo dõi, đôn đốc thực hiện đến cùng.

Đổi trong phương thức triển khai giám sát, khảo sát đã góp phần quan trọng khẳng định vị thế của HĐND tỉnh trong hệ thống chính trị địa phương. Không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm của các đại biểu, củng cố niềm tin của cử tri, Nhân dân đối với chính quyền, nỗ lực của cơ quan dân cử địa phương đã và đang góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước, thúc đẩy tỉnh Quảng Ninh phát triển ngày càng toàn diện.