Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh góp ý sửa Luật Xử lý vi phạm hành chính Đề xuất chỉ áp dụng mức phạt gấp đôi tại đô thị đặc biệt

Phát biểu khai mạc, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Trần Thị Diệu Thúy cho biết, Luật Xử lý vi phạm hành chính là đạo luật có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và hoạt động quản lý nhà nước.

Việc sửa đổi luật lần này nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, khắc phục những bất cập trong quá trình thi hành; đồng thời bổ sung các quy định về chuyển đổi số, dữ liệu số và xử lý trên môi trường điện tử, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố đề nghị các đại biểu tập trung góp ý về một số nội dung trọng tâm, gồm tính phù hợp của các quy định về phân cấp, phân quyền, nhất là đối với chính quyền cấp xã; các quy định liên quan đến chuyển đổi số, liên thông và chia sẻ dữ liệu nhằm tránh phát sinh thủ tục, gây khó khăn cho người dân; tính khả thi của các biện pháp cưỡng chế và sự thống nhất của dự thảo với các luật có liên quan.

Nhấn mạnh mục tiêu của Luật Xử lý vi phạm hành chính là nâng cao hiệu quả răn đe, phòng ngừa vi phạm, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố cho rằng cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật để bảo đảm luật có thể triển khai hiệu quả sau khi được ban hành.

Các ý kiến, đề xuất tại hội nghị sẽ được Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh tổng hợp đầy đủ, làm cơ sở phục vụ công tác nghiên cứu, góp ý và hoàn thiện dự thảo Luật, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn thi hành.

Đề nghị điều chỉnh phạm vi áp dụng quy định về mức xử phạt

Cho ý kiến tại hội thảo, đại diện Công an thành phố kiến nghị điều chỉnh phạm vi áp dụng quy định về mức xử phạt nhằm bảo đảm tính thống nhất với dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Theo đó, khoản 1 Điều 24 hiện quy định đối với địa bàn thuộc thành phố, mức tiền phạt có thể cao hơn nhưng không quá hai lần mức phạt chung đối với cùng hành vi vi phạm hành chính trong một số lĩnh vực như trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt; đất đai; xây dựng; môi trường; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh đang xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với đề xuất áp dụng mức tiền phạt cao hơn, nhưng cũng giới hạn không quá hai lần đối với một số lĩnh vực.

Để bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định pháp luật, đại diện Công an TP. Hồ Chí Minh đề xuất chỉ áp dụng cơ chế xử phạt này đối với đô thị đặc biệt, thay vì áp dụng chung cho các địa bàn thuộc thành phố.

Đồng thời, Công an thành phố cũng cho rằng, nếu mở rộng phạm vi áp dụng đối với tất cả các thành phố thì hầu hết các tỉnh, thành đều có địa bàn thuộc thành phố, đồng nghĩa HĐND các địa phương đều có thể quy định mức xử phạt cao hơn đối với nhiều lĩnh vực. Điều này sẽ chưa phản ánh đúng sự khác biệt về điều kiện phát triển kinh tế - xã hội cũng như vị trí, vai trò của đô thị đặc biệt. Do đó, việc giới hạn phạm vi áp dụng đối với đô thị đặc biệt sẽ phù hợp hơn với định hướng xây dựng chính sách.

Làm rõ phạm vi áp dụng xử phạt không lập biên bản

Đối với quy định xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp không lập biên bản, đại diện Công an thành phố đề nghị cần có báo cáo thuyết minh hoặc quy định cụ thể hơn về phạm vi áp dụng. Theo đại diện Công an thành phố, nhiều hành vi được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như vi phạm nồng độ cồn, tốc độ hoặc quá tải trọng phương tiện có mức xử phạt rất cao. Nếu áp dụng cơ chế không lập biên bản đối với các trường hợp này có thể phát sinh khiếu nại, khiếu kiện, gây khó khăn trong quá trình giải quyết. Do đó, cần tiếp tục làm rõ căn cứ và phạm vi áp dụng để bảo đảm tính chặt chẽ khi triển khai trên thực tế.

Đại diện Sở Tư pháp thành phố cũng thống nhất với việc bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản, nhưng đề nghị cân nhắc quy định về xử phạt theo thủ tục đơn giản nhằm bảo đảm tính thống nhất và quyền của người vi phạm.

Theo đó, dự thảo chuyển từ căn cứ vào mức tiền phạt thực tế sang mức phạt tối đa của khung xử phạt để xác định trường hợp áp dụng thủ tục đơn giản. Cách quy định này có thể dẫn đến việc một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm, tổng mức phạt lên đến vài triệu đồng nhưng vẫn được xử lý theo thủ tục đơn giản và không phải lập biên bản, chưa bảo đảm tính thống nhất với các quy định khác của dự thảo.

Đại diện Sở Tư pháp thành phố cũng cho rằng, khi mức xử phạt đã tương đối lớn nhưng không lập biên bản sẽ hạn chế quyền trình bày ý kiến và bảo vệ quyền lợi của người vi phạm. Vì vậy, đề nghị tiếp tục áp dụng cách xác định như quy định hiện hành, chỉ nâng ngưỡng xử phạt lên 1 triệu đồng đối với cá nhân và 2 triệu đồng đối với tổ chức, thay vì căn cứ vào mức phạt tối đa của khung xử phạt.

Đối với quy định cho phép xử phạt không lập biên bản đối với vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, đại diện Sở Tư pháp thành phố đề nghị cân nhắc, bởi nhiều hành vi như vi phạm nồng độ cồn, tốc độ hoặc quá tải có mức xử phạt rất cao và còn kèm theo hình thức xử lý bổ sung. Trong khi đó, dự thảo quy định các trường hợp có khung phạt từ 15 triệu đồng đối với cá nhân hoặc từ 30 triệu đồng đối với tổ chức phải thực hiện thủ tục giải trình.

Từ đó, đại diện Sở Tư pháp thành phố đề nghị không quy định riêng trường hợp này, mà thống nhất chỉ áp dụng thủ tục xử phạt đơn giản đối với các trường hợp có mức phạt đến 1 triệu đồng đối với cá nhân và 2 triệu đồng đối với tổ chức, bất kể hành vi được phát hiện trực tiếp hay qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.