Điều chỉnh quy hoạch, sử dụng hiệu quả các thiết chế văn hóa, thể thao
Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính, việc tổ chức lại hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao đang là yêu cầu cấp thiết. Qua khảo sát thực tế, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Tây Ninh đã chỉ rõ tình trạng công trình xuống cấp, thiếu đồng bộ, dôi dư tài sản và thiếu hụt về nhân lực. Thực tế này đòi hỏi địa phương phải khẩn trương điều chỉnh quy hoạch mạng lưới, đồng thời có giải pháp khơi thông nguồn lực kịp thời.
Thẳng thắn nhận diện khó khăn
Khảo sát thực tế tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, Đoàn khảo sát Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh ghi nhận những kết quả bước đầu trong công tác tiếp nhận, duy trì hoạt động các Nhà văn hóa ấp, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, thư viện và điểm luyện tập thể thao. Hệ thống thiết chế này đang phục vụ tốt nhu cầu sinh hoạt, hội họp và giải trí của người dân. Đơn cử như tại Tân Lập, UBND xã đã đầu tư 285,6 triệu đồng trang bị dụng cụ thể dục ngoài trời cho 4 Nhà văn hóa ấp; xã Tân Biên cũng chi gần 153,9 triệu đồng mua sắm trang thiết bị cho 5 cơ sở.

Dù vậy, qua thực tế khảo sát, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh cũng đánh giá mạng lưới thiết chế tại cơ sở vẫn bộc lộ sự thiếu đồng bộ và xuống cấp. Quy mô dân số và diện tích thay đổi sau sắp xếp khiến nhiều công trình trở nên lạc hậu. Như tại phường Long Hoa, trên địa bàn hiện có 9 khu phố "trắng" Nhà văn hóa và 3 cơ sở chưa đạt diện tích tối thiểu. Đối chiếu tiêu chí nông thôn mới, xã Tân Biên chỉ có 9 trên tổng số 16 Nhà văn hóa ấp đạt chuẩn. Các xã Tân Hưng và Vĩnh Hưng lại gặp khó khăn do tình trạng dôi dư cơ sở vật chất sau sắp xếp đơn vị hành chính trong khi nguồn kinh phí sửa chữa các công trình xuống cấp rất hạn hẹp.
Làm việc với các địa phương, Đoàn khảo sát đề nghị chính quyền các cấp khẩn trương rà soát lại mạng lưới thiết chế, đối chiếu quỹ đất và nhu cầu thực tế để ưu tiên đầu tư. Phường Long Hoa cần sớm có phương án xây dựng Nhà văn hóa cho 9 khu phố đang thiếu hụt. UBND các xã Tân Hưng, Vĩnh Hưng cần phân loại rõ công trình cần nâng cấp và xử lý dứt điểm nhóm tài sản dôi dư, không để xảy ra lãng phí. Quy hoạch mạng lưới thiết chế mới cần bám sát quy mô dân số và khả năng cân đối vốn dài hạn. Cùng với đó, các địa phương cần kiện toàn nhân sự quản lý, chấm dứt tình trạng kiêm nhiệm kém hiệu quả. Trong đó, cần đẩy mạnh xã hội hóa, huy động doanh nghiệp và người dân tham gia khai thác tối đa công năng tài sản công.
Khơi thông nguồn lực cho thể thao chuyên nghiệp
Đối với lĩnh vực thể thao thành tích cao, Đoàn khảo sát đã làm việc tại cơ sở 2 ở xã Châu Thành thuộc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao tỉnh. Sau khi hợp nhất các đơn vị thuộc 2 tỉnh Long An, Tây Ninh, Trung tâm đã từng bước ổn định cơ cấu tổ chức và hiện quản lý hệ thống thiết chế quy mô gồm hai cơ sở chính tại phường Long An và xã Châu Thành, cùng Khu vực Hồ bơi tỉnh, Nhà thi đấu và khu nhà ở vận động viên. Các thiết chế này đang phục vụ liên tục cho 19 môn thể thao chuyên nghiệp với 430 vận động viên; trong đó, 151 vận động viên đạt đẳng cấp quốc gia. Hàng năm, hệ thống đón hàng trăm nghìn lượt người tham gia rèn luyện, thi đấu. Trung tâm cũng đang triển khai Đề án khai thác tài sản công nhằm gia tăng nguồn thu tự chủ.

Bên cạnh những kết quả bước đầu, Trung tâm cũng chia sẻ về tình trạng thiếu hụt cán bộ chuyên môn, vận hành và bảo trì. Nhiều hạng mục công trình lâu năm đã xuống cấp, phát sinh nhu cầu sửa chữa cấp thiết nhưng kinh phí cấp phát còn hạn chế. Việc khai thác dịch vụ chưa tương xứng với tiềm năng, đồng thời công tác xã hội hóa đầu tư cho thể thao thành tích cao vẫn gặp nhiều cản trở.
Ghi nhận thực tế và các kiến nghị, đề xuất, Đoàn khảo sát đề nghị, Trung tâm tiếp tục rà soát tổng thể hiện trạng các cơ sở, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, sửa chữa, bảo trì; tập trung nguồn lực cho các công trình phục vụ trực tiếp công tác đào tạo, huấn luyện vận động viên và tổ chức các giải thể thao. Đồng thời, hoàn thiện Đề án khai thác tài sản công đúng quy định, sắp xếp, bổ sung và đào tạo nhân lực phù hợp với phạm vi quản lý sau hợp nhất.
Đoàn khảo sát cũng đề nghị, Trung tâm phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện phương án bàn giao Sân vận động Long An và Khu vực hồ bơi tỉnh, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động thể dục, thể thao. Song song đó, có giải pháp huy động nguồn lực xã hội hóa, kết nối doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hỗ trợ đào tạo, huấn luyện, thi đấu và phát triển thể thao thành tích cao.

