Đề xuất tiếp nhận, sử dụng tài sản đã có quyết định trưng dụng trong trường hợp thật sự cấp bách
Phát biểu tại hội trường sáng 3/11 về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), ĐBQH Ngô Nam Cường (Nghệ An) đề nghị cho phép tiếp nhận, sử dụng tài sản đã có quyết định trưng dụng hợp pháp trong tình huống thật sự cấp bách mà không phải chờ chủ sở hữu hoặc người quản lý trực tiếp bàn giao. Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý, cần làm rõ cơ chế tiếp nhận tài sản khi không có người bàn giao.
Không để thiếu người bàn giao làm chậm công tác cứu hộ
Cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản, ĐBQH Ngô Nam Cường ghi nhận dự thảo đã tiếp thu, hoàn thiện nhiều nội dung tích cực, nổi bật là đẩy mạnh phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã trong tình huống cấp bách, bổ sung cơ chế huy động người có chuyên môn vận hành tài sản trưng dụng và tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản.
Từ thực tiễn công tác phòng thủ dân sự, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn Bắc Trung Bộ, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế tiếp nhận tài sản khi địa bàn bị cô lập, mất liên lạc và vắng mặt chủ tài sản.
Theo đại biểu, phương châm “bốn tại chỗ” đòi hỏi chủ động chuẩn bị, sử dụng nguồn lực tại địa bàn, kết hợp chi viện từ bên ngoài. Tuy nhiên, khi mưa lũ, sạt lở gây chia cắt giao thông, mất điện, mất sóng điện thoại, công tác cứu hộ không thể chờ đến khi thông tin liên lạc được khôi phục.
Đại biểu nêu tình huống một xã bị cô lập, cần máy xúc, máy ủi, xe tải để mở đường cứu dân. Phương tiện có sẵn tại địa bàn, lực lượng cứu hộ có người đủ chuyên môn vận hành, nhưng chủ sở hữu và người quản lý đã sơ tán, không thể liên lạc. Có phương tiện, có người vận hành nhưng không có người trực tiếp bàn giao.
Trong khi đó, Điều 24 dự thảo Luật đã quy định thẩm quyền trưng dụng của Chủ tịch UBND cấp xã trong trường hợp luật định; Điều 30 cho phép huy động người khác có đủ điều kiện chuyên môn để vận hành tài sản trưng dụng. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần làm rõ cơ chế tiếp nhận tài sản khi không có người bàn giao.
Từ thực tế này, đại biểu Ngô Nam Cường đề nghị chỉnh lý khoản 2 Điều 24 theo hướng, trong tình huống thật sự cấp bách, khi đã có quyết định trưng dụng hợp pháp theo hình thức luật định, cho phép tổ chức tiếp nhận, sử dụng tài sản mà không phải chờ chủ sở hữu hoặc người quản lý trực tiếp bàn giao.
Đồng thời, phải ghi nhận hiện trạng tài sản, thời điểm và lý do vắng người bàn giao; xác định rõ đơn vị tiếp nhận, phạm vi sử dụng, trách nhiệm bảo quản, vận hành an toàn, hoàn trả và bồi thường; thông báo cho chủ tài sản ngay khi có điều kiện liên lạc.
Đại biểu cũng đề nghị quy định ngay trong Luật nguyên tắc, điều kiện và giới hạn áp dụng cơ chế đặc biệt; chỉnh lý khoản 3 Điều 24 để giao Chính phủ quy định chi tiết trình tự kiểm kê, xác nhận, bàn giao và hoàn thiện hồ sơ trong điều kiện mất liên lạc, tránh bổ sung trùng một khoản giao quy định chi tiết.
“Trong tình huống khẩn cấp, thủ tục có thể linh hoạt, nhưng thẩm quyền phải rõ, trách nhiệm phải xác định được và quyền tài sản của Nhân dân, doanh nghiệp phải được bảo vệ”.
ĐBQH NGÔ NAM CƯỜNG (NGHỆ AN)
Xác định rõ điều kiện, giới hạn pháp lý đối với trường hợp gia hạn
Liên quan đến thời hạn trưng dụng tài sản, đại biểu Ngô Nam Cường cho biết, khoản 3 Điều 25 dự thảo Luật quy định mỗi lần gia hạn trưng dụng không quá 15 ngày; khoản 1 đã có cơ chế thời hạn riêng đối với một số tình huống đặc biệt.
Theo đại biểu, trong phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, có những nhiệm vụ cần sử dụng tài sản liên tục nhiều tuần, nhiều tháng. Thực tiễn phòng, chống dịch COVID-19 cho thấy nhu cầu sử dụng cơ sở vật chất phục vụ phòng dịch có thể kéo dài.
Nếu phải lặp lại thủ tục gia hạn 15 ngày trong mọi trường hợp, có thể phát sinh thêm thủ tục và ảnh hưởng đến tính liên tục của nhiệm vụ.
Do đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 3 Điều 25 theo hướng phân biệt gia hạn thông thường với trường hợp nhiệm vụ đặc biệt cần sử dụng tài sản liên tục trong thời gian dài; xác định rõ điều kiện, giới hạn pháp lý đối với trường hợp gia hạn dài hơn, đồng thời tránh trùng lặp với cơ chế thời hạn đặc biệt tại khoản 1.
Bên cạnh đó, ĐBQH Ngô Nam Cường đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 25 theo hướng trước mỗi lần gia hạn, người có thẩm quyền phải đánh giá lại sự cần thiết, phạm vi tài sản tiếp tục trưng dụng, thời gian dự kiến và khả năng áp dụng biện pháp thay thế; đồng thời chịu trách nhiệm về quyết định gia hạn.
Theo đại biểu, quy định như vậy vừa không để thủ tục làm gián đoạn nhiệm vụ cấp bách, vừa tránh kéo dài việc trưng dụng vượt quá nhu cầu thực tế, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
