Đề xuất giao quyền chủ động hơn cho địa phương trong xem xét, quyết định các thỏa thuận quốc tế

Tham dự cuộc làm việc có: Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Hà; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Hồng Nguyên; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà...

Về phía Thành phố Huế có: Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang cùng đại diện lãnh đạo Sở Ngoại vụ và các sở, ngành, đơn vị chuyên môn liên quan.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã tập trung đánh giá tình hình thực thi Luật Thỏa thuận quốc tế năm 2020 trên địa bàn thành phố Huế từ năm 2021 đến nay; thảo luận, làm rõ những khó khăn, vướng mắc mang tính đặc thù và các kiến nghị sửa đổi luật.

Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo Thành phố Huế cho biết, trong giai đoạn 2021 - 2026, thành phố đã chủ động, tích cực ký kết và triển khai 29 thỏa thuận quốc tế với các đối tác lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Bỉ, Lào cùng nhiều tổ chức quốc tế, tập đoàn kinh tế hàng đầu.

Việc thực thi hiệu quả các văn kiện hợp tác trên đã mang lại nhiều kết quả thiết thực, góp phần quan trọng thu hút nguồn lực đầu tư, phát triển du lịch, bảo tồn di sản văn hóa, đào tạo nhân lực, củng cố an ninh biên giới và phối hợp quy tập hài cốt liệt sĩ qua các thời kỳ.

Tuy nhiên, thực tế thi hành luật cũng đang bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc. Trong đó, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, việc triển khai các thỏa thuận quốc tế do UBND cấp huyện ký kết trước đây bị lúng túng do thiếu quy định pháp lý hướng dẫn chi tiết về việc chuyển tiếp, điều chỉnh hoặc kế thừa quyền và nghĩa vụ.

Bên cạnh đó, bối cảnh thực tiễn hiện nay xuất hiện nhu cầu hợp tác đối ngoại rất lớn từ khối các đơn vị sự nghiệp công lập như trường học, bệnh viện, cơ quan bảo tồn di sản và chính quyền cấp xã vùng biên giới, nhưng Luật Thỏa thuận quốc tế năm 2020 chưa bao quát và quy định cụ thể về thẩm quyền cho các chủ thể này.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang chỉ ra những vướng mắc về thủ tục hành chính khi quy trình lấy ý kiến các cơ quan chức năng trước khi ký kết còn qua nhiều bước, thời gian xem xét kéo dài, làm ảnh hưởng đến tiến độ hợp tác với đối tác nước ngoài.

Từ thực tế đó, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Huế đề xuất dự thảo Luật mới cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn, giao quyền chủ động cho địa phương trong việc xem xét, quyết định các thỏa thuận thuộc thẩm quyền; đồng thời luật hóa chi tiết quy trình xử lý hiệu lực thỏa thuận quốc tế khi có sự thay đổi về tổ chức bộ máy và địa giới hành chính.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong thời đại số, thành phố Huế cũng kiến nghị Bộ Ngoại giao sớm xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về thỏa thuận quốc tế kết nối liên thông, giúp địa phương tra cứu và theo dõi tình trạng hiệu lực theo thời gian thực; xem xét áp dụng quy trình rút gọn hoặc cơ chế thông báo đối với các thỏa thuận hợp tác mang tính kỹ thuật, chuyên môn đơn giản.

Đoàn khảo sát và lãnh đạo thành phố đã trao đổi, làm rõ một số nội dung trọng tâm về: tính khả thi của việc mở rộng chủ thể ký kết cho cấp xã và đơn vị sự nghiệp công lập; quy trình bảo đảm an ninh, quốc phòng và trật tự an toàn xã hội đối với các thỏa thuận hợp tác khu vực biên giới; cơ chế tài chính bảo đảm kinh phí thực hiện sau khi ký kết; kỹ thuật áp dụng và xác thực chữ ký điện tử trong giao dịch đối ngoại với các đối tác nước ngoài...

Kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Đinh Công Sỹ nhấn mạnh, những phản ánh sát thực tế về vướng mắc thể chế, cùng các giải pháp tháo gỡ mang tính đột phá do địa phương đề xuất sẽ được Đoàn tiếp thu, là nguồn tài liệu, dữ liệu thực tiễn quan trọng để Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện báo cáo thẩm tra, chỉnh lý dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (thay thế) trình Quốc hội xem xét trong Kỳ họp sắp tới.