Đề xuất bổ sung giải pháp về giải quyết khiếu nại, tố cáo
Thảo luận tại Tổ 4 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Khánh Hòa, Lai Châu và Lào Cai) sáng nay, 21/10, về đánh giá kết quả thực hiện phát triển KT-XH năm 2025 và dự kiến kế hoạch năm 2026, các đại biểu đề nghị cần bổ sung giải pháp “tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo cho người dân” để bảo đảm sự phát triển bền vững hơn.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Mười, sáng 21/10, Quốc hội tiến hành thảo luận ở Tổ về: Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) năm 2025 và dự kiến kế hoạch phát triển KT-XH năm 2026; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2025, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2026; kết quả thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch 5 năm giai đoạn 2021 – 2025; báo cáo của Chính phủ, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao về tình hình thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội năm 2025.
Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tham dự phiên thảo luận tại Tổ 4.
Thủ tục hành chính vẫn là "điểm nghẽn"
Cho ý kiến đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH năm 2025 và dự kiến kế hoạch phát triển KT-XH năm 2026, các đại biểu cơ bản tán thành với Báo cáo của Chính phủ, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.
ĐBQH Lê Hữu Trí (Khánh Hòa) nhìn nhận, năm 2025, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, nhất là chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ, đã tác động mạnh mẽ đến quá trình thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT-XH của đất nước.
Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, sự đồng hành của Quốc hội, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ cùng quyết tâm của các địa phương, kết quả thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT-XH đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức và đạt được nhiều điểm sáng.
Cụ thể, Việt Nam được dự báo nằm trong nhóm nước có mức tăng trưởng GDP cả năm có thể đạt 8%. Nền kinh tế vĩ mô ổn định, kiểm soát lạm phát dưới 4%, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm, hạ tầng thiết yếu được quan tâm đầu tư bảo đảm cho sự phát triển không chỉ trong năm 2025 mà cả trong lâu dài.
Cùng với đó, công tác cải cách thể chế đã có những đột phá mang tính toàn diện và quan trọng. Nền kinh tế dần hồi phục kể từ sau đại dịch Covid-19. Minh chứng là 9 tháng đầu năm, cả nước có khoảng 231.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, điều này khẳng định niềm tin của doanh nghiệp, người dân vào nền kinh tế đất nước cũng như sự chuyển đổi môi trường kinh doanh.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, có 175.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 9 tháng qua, bình quân 14.000 doanh nghiệp/tháng. Đại biểu Lê Hữu Trí đề nghị, Chính phủ cần đánh giá, làm rõ thêm vấn đề này, bởi có ảnh hưởng đến vấn đề giải quyết việc làm, thu nhập, đóng góp vào ngân sách nhà nước.
Theo đại biểu, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, trong đó “thách thức lớn nhất” vẫn là những "điểm nghẽn" về thủ tục hành chính.
Qua tiếp xúc với cử tri, người dân phản ánh các thủ tục hành chính, nhất là về đất đai, thuế... vẫn còn khó khăn, do đó Chính phủ cần đánh giá thêm để có các giải pháp chỉ đạo khắc phục, đại biểu Lê Hữu Trí đề xuất.
Đánh giá kỹ nguyên nhân chậm giải ngân đầu tư công
Về các động lực tăng trưởng, đại biểu Lê Hữu Trí phân tích, tiêu dùng nội địa vẫn chưa được như kỳ vọng. Mặc dù Chính phủ đánh giá là đã kiểm soát được lạm phát dưới 4%, song thời gian gần đây giá cả các mặt hàng tăng, nhất là giá vàng.
Trong các phiên họp của Chính phủ, Thủ tướng đã có những chỉ đạo, đề ra giải pháp, song tiêu dùng trong nước vẫn “đang có nhiều vấn đề” cần được tháo gỡ để bảo đảm cho mục tiêu tăng trưởng.
Đối với đầu tư công, đây được xác định là trụ cột then chốt, tạo động lực dẫn dắt, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Thời gian qua, Quốc hội đã sửa đổi nhiều luật liên quan để tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư công; Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cũng rất quyết liệt trong công tác giải ngân. Tuy nhiên, 9 tháng đầu năm, giải ngân mới đạt khoảng 50% kế hoạch, gây áp lực lớn cho những tháng cuối năm.
“Chính phủ nên đánh giá kỹ nguyên nhân khiến giải ngân chậm”, đại biểu Lê Hữu Trí lưu ý.
ĐBQH Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) bày tỏ băn khoăn khi tại các kỳ họp đều đã chỉ ra nguyên nhân cũng như giải pháp thúc đẩy đầu tư công, nhiều văn bản cũng đã được ban hành, song đến nay “vẫn chưa có chuyển biến”.
Theo đại biểu, trong giai đoạn 2026 - 2030, Chính phủ dự kiến đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng. Đây là con số rất lớn. Do vậy, tại Kỳ họp này cần nghiên cứu kỹ hơn, bàn rõ hơn về cơ chế để thúc đẩy đầu tư công.
Liệu có thể cải cách thủ tục hành chính một cửa trong thủ tục đầu tư ở cấp quốc gia để thúc đẩy giải ngân đầu tư công hay không - đại biểu Hoàng Quốc Khánh nêu vấn đề và cho rằng, điều này sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ giải ngân.
Cũng theo đại biểu, trong bối cảnh năng lực mỗi địa phương, bộ, ngành khác nhau, cần nghiên cứu để thí điểm mô hình đơn vị tư vấn/cơ quan điều phối giúp Chính phủ trong việc giải ngân đầu tư công.
Cùng với thúc đẩy giải ngân đầu tư công, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề xuất cần có chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng cho các địa phương còn nhiều khó khăn như Lai Châu, tạo động lực phát triển KT-XH địa phương, qua đó đóng góp vào tăng trưởng chung.
“Lai Châu là vùng phên dậu của Tổ quốc, tỉnh còn gặp nhiều khó khăn và hiện không có tuyến cao tốc nào. Chúng tôi rất mong có tuyến cao tốc Bảo Hà (Lào Cai cũ) - Lai Châu, khi có tuyến cao tốc sẽ thúc đẩy tỉnh phát triển”, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị.
Có chính sách phát triển nguồn nhân lực vùng miền núi
Cơ bản tán thành với các nhóm giải pháp được Chính phủ nêu ra để bảo đảm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, ĐBQH Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa) cho rằng “vẫn còn thiếu vắng một nhiệm vụ không kém phần quan trọng”, đó là giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
“Khi chúng tôi đi tiếp xúc cử tri cho thấy, ở đâu có đô thị hóa, thực hiện các dự án về cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, giải phóng mặt bằng, bồi thường đều có khiếu kiện và rất nhức nhối trên nhiều phương diện; có những người đi tìm công lý 20 - 30 năm chưa được giải quyết dứt điểm, có người dự án mới bắt đầu đã phải đi khiếu kiện”, đại biểu thông tin.
Theo đại biểu, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, như thể chế còn phức tạp, chồng chéo; người dân chưa hiểu đúng quy định pháp luật; người có thẩm quyền làm không đúng...
Do vậy, đại biểu đề xuất bổ sung nhóm giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 và các năm tới là: cần tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân theo đúng quy định của pháp luật; giải quyết dứt điểm khiếu nại kéo dài của người dân theo đúng quy định của pháp luật trong năm 2026; vấn đề nào phức tạp, khó khăn thì phải giải quyết thấu đáo, bảo đảm an ninh chính trị - xã hội. Khi làm được điều này sẽ góp phần phát triển KT-XH bền vững hơn.
ĐBQH Nguyễn Thị Lan Anh (Lào Cai) bổ sung, trong bối cảnh phát triển kinh tế số, việc đồng bộ hạ tầng số, liên thông dữ liệu đóng vai trò rất quan trọng. Tuy nhiên, công tác này ở vùng miền núi còn nhiều khó khăn do thiếu hạ tầng, có những nơi còn chưa có điện nên không có sóng wifi.
Đại biểu đề nghị Chính phủ cần quan tâm phát triển hạ tầng số ở vùng miền núi, vùng còn gặp nhiều khó khăn, trong đó có việc bảo đảm nguồn điện.
Nhấn mạnh nguồn nhân lực chất lượng chưa đồng đều, bao gồm năng lực số, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh đề nghị Chính phủ cần quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nói chung, nhân lực số nói riêng.
Hiện, Chính phủ đã có nhiều chính sách về thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về công tác ở vùng khó khăn, song vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. “Chính phủ cần quan tâm, có chiến lược đào tạo theo nhu cầu của địa phương và xã hội; có chính sách ưu tiên cho chính người địa phương - như thế mới ổn định lâu dài”, đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh đề xuất.
