ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh): Bảo vệ an ninh quốc gia từ sớm từ xa gắn với phân cấp rõ trách nhiệm

Đánh giá mức độ rủi ro an ninh, đẩy mạnh phân cấp trong thu hút đầu tư

Trong nội dung phát biểu góp ý, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà tán thành sự cần thiết ban hành luật nhằm thay thế Pháp lệnh năm 2007, bảo đảm tính đồng bộ với Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự.

Đi vào nội dung cụ thể tại điểm a khoản 2, điểm b khoản 3 Điều 20, dự thảo hiện đang quy định cấm thực hiện dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong khu vực bảo vệ, đồng thời giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mọi dự án của các chủ thể này trong hành lang bảo vệ.

Phân tích quy định trên, đại biểu chỉ rõ tiêu chí hạn chế tại dự thảo đang dựa vào nguồn vốn mà chưa dựa vào mức độ rủi ro an ninh. Trong khi đó, khái niệm tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài rất rộng, bao gồm cả doanh nghiệp Việt Nam chỉ có tỷ lệ nhỏ vốn nước ngoài.

Việc cấm tuyệt đối hoặc nâng toàn bộ thẩm quyền quyết định lên Thủ tướng Chính phủ cần được đối chiếu kỹ với pháp luật về đầu tư, các cam kết quốc tế và chưa thực sự phù hợp với yêu cầu phân cấp. Đặc biệt, đối với các địa phương có nhiều cảng biển, khu kinh tế, khu du lịch ven biển, khu vực biên giới như Quảng Ninh, quy định này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thu hút đầu tư.

Để tháo gỡ vướng mắc, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị tại điểm a khoản 2 Điều 20 cần giới hạn đối tượng là tổ chức kinh tế phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài theo pháp luật về đầu tư, đồng thời giới hạn theo từng loại công trình an ninh, khu an ninh.

Tại điểm b khoản 3 Điều 20, cần phân nhóm tiêu chí, danh mục, quy mô của các dự án đầu tư nước ngoài thuộc khu vực bảo vệ, thực hiện phân cấp thẩm quyền quyết định thông qua việc lấy ý kiến về an ninh của cơ quan Công an có thẩm quyền ngay trong thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Liên quan đến thẩm quyền, thời hạn cho ý kiến, đồng ý của cơ quan Công an đối với dự án đầu tư, đại biểu cho biết: điểm a khoản 3 Điều 20 hiện quy định mọi dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội trong hành lang bảo vệ phải được Bộ Công an đồng ý bằng văn bản mà không phân biệt quy mô, loại công trình, chưa quy định thời hạn trả lời. Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 30 yêu cầu lấy ý kiến Bộ Công an khi thẩm định chủ trương đầu tư đối với cả công trình loại I, loại II, loại III, trong khi theo khoản 3 Điều 22, công trình loại III do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định đưa vào Danh mục trên cơ sở thẩm định của Công an cấp tỉnh. Dù báo cáo giải trình nêu đây là thủ tục nội bộ, song trên thực tế thời gian chờ ý kiến của cơ quan nhà nước vẫn cộng vào tổng thời gian chuẩn bị dự án.

Tích hợp thủ tục hành chính, xác định rõ đầu mối phối hợp bảo vệ công trình

Từ thực tế giải quyết thủ tục đầu tư tại địa phương, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà kiến nghị sửa đổi khoản 1 Điều 30 theo hướng quy định lấy ý kiến Bộ Công an đối với công trình loại I, loại II; lấy ý kiến Công an cấp tỉnh nơi có công trình đối với công trình loại III nhằm bảo đảm tương ứng với quy định phân cấp tại Điều 21. Đồng thời, phân cấp việc cho ý kiến đồng ý tại điểm a khoản 3 Điều 20 theo từng loại công trình an ninh, khu an ninh.

Đặc biệt, nhằm cải cách thủ tục hành chính, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc việc cho ý kiến, đồng ý của cơ quan Công an phải được tích hợp, thực hiện ngay trong thời hạn của thủ tục đầu tư, xây dựng, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính độc lập. Quy định rõ ràng về thẩm quyền và thời hạn xử lý sẽ giúp nâng cao trách nhiệm của các cơ quan thực thi, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Về cơ chế phối hợp bảo vệ công trình tại Điều 35, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà nhận định: dự thảo mới quy định việc phối hợp trong giai đoạn đầu tư, vận hành cùng hoạt động ứng phó tấn công mạng, tàu bay không người lái. Dự thảo chưa có quy định đối với các công trình nằm ở khu vực biên giới, biển, đảo và các công trình lưỡng dụng như cảng biển, sân bay, công trình viễn thông dùng chung, vốn là những địa bàn có nhiều lực lượng cùng tham gia hoạt động gồm Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, cơ quan quân sự địa phương và chính quyền cơ sở.

Thống nhất với quan điểm không quy định chi tiết trong luật theo nguyên tắc tại Nghị quyết số 66-NQ/TW để giao các lực lượng xây dựng quy chế phối hợp, cũng như việc quản lý công trình lưỡng dụng thực hiện theo Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự, song đại biểu lưu ý những vấn đề mang tính nguyên tắc khung vẫn cần có căn cứ pháp lý ngay trong Luật.

Việc xác định rõ lực lượng chủ trì, nghĩa vụ thông báo khi có đe dọa, sự cố cùng yêu cầu tổ chức diễn tập chung sẽ giúp tránh tình trạng mỗi địa bàn áp dụng một cách làm khác nhau, nhất là khi xảy ra các tình huống khẩn cấp. Do đó, đại biểu đề nghị, bổ sung một khoản vào Điều 35 quy định đối với công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia ở khu vực biên giới, biển, đảo và công trình lưỡng dụng, lực lượng bảo vệ của Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, cơ quan quân sự địa phương, UBND các cấp xây dựng phương án phối hợp bảo vệ, trao đổi thông tin, xử lý tình huống, tổ chức diễn tập; các nội dung chi tiết được thực hiện theo khoản 4 Điều 35.

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà nhấn mạnh, việc thiết kế quy định chặt chẽ không chỉ tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để bảo vệ an ninh quốc gia mà còn giúp loại bỏ những rào cản không cần thiết, tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.