Đánh giá đầy đủ tác động của dự án Luật sửa đổi ba luật về ngân hàng
Sáng 14/7, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Bổ sung quy định bảo vệ người tố giác hành vi rửa tiền
Trình bày Tờ trình dự án Luật, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Đức Ấn cho biết, dự thảo Luật tập trung sửa đổi những vấn đề cấp bách nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy; tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực để tạo động lực tăng trưởng hai con số.
Đồng thời hoàn thiện cơ chế, nâng cao năng lực của các cơ quan, tổ chức Việt Nam, bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý quốc tế; xử lý những thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý liên quan đến phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của APG/FATF/OECD...
Theo dự thảo, Luật NHNN được sửa đổi theo hướng bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của NHNN trong việc lập, theo dõi và phân tích trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam.
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, dự thảo bổ sung quy định về khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi", đồng thời bổ sung cơ chế bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết xây dựng Luật.
So với thời điểm trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026, phạm vi dự án Luật được mở rộng thêm 7 nội dung. Chính phủ đề xuất trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn. Đa số ý kiến tán thành phạm vi sửa đổi, bổ sung như đề xuất của Chính phủ.
Đối với việc sửa đổi, bổ sung Luật NHNN, Thường trực Ủy ban đề nghị, xác định trong Luật các nguyên tắc, tiêu chí cơ bản về cơ chế tài chính đặc thù của NHNN; đánh giá tác động của cơ chế tự chủ kinh phí quản lý hành chính của NHNN đối với nguồn thu ngân sách nhà nước.
Đối với việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, rà soát quy định về bảo vệ người báo cáo, tố cáo, cung cấp thông tin phục vụ công tác phòng, chống rửa tiền, làm rõ phạm vi chủ thể, biện pháp và trách nhiệm tổ chức thực hiện bảo vệ.
Ưu tiên xử lý những bất cập đã nhận diện rõ
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, NHNN đã tích cực chuẩn bị hồ sơ dự án Luật; Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, Chính phủ để xây dựng Báo cáo thẩm tra sơ bộ với nhiều ý kiến cụ thể, sâu sắc. Dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương đường lối của Đảng, hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng; thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin, số liệu theo cam kết quốc tế; bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức Chính phủ, NHNN và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đồng thời, khắc phục một số bất cập trong thực tiễn thi hành luật và khắc phục thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý phòng, chống rửa tiền theo các chuẩn mực, khuyến nghị và cơ chế đánh giá quốc tế; bổ sung quy định góp phần phát triển thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ đánh giá đầy đủ tác động của dự án Luật, xác định rõ các quy định cần sửa đổi ngay do tính cấp bách và các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát. Việc sửa đổi cần ưu tiên xử lý những vướng mắc, bất cập đã được nhận diện rõ trong thực tiễn, có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và đạt sự đồng thuận cao.
Đối với các nội dung mở rộng so với phạm vi đã được đưa vào chương trình lập pháp của năm 2026, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo bổ sung thuyết minh, đánh giá tác động và hồ sơ cần thiết, bảo đảm đủ căn cứ để áp dụng theo trình tự, thủ tục rút gọn. Phân định rõ các nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung; xác định rõ nội dung nào cần quy định ngay trong luật và nội dung nào thì quy định chi tiết, nhất là đối với các quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân, thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, giám sát.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan thẩm tra để hoàn thiện dự án luật trình Quốc hội,
Chính phủ cần tiếp tục rà soát để bảo đảm dự thảo phù hợp với Hiến pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan. Cơ quan soạn thảo cũng phải đánh giá đầy đủ tác động của các quy định tới an toàn hệ thống ngân hàng, an ninh tiền tệ, an ninh tài chính quốc gia, công tác phòng, chống tội phạm, chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp và các điều kiện bảo đảm thi hành.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ đề xuất cụ thể thời điểm có hiệu lực thi hành của Luật và bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và đủ thời gian chuẩn bị điều kiện thi hành. Cùng với đó, rà soát, xác định đầy đủ các trường hợp cần quy định chuyển tiếp; khẩn trương hoàn thiện các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để có hiệu lực đồng thời với luật, tránh khoảng trống pháp lý hoặc xung đột pháp luật.
Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo chủ trì phối hợp với các cơ quan hữu quan, khẩn trương nghiên cứu tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra, chỉnh lý hoàn thiện hồ sơ dự án Luật gửi Quốc hội trước ngày 20/7/2026.
