Dân hỏi - Chính quyền trả lờiTP. Hồ Chí Minh tìm giải pháp phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê

Chương trình tập trung trao đổi về nguồn lực phát triển nhà ở, quỹ đất, thủ tục đầu tư, cơ chế tín dụng và các chính sách thu hút doanh nghiệp tham gia, hướng đến đáp ứng nhu cầu an cư của người thu nhập thấp và công nhân, người lao động.

Theo thông tin tại chương trình, đến hết tháng 10/2026, TP. Hồ Chí Minh đang khởi công 14 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 14.850 căn; lũy kế có 26 dự án đang thi công với khoảng 23.500 căn. Bên cạnh đó, 52 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô khoảng 99.400 căn. Tuy nhiên, đến hết quý III/2026, thành phố mới hoàn thành 3 dự án với 2.283 căn hộ, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa nguồn cung thực tế và nhu cầu nhà ở của người dân.

Giai đoạn 2026-2030, TP. Hồ Chí Minh được giao chỉ tiêu phát triển 181.257 căn nhà ở xã hội, trong đó có 52.000 căn nhà ở cho thuê. Đây là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi thành phố phải huy động đa dạng nguồn lực, đồng thời tháo gỡ đồng bộ những khó khăn về quỹ đất, quy hoạch, thủ tục đầu tư và nguồn vốn.

Tại chương trình, các đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân đã trao đổi nhiều vấn đề liên quan đến khả năng thực hiện mục tiêu này. Trong đó, trọng tâm là việc chuẩn bị quỹ đất tại những khu vực gần khu công nghiệp, trung tâm việc làm và các tuyến giao thông công cộng; rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục quy hoạch; tạo cơ chế thuận lợi để doanh nghiệp tham gia đầu tư, nhất là đối với phân khúc nhà ở cho thuê.

Đồng bộ giải pháp về đất đai, quy hoạch và nguồn vốn

Thông tin về định hướng chuẩn bị nguồn lực, Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Trần Chí Trung cho biết, thành phố đang rà soát, hoàn thiện quy hoạch quỹ đất phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030, định hướng đến năm 2040, với yêu cầu bảo đảm khoảng 1.800ha đất. Qua rà soát, có khoảng 191 khu đất với quy mô 600,43ha được xác định mục tiêu đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Trong đó, 31 khu đất do cơ quan nhà nước quản lý, quy mô khoảng 69,6ha, tương ứng khoảng 39.000 căn hộ, đang được báo cáo để lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án.

Cùng với quỹ đất, thành phố sẽ kết hợp nguồn vốn địa phương, vốn doanh nghiệp và tín dụng ưu đãi; phát huy các cơ chế mới theo Luật Phát triển đô thị, trong đó có việc chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và chuyển đổi một số quỹ nhà phù hợp mục đích sử dụng theo quy định.

Ở góc độ quy hoạch, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc thành phố Phan Văn Tuấn cho biết, các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được định hướng bố trí gần nơi có việc làm, khu công nghiệp, trung tâm logistics, khu đô thị mới và hệ thống giao thông công cộng, nhất là các nhà ga metro. Việc phát triển nhà ở phải gắn với bảo đảm đồng bộ hạ tầng xã hội như trường học, cơ sở y tế, cây xanh và các tiện ích thiết yếu.

Đáng chú ý, những quy định mới về quy hoạch đô thị và nông thôn được kỳ vọng góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Một số quy trình trước đây phải thực hiện qua nhiều bước nay được điều chỉnh theo hướng đơn giản hơn, có thể giảm khoảng 4 tháng đối với hai quy trình liên quan đến điều chỉnh và lập quy hoạch chi tiết.

Về nguồn vốn, đại diện Sở Tài chính thành phố cho biết, theo cơ chế hiện hành tại Nghị quyết số 09/2023/NQ-HĐND, doanh nghiệp có thể vay vốn thông qua HFIC với mức tối đa 200 tỷ đồng/dự án, thời hạn vay 7 năm và được ngân sách cấp bù lãi suất. Thành phố đang nghiên cứu cơ chế mới, dự kiến trình HĐND thành phố tại kỳ họp tháng 12/2026, theo hướng nâng mức vay tối đa lên 300 tỷ đồng/dự án, thời hạn vay tối đa 10 năm. Chính sách này đang trong quá trình xem xét, chưa được thông qua.

Ưu tiên nhà ở cho thuê, bảo đảm người dân dễ tiếp cận

Một nội dung được nhiều đại biểu, doanh nghiệp và người dân quan tâm là phát triển nhà ở cho thuê, bởi không phải người lao động nào cũng có khả năng mua nhà, kể cả nhà ở xã hội. Tuy nhiên, loại hình này còn khó thu hút doanh nghiệp do vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài và lợi nhuận thấp.

Để giải quyết vấn đề, thành phố đang rà soát quỹ đất ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê; nghiên cứu phát huy vai trò của Quỹ Phát triển nhà ở thành phố trong đầu tư, tiếp nhận, khai thác và quản lý quỹ nhà cho thuê. Đồng thời, các cơ quan chức năng tiếp tục đề xuất chính sách ưu đãi về vốn, đầu tư và thủ tục nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp tham gia.

Đối với nhà lưu trú công nhân, đại diện Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp thành phố cho biết, hiện có 9 dự án với khoảng 9.000 căn đang hoạt động. Thành phố đang hỗ trợ 5 dự án với khoảng 3.100 căn, đồng thời rà soát khoảng 23ha tại 11 khu công nghiệp để bố trí nhà lưu trú phù hợp quy hoạch. Việc phát triển loại hình này cần gắn với điều kiện đi lại thuận tiện, bảo đảm an toàn, có dịch vụ thiết yếu và mức thuê phù hợp.

Các ý kiến tại chương trình cũng đề cập yêu cầu công khai, minh bạch giá thuê, phí dịch vụ, điều kiện và thủ tục đăng ký; nghiên cứu sử dụng hiệu quả quỹ nhà tái định cư chưa có nhu cầu cấp thiết, trên cơ sở bảo đảm ưu tiên phục vụ công tác tái định cư. Người dân có thể tra cứu thông tin về dự án, đối tượng được mua, thuê và trình tự, thủ tục trên trang thông tin điện tử Sở Xây dựng và chuyên mục nhà ở xã hội trên Cổng thông tin Công dân số TP. Hồ Chí Minh.

Kết luận chương trình, Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố Hoàng Tùng nhấn mạnh, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030 phải được cụ thể hóa bằng từng dự án, lộ trình, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện. HĐND thành phố sẽ tiếp tục đồng hành trong hoàn thiện chính sách, giám sát tiến độ và chất lượng triển khai; đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng công khai, cập nhật đầy đủ thông tin về dự án, giá bán, giá thuê và điều kiện đăng ký trên ứng dụng Công dân số TP. Hồ Chí Minh.

Theo Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố, hiệu quả của chính sách không chỉ được đo bằng số căn nhà được xây dựng mà quan trọng hơn là số gia đình thực sự có cơ hội an cư với chi phí phù hợp. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai các cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê thời gian tới.