Cụ thể hơn về biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin cho người yếu thế

Chuẩn hóa dữ liệu để nâng cao chất lượng dữ liệu mở

ĐBQH Lưu Thị Thúy Hằng cho biết, nhìn chung các quy định đã có sự cập nhật theo hướng tăng cường minh bạch, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân. Cụ thể, tại khoản 3, Điều 3; khoản 2, Điều 11, điểm a, khoản 1, Điều 18; khoản 1, Điều 19; điểm c, khoản 1, Điều 24 và khoản 2, Điều 29 của dự thảo luật có quy định về việc cung cấp thông tin dưới định dạng dữ liệu mở, điều này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, như: tạo môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi; giảm chi phí và thời gian; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ; hỗ trợ ra quyết định đầu tư chính xác…

Bên cạnh những lợi ích thiết thực, việc cung cấp thông tin dưới định dạng dữ liệu mở sẽ gặp không ít khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Trước hết, chất lượng dữ liệu ở một số lĩnh vực, địa phương và cơ quan còn chưa đồng đều; tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa, cập nhật chưa kịp thời, chưa bảo đảm tính đầy đủ, chính xác và khả năng sử dụng lại vẫn còn diễn ra. Điều này làm giảm đáng kể giá trị khai thác thực tiễn của dữ liệu đối với doanh nghiệp, thậm chí có thể làm phát sinh thêm chi phí trong việc sàng lọc, đối chiếu và xử lý thông tin.

Theo đại biểu, việc công khai dữ liệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi dữ liệu bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, kịp thời, có cấu trúc, dễ tìm kiếm, dễ tải xuống và có khả năng sử dụng lại. Do đó, đề nghị Chính Phủ trong quá trình tổ chức thực hiện cần xây dựng và áp dụng thống nhất các tiêu chuẩn kỹ thuật, định dạng dữ liệu, quy trình cập nhật và cơ chế kiểm tra, đánh giá chất lượng dữ liệu trước khi công bố. Đẩy mạnh chuẩn hóa, số hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu trong các cơ quan nhà nước, coi đây là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng dữ liệu mở.

Đại biểu Lưu Thị Thúy Hằng nhấn mạnh, chỉ khi dữ liệu được công khai một cách có chất lượng, có thể khai thác hiệu quả và tạo ra giá trị sử dụng thực tiễn, dữ liệu mở mới thực sự trở thành động lực thúc đẩy sự minh bạch, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ phát triển bền vững.

Quy định rõ phạm vi tài liệu được phép sao, chụp

Về việc hỗ trợ đối tượng yếu thế tại khoản 1, Điều 11, dự thảo đã bổ sung quy định về việc hỗ trợ cho người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người ở vùng sâu vùng xa trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin, bao gồm cả việc cung cấp trang thiết bị chuyên dùng tại các khu vực này.

Đại biểu khẳng định, đây là một quy định mang tính nhân văn cao. Tuy nhiên, qua khảo sát tại một số đơn vị trên địa bàn các tỉnh, nhất là cấp xã cho thấy, việc thực hiện quy định về việc hỗ trợ cho người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người ở vùng sâu vùng xa trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin còn thiếu nhân sự chuyên trách và thiếu các thiết bị chuyên dùng để hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận thông tin một cách thuận lợi. Do đó, ban soạn thảo cần quy định biện pháp hỗ trợ cụ thể, rõ ràng hơn để quy định nhân văn này thật sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Đồng tình với quy định về hình thức yêu cầu, cung cấp thông tin tại Điều 24, đại biểu nhấn mạnh, việc cho phép người dân sử dụng điện thoại di động và các phương tiện kỹ thuật cá nhân để sao, chụp tài liệu trực tiếp tại trụ sở cơ quan là một bước tiến đột phá và rất thiết thực trong dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Tuy nhiên, để bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi và an toàn trong tổ chức thực hiện, cần quy định rõ phạm vi tài liệu được phép sao, chụp; loại trừ hoặc kiểm soát chặt chẽ đối với tài liệu thuộc diện bí mật nhà nước, tài liệu có chứa thông tin cá nhân, dữ liệu nhạy cảm hoặc thông tin hạn chế tiếp cận; đồng thời bổ sung cơ chế rà soát, hướng dẫn, giám sát việc sao, chụp tại chỗ nhằm phòng ngừa nguy cơ lộ lọt thông tin, sử dụng sai mục đích hoặc phát sinh vướng mắc trong thực tiễn. Bên cạnh đó, cần làm rõ giá trị pháp lý của bản chụp bằng phương tiện cá nhân, theo đó đây chỉ nên được xác định là hình thức phục vụ tra cứu, lưu giữ thông tin, không thay thế cho bản sao, bản trích lục hoặc bản điện tử chính thức trong trường hợp pháp luật có yêu cầu.

Tạo lập cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội cho Thủ đô

Góp ý dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), ĐBQH Lưu Thị Thúy Hằng đồng tình với sự cần thiết phải sửa đổi luật trong bối cảnh hiện nay. Thực tiễn việc tổ chức thực hiện Luật Thủ đô thời gian qua cho thấy, nhiều cơ chế, chính sách đặc thù đã được nghiên cứu, kế thừa, thực hiện bước đầu đã phát huy hiệu quả, góp phần quan trọng để xây dựng, phát triển Thủ đô.

Với vị trí địa lý cửa ngõ chiến lược, Phú Thọ đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng thủ đô kết nối thủ đô Hà Nội với các tỉnh Tây Bắc và Vùng Trung du miền núi phía Bắc. Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cần tiếp tục thể chế đầy đủ Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Trong đó, tiếp tục tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo lập các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để Thủ đô chủ động huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực, đóng vai trò trung tâm, động lực phát triển liên vùng và cả nước. Cùng với đó, Thủ đô cần xây dựng cơ chế, chính sách thực hiện liên kết vùng để tiếp tục thúc đẩy vùng động lực phát triển...