Chuyển thẩm quyền quy định về chế độ thu chi tài chính của Ngân hàng Nhà nước sang Chính phủ

Bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, cung cấp thông tin và tố giác hành vi rửa tiền

Trình bày Tờ trình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, Chính phủ xác định nội dung sửa đổi, bổ sung tại dự án Luật lần này ưu tiên xử lý những vấn đề cấp bách, cần sửa đổi, bổ sung ngay để xử lý các vấn đề chịu tác động do sắp xếp, tổ chức bộ máy.

Bên cạnh đó, xử lý thiếu hụt trong pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG/OECD và cần sớm xử lý để kịp kỳ đánh giá của OECD (tháng 10/2026) cũng như để kịp xây dựng báo cáo tiến triển kỳ 8 theo cam kết với Lực lượng đặc nhiệm tài chính vào cuối tháng 7/2026, phục vụ kỳ họp trực tiếp với đoàn rà soát giải trình các nội dung có liên quan diễn ra vào tháng 9/2026.

Đồng thời, khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước; tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại Tổ chức tiền tệ quốc tế (IMF); kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về tăng trưởng 2 con số, tăng cường phát triển thị trường vốn, giảm sự phụ thuộc vào lĩnh vực ngân hàng và luật hóa quy định liên quan đến hạn chế quyền theo yêu cầu tại Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước về lập, theo dõi, và phân tích trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam; bổ sung quy định giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam; chuyển thẩm quyền quy định về chế độ thu chi tài chính của Ngân hàng Nhà nước từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ.

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, dự thảo Luật đã bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền; sửa đổi trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước, trách nhiệm lưu trữ tất cả hồ sơ của khách hàng và tất cả các giao dịch dưới dạng bản giấy hoặc dữ liệu điện tử.

Dự thảo Luật cũng bổ sung tại khoản 2 Điều 114 Luật Các tổ chức tín dụng nội dung “Đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp” để tạo cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động trên cơ sở quy định của pháp luật về chứng khoán.

Rà soát các quy định về kiểm toán nội bộ

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết xây dựng Luật. Hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Đối với việc sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ủy ban đề nghị, cần kịp thời ban hành văn bản quy định chi tiết về chủ thể, phạm vi thông tin, cơ chế cung cấp, chia sẻ, khai thác dữ liệu trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam.

Cùng với đó, quy định rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước; rà soát các quy định về kiểm toán nội bộ; làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế khi bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra việc thực hiện nghiệp vụ in, đúc và tiêu hủy tiền và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước.

Đối với việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền, Ủy ban đề nghị, rà soát khái niệm và hướng dẫn tiêu chí xác định “chủ sở hữu hưởng lợi”; đánh giá tính khả thi của việc thu thập, cập nhật và xác minh thông tin chủ sở hữu hưởng lợi theo định nghĩa mới và chi phí tuân thủ có thể phát sinh.

Đồng thời, đánh giá tính hợp lý của các thông tin được yêu cầu thu thập, xác minh; khả năng tiếp cận các nguồn dữ liệu phục vụ xác minh thông tin nhận biết khách hàng; rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ, dịch vụ tài sản mã hóa; hướng dẫn cơ chế thu thập, xác minh, cập nhật, lưu trữ thông tin, hồ sơ; phân định rõ phạm vi thẩm quyền thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, hoạt động kiểm tra, giám sát của các bộ, ngành khác.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm phù hợp với các chủ trương, quan điểm của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan; đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng các nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho việc thi hành Luật.