Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại Đồng Nai:Khơi dậy nội lực, cải thiện đời sống cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số

Từ an sinh xã hội đến cải thiện đời sống vật chất

Theo Trưởng ban Dân tộc HĐND tỉnh Đồng Nai Điểu Điều, triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cùng các chính sách của tỉnh đã góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh cũng như cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào DTTS, góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển chung của tỉnh.

Tỉnh đã triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế (BHYT) tại các địa phương có đông đồng bào DTTS sinh sống như xã Phước Sơn. Đến nay, địa phương này đã cấp miễn phí hơn 15 nghìn thẻ BHYT cho đồng bào DTTS. Sự hỗ trợ này đã giúp đồng bào DTTS, đặc biệt là dân tộc S’tiêng trên địa bàn được tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế một cách thuận lợi. Ông Điểu Đai (dân tộc S’tiêng, ngụ thôn 10, xã Phước Sơn) phấn khởi khi được Nhà nước cấp thẻ BHYT miễn phí. Bởi đối với những hộ dân có hoàn cảnh khó khăn, nỗi lo chi phí khám chữa bệnh luôn là gánh nặng lớn. Tấm thẻ BHYT không chỉ là một chính sách an sinh mà còn mang giá trị ân tình to lớn, giúp đồng bào giảm bớt nỗi lo tài chính khi bệnh tật.

Thống kê cho thấy, tỉnh Đồng Nai hiện là nơi sinh sống của 37 thành phần DTTS với khoảng 421 nghìn nhân khẩu, phân bố tại 48 xã, trong đó có 3 xã đặc biệt khó khăn và 46 thôn đặc biệt khó khăn. Sự đa dạng này càng đặt ra yêu cầu cao về việc xây dựng các chính sách ưu tiên đầu tư một cách đồng bộ và hiệu quả đối với đồng bào vùng DTTS.

Ưu tiên đầu tư cho vùng đồng bào DTTS và miền núi

Sự phát triển của vùng đồng bào DTTS tại Đồng Nai là kết quả của việc thực thi các nhóm giải pháp toàn diện. Khu định canh, định cư (ĐCĐC) của đồng bào Chơro tại ấp Nhân Hòa, xã Hưng Thịnh, là một điển hình, khi khu vực này hiện đã không còn hộ nghèo trong số 31 hộ dân. Theo ông Phan Thái Học, Trưởng ban Công tác Mặt trận ấp Nhân Hòa, thành công này đến từ việc thực hiện các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó đầu tư đồng bộ hạ tầng gắn với phát triển giáo dục; giới thiệu, tạo việc làm và dạy nghề để cải thiện sinh kế; khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường trong đồng bào DTTS.

Trong đó, đặc biệt chú trọng đến giải pháp chăm lo, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống để ổn định khối đại đoàn kết toàn dân. Tỉnh Đồng Nai cũng tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý nhằm hỗ trợ cho đồng bào vùng DTTS với Nghị quyết số 12/2022/NQ-HĐND quy định chế độ hỗ trợ đối với người có uy tín trong đồng bào DTTS; Nghị quyết số 16/2024/NQ-HĐND quy định chính sách về đất đai đối với đồng bào DTTS.

Gần đây nhất, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Công văn số 7604 (ngày 16/10/2025) yêu cầu rà soát, chuẩn bị tài liệu để phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Đây là cơ sở then chốt để ban hành các chính sách phù hợp hơn trong giai đoạn tới.

Trưởng ban Dân tộc HĐND tỉnh Đồng Nai Điểu Điều cũng cho biết, trong Chương trình Hành động số 02-CTr/TU, ngày 23/10/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 có nội dung: Quy hoạch mạng lưới trường học từ tỉnh đến cơ sở; đầu tư cơ sở vật chất trường, lớp, đặc biệt là các trường vùng sâu, vùng đồng bào DTTS, vùng biên giới. Đây là lĩnh vực tỉnh Đồng Nai đặc biệt quan tâm, ưu tiên đầu tư cho vùng đồng bào DTTS và miền núi, xã có đông đồng bào DTTS sinh sống…

Có thể thấy, bên cạnh những chính sách trong việc đầu tư, phát triển kinh tế vùng đồng bào DTTS của tỉnh Đồng Nai, báo cáo của Liên minh HTX Việt Nam đã nêu rõ, giai đoạn 2021-2025 Liên minh HTX Việt Nam triển khai các hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, phù hợp với điều kiện đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, tập trung vào xây dựng mô hình HTX ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt và phát triển dược liệu; hỗ trợ các HTX khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp; thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm vùng dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời hỗ trợ phát triển, mở rộng quy mô các trung tâm tư vấn, ươm tạo HTX khởi nghiệp gắn với chuỗi giá trị sản xuất hàng hóa theo vùng, miền.

Cụ thể, đã triển khai 42 mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị cho các hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo thuộc thành viên, thành viên liên kết của các HTX trên địa bàn các xã nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại các tỉnh. Các mô hình được triển khai đã góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời nâng cao năng lực sản xuất, quản trị và liên kết thị trường cho các HTX, tổ hợp tác thông qua hoạt động hướng dẫn, đào tạo, tập huấn kỹ thuật và tư vấn quản lý.

Các mô hình ứng dụng khoa học công nghệ đã góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp điều kiện địa phương, phát huy thế mạnh đặc thù của từng vùng miền như chăn nuôi, trồng dược liệu, phát triển nông sản đặc trưng, qua đó nâng cao năng suất, giá trị sản phẩm và khả năng kết nối tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Một số mô hình khởi sự kinh doanh và phát triển sản phẩm đặc sản vùng miền đã bước đầu hình thành liên kết ổn định với doanh nghiệp, hợp đồng tiêu thụ dài hạn, tạo tiền đề mở rộng sản xuất và lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo trong cộng đồng địa phương.

Với những bước phát triển mới sau hợp nhất và sự ưu tiên đầu tư rõ rệt từ cấp tỉnh cùng sự hỗ trợ từ Liên minh HTX Việt Nam, đồng bào các DTTS tại tỉnh Đồng Nai đang đứng trước những cơ hội mới để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế vùng dân tộc thiểu số và miền núi, phát triển kinh tế, đảm bảo đời sống tại địa phương.