Chủ động chuyển tiếp, tạo đà đổi mới hoạt động HĐND

Chuyển tiếp thông suốt, kịp thời quyết định các vấn đề quan trọng

6 tháng đầu năm 2026 là thời điểm đặc biệt đối với hoạt động của HĐND tỉnh Nghệ An, khi các nhiệm vụ tổng kết nhiệm kỳ 2021 - 2026 được triển khai đồng thời với công tác bầu cử, kiện toàn tổ chức và khởi động nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Báo cáo của Thường trực HĐND tỉnh trình tại Kỳ họp thứ Tư - kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh Khóa XIX mới đây cho biết: Trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ phải thực hiện đồng thời, Thường trực HĐND tỉnh đã phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, bám sát sự lãnh đạo của Tỉnh ủy và các quy định của pháp luật, bảo đảm hoạt động của cơ quan dân cử không bị gián đoạn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tổng kết hoạt động của HĐND tỉnh Khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026. Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức kỷ niệm 80 năm Ngày bầu cử HĐND tỉnh Nghệ An Khóa I gắn với tổng kết nhiệm kỳ, qua đó đánh giá kết quả đạt được, rút ra kinh nghiệm và xác định yêu cầu đổi mới cho nhiệm kỳ mới.

Trong công tác chuẩn bị và tổ chức bầu cử ĐBQH Khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức giám sát, kiểm tra; phối hợp với các đoàn công tác của Trung ương; thực hiện đúng quy trình giới thiệu người ứng cử, TXCT, vận động bầu cử và hướng dẫn Thường trực HĐND cấp xã triển khai nhiệm vụ theo thẩm quyền.

Ngay đầu nhiệm kỳ, Kỳ họp thứ Nhất, HĐND tỉnh Khóa XIX đã kiện toàn bộ máy Thường trực HĐND, UBND tỉnh. Sau kỳ họp, các thủ tục trình phê chuẩn kết quả bầu các chức danh chủ chốt của HĐND, UBND tỉnh được thực hiện theo quy định.

Để bộ máy nhanh chóng đi vào hoạt động, Thường trực HĐND tỉnh đã phê chuẩn thành viên các Ban, thành lập các Tổ đại biểu; ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ và bố trí lãnh đạo, đại biểu chuyên trách theo dõi hoạt động của HĐND cấp xã, góp phần bảo đảm bộ máy vận hành đồng bộ, thông suốt ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Công tác bồi dưỡng kỹ năng cho đại biểu cũng được triển khai sớm. Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với Ủy ban Công tác đại biểu tổ chức hội nghị tập huấn theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến cho hơn 3.300 đại biểu HĐND các cấp và cán bộ tham mưu, phục vụ... Đây là bước chuẩn bị quan trọng, giúp đại biểu và đội ngũ tham mưu cập nhật những quy định, kiến thức, kỹ năng cần thiết, nhanh chóng tiếp cận nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới.

Song song với kiện toàn tổ chức, Thường trực HĐND tỉnh đã chỉ đạo chuẩn bị, tổ chức 4 kỳ họp chuyên đề, gồm Kỳ họp thứ 36, HĐND tỉnh Khóa XVIII và các kỳ họp thứ Nhất, thứ Hai, thứ Ba, HĐND tỉnh Khóa XIX... Các kỳ họp được tiến hành đúng trình tự, thủ tục; 34 nghị quyết được hoàn thiện, ban hành kịp thời, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Công tác thẩm tra tiếp tục được chú trọng, tập trung làm rõ cơ sở pháp lý, sự cần thiết và tính khả thi của từng nội dung. Các ý kiến thẩm tra được UBND tỉnh và các ngành tiếp thu, giải trình, chỉnh sửa trong dự thảo nghị quyết, góp phần cung cấp thêm căn cứ để đại biểu xem xét, quyết định các vấn đề sát đúng, hiệu quả tại kỳ họp.

Thường trực HĐND tỉnh cũng duy trì 6 phiên họp thường kỳ để đánh giá kết quả công tác, triển khai nhiệm vụ và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp. Sau mỗi phiên họp đều có kết luận, thông báo đến các cơ quan, tổ chức liên quan để triển khai thực hiện.

Vai trò điều hòa, phối hợp của Thường trực HĐND tỉnh tiếp tục được phát huy thông qua sự phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh trong chuẩn bị nội dung, chương trình kỳ họp; TXCT, tiếp công dân; giải quyết đơn thư, kiến nghị của cử tri; thẩm tra các báo cáo, đề án, dự thảo nghị quyết và theo dõi việc triển khai các nghị quyết đã được HĐND tỉnh thông qua.

Thường trực HĐND tỉnh cũng phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh xây dựng kế hoạch TXCT, tổng hợp, theo dõi việc giải quyết kiến nghị; hoàn thiện dự thảo Quy chế phối hợp giữa Đoàn ĐBQH tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh giai đoạn 2026 - 2031.

Theo đánh giá, trong 6 tháng đầu năm 2026, Thường trực HĐND tỉnh đã chủ động, trách nhiệm, tích cực triển khai khối lượng công việc lớn và đạt chất lượng tốt... Các nhiệm vụ từ tổng kết nhiệm kỳ, phục vụ công tác bầu cử đến kiện toàn bộ máy, ban hành quy chế, phân công nhiệm vụ, tổ chức tập huấn và chuẩn bị các kỳ họp đều được triển khai đồng bộ, bảo đảm tiến độ.

Đổi mới giám sát, đẩy mạnh chuyển đổi số

Cùng với tổ chức kỳ họp và kiện toàn bộ máy, hoạt động giám sát, khảo sát được Thường trực HĐND tỉnh triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, bám sát thực tiễn và những vấn đề được cử tri, Nhân dân quan tâm.

Cụ thể, ngày 5/6/2026, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức phiên giải trình về việc thực hiện chính sách hỗ trợ sản xuất khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và công tác tái định cư cho người dân tại khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai trên địa bàn tỉnh... Sau phiên giải trình, Thường trực HĐND tỉnh ban hành thông báo kết luận, xác định những nhiệm vụ cần tiếp tục thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả chính sách và bảo đảm quyền lợi của người dân.

Thường trực HĐND tỉnh đồng thời xây dựng dự thảo nghị quyết thành lập Đoàn giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh về việc tổ chức vận hành chính quyền địa phương hai cấp; quản lý tài sản công sau sắp xếp; bố trí và giải quyết chế độ cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động nghỉ việc, trình HĐND tỉnh xem xét tại kỳ họp thường lệ giữa năm... Đây là chuyên đề có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến hiệu quả vận hành bộ máy, việc quản lý, sử dụng tài sản công và quyền lợi của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động sau sắp xếp.

Đối với chuyên đề giám sát của Thường trực HĐND tỉnh về việc thực hiện các nghị quyết, cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội do HĐND tỉnh ban hành, dự thảo nghị quyết thành lập đoàn giám sát, kế hoạch và đề cương giám sát cũng được triển khai xây dựng... Qua giám sát, Thường trực HĐND tỉnh sẽ đánh giá kết quả, hiệu quả và mức độ đi vào cuộc sống của các chính sách; làm rõ khó khăn, vướng mắc để kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế những nội dung không còn phù hợp.

Cùng với giám sát chuyên đề, Thường trực HĐND tỉnh thực hiện giám sát thường xuyên đối với kết quả triển khai nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; việc giải quyết kiến nghị của cử tri, KNTC của công dân và thực hiện các kết luận sau giám sát, chất vấn, giải trình.

Hoạt động giám sát, khảo sát của Thường trực và các Ban HĐND tỉnh được điều hòa khoa học, hạn chế trùng lặp với chương trình giám sát của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh... Các Ban HĐND tỉnh đã lựa chọn những vấn đề cụ thể, sát thực tiễn để khảo sát, như: Chính sách hỗ trợ sản xuất, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và công tác tái định cư; phân bổ ngân sách triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; chính sách xây dựng xã, phường không ma túy;... Việc tăng cường khảo sát, nắm tình hình trước giám sát giúp các Ban HĐND tỉnh có thêm thông tin, căn cứ thực tiễn, qua đó nâng cao chất lượng kiến nghị và hiệu quả theo dõi sau giám sát.

Công tác TXCT, tiếp công dân và xử lý đơn thư tiếp tục được quan tâm. Trong 6 tháng đầu năm, Thường trực HĐND tỉnh tham gia đầy đủ các phiên tiếp công dân định kỳ tại Hội đồng Tiếp công dân của tỉnh; hàng tháng phân công đại biểu HĐND tỉnh tiếp công dân theo quy định.

Thường trực HĐND tỉnh đã tiếp nhận 89 lượt đơn, thư KNTC, kiến nghị, phản ánh của công dân, gồm 24 đơn khiếu nại, 17 đơn tố cáo và 48 đơn kiến nghị, phản ánh. Qua phân loại, 32 đơn được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết; 57 đơn được lưu theo quy định.

Đối với kiến nghị của cử tri, Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên tổng hợp, theo dõi, đôn đốc và công khai kết quả trả lời. Có 21 kiến nghị gửi qua đường dây điện thoại trực tuyến tại các kỳ họp HĐND tỉnh được chuyển đến UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương để giải quyết, trả lời theo thẩm quyền.

Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, nhiều cử tri trên địa bàn Nghệ An ghi nhận hoạt động của HĐND tỉnh ngày càng chủ động, sát thực tiễn; các nghị quyết được ban hành kịp thời, hoạt động giám sát tập trung hơn vào những vấn đề dân sinh, được cử tri và Nhân dân quan tâm.

Một dấu ấn nổi bật trong 6 tháng đầu năm là việc xây dựng, ban hành và triển khai Đề án Nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2026 - 2031... Đề án được xây dựng trên cơ sở lấy ý kiến của UBND tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, các sở, ngành, đại biểu HĐND tỉnh và Thường trực HĐND các xã, phường; được Ban Thường vụ Tỉnh ủy thống nhất chủ trương và HĐND tỉnh thông qua tại Kỳ họp thứ Hai.

Thường trực HĐND tỉnh đã phân công nhiệm vụ triển khai đề án, đồng thời thí điểm các giải pháp chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND cấp xã. Ngày 8/6/2026, Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 của HĐND tỉnh Nghệ An được thành lập.

Công tác thông tin, tuyên truyền cũng được tăng cường. Trong 6 tháng đầu năm, Trang thông tin điện tử Đại biểu Nhân dân Nghệ An đã dẫn nguồn, đăng tải gần 1.000 tin, bài; tiếp nhận, biên tập và đăng tải gần 329 tin, bài viết, góp phần đưa hoạt động của cơ quan dân cử đến gần hơn với cử tri, Nhân dân.

Những tháng cuối năm 2026, Thường trực HĐND tỉnh xác định tiếp tục triển khai Đề án Nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp; tổ chức tọa đàm về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động;... Trọng tâm là tích hợp trợ lý ảo AI vào hệ thống “kỳ họp thông minh” và hệ thống theo dõi, giải quyết công việc của HĐND tỉnh; hoàn thiện phần mềm, kho dữ liệu số, thư viện số; xây dựng quy chế vận hành, cập nhật cơ sở dữ liệu và triển khai thí điểm kỳ họp thông minh đến HĐND cấp xã.

Cùng với chuyển đổi số, Thường trực HĐND tỉnh sẽ tiếp tục tổ chức tốt các kỳ họp thường lệ, kỳ họp chuyên đề; đổi mới phương thức giám sát; tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát; tổ chức các chuyên đề giám sát và phiên giải trình trong 6 tháng cuối năm...

Với sự chủ động trong chuyển tiếp, đồng bộ trong tổ chức thực hiện và định hướng đổi mới rõ ràng, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An đang tạo nền tảng nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh và niềm tin, kỳ vọng của cử tri, Nhân dân.