Cân nhắc việc thu hồi chứng chỉ với người không hành nghề chứng khoán 3 năm liên tục

Sáng 28/10, thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, ĐBQH Trần Đình Gia (tỉnh Hà Tĩnh) cơ bản đồng tình với sự cần thiết sửa luật nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường và ứng dụng công nghệ mới.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị làm rõ một số quy định liên quan trực tiếp đến quyền lợi nhà đầu tư, quyền hành nghề của cá nhân và sự ổn định của thị trường chứng khoán.

Không hành nghề 3 năm không đồng nghĩa với mất năng lực chuyên môn

Một trong những vấn đề được ĐBQH Trần Đình Gia đề cập là quy định thu hồi chứng chỉ hành nghề chứng khoán.

Theo dự thảo Luật, chứng chỉ hành nghề có thể bị thu hồi nếu người được cấp không thực hiện nghĩa vụ tham gia tập huấn hằng năm trong 3 năm liên tục hoặc không làm việc tại tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ trong 3 năm liên tục, có loại trừ một số khoảng thời gian theo quy định.

Đại biểu cho rằng cần cân nhắc sự phù hợp giữa tính chất của chứng chỉ hành nghề, yêu cầu quản lý người hành nghề và biện pháp thu hồi chứng chỉ.

Theo đại biểu, chứng chỉ hành nghề thể hiện cá nhân đã đáp ứng các điều kiện chuyên môn tại thời điểm được cấp. Trong khi đó, việc có trực tiếp tham gia hoạt động chứng khoán tại một thời điểm nhất định hay không là vấn đề khác, cần được xem xét gắn với điều kiện và trách nhiệm hành nghề.

"Việc không trực tiếp hành nghề trong một khoảng thời gian không nhất thiết đồng nghĩa với việc cá nhân không còn đáp ứng năng lực chuyên môn", đại biểu nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ĐBQH Trần Đình Gia cũng lưu ý yêu cầu cập nhật kiến thức, duy trì năng lực chuyên môn vẫn cần được bảo đảm khi cá nhân trở lại hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán.

Từ đó, đại biểu đề nghị phân biệt rõ điều kiện duy trì chứng chỉ với điều kiện trực tiếp hành nghề; nghiên cứu phương án quản lý quyền hành nghề phù hợp, vừa bảo đảm chất lượng chuyên môn, vừa tránh tạo ra những hạn chế không cần thiết đối với quyền làm việc của người đã được cấp chứng chỉ.

Liên quan đến điều kiện nhân sự tại các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ, đại biểu cũng đề nghị cân nhắc yêu cầu người đại diện theo pháp luật phải đáp ứng tiêu chuẩn về chứng chỉ hành nghề nếu không trực tiếp phụ trách hoặc thực hiện nghiệp vụ chứng khoán.

Theo đại biểu, chức năng đại diện theo pháp luật và chức năng trực tiếp quản lý, thực hiện nghiệp vụ chuyên môn có những yêu cầu, trách nhiệm khác nhau. Vì vậy, tiêu chuẩn nhân sự cần phù hợp với vị trí, chức năng và trách nhiệm thực tế, tránh phát sinh yêu cầu bố trí thêm nhân sự không cần thiết.

Làm rõ trách nhiệm bồi thường khi thử nghiệm dịch vụ chứng khoán mới

Một nội dung khác được ĐBQH Trần Đình Gia đặc biệt quan tâm là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán.

Dự thảo Luật bổ sung Điều 6a, trong đó quy định việc miễn, loại trừ trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia thử nghiệm theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về công nghiệp công nghệ số.

Đại biểu đánh giá cơ chế này là cần thiết, tạo điều kiện nghiên cứu, triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán có đặc thù là hoạt động đầu tư, giao dịch gắn trực tiếp với tài sản và quyền lợi của nhà đầu tư.

Trong quá trình thử nghiệm, những rủi ro hoặc thiệt hại liên quan đến tài sản, thông tin và quyền lợi của người tham gia có thể phát sinh. Nếu chỉ dẫn chiếu các luật liên quan mà không làm rõ nguyên tắc áp dụng trong lĩnh vực chứng khoán, việc xác định trách nhiệm có thể dẫn đến những cách hiểu khác nhau.

ĐBQH Trần Đình Gia đề nghị phân biệt rõ rủi ro mà nhà đầu tư đã được cung cấp đầy đủ thông tin và tự nguyện chấp thuận với thiệt hại do lỗi hoặc hành vi vi phạm nghĩa vụ của tổ chức cung cấp dịch vụ thử nghiệm.

"Đây là hai trường hợp có bản chất khác nhau, cần được xem xét phù hợp khi áp dụng các quy định về miễn, loại trừ trách nhiệm và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư", đại biểu nêu quan điểm.

Theo đó, dự thảo cần làm rõ trách nhiệm cung cấp thông tin, bảo vệ tài sản, dữ liệu của nhà đầu tư, cũng như cơ chế giải quyết khiếu nại và bồi thường thiệt hại khi xảy ra vi phạm.

Đối với giao dịch điện tử và ứng dụng công nghệ mới, đại biểu đề nghị xác định cụ thể hơn phạm vi những nội dung được giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định, nhất là yêu cầu về kỹ thuật, an toàn giao dịch, bảo mật thông tin và quản lý rủi ro.

Đồng thời, cần phân định hoạt động ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ chứng khoán thông thường với hoạt động thuộc cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, nhằm xác định rõ điều kiện áp dụng và trách nhiệm của các bên liên quan.

Gần 1.800 hồ sơ đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, dự án chỉ có 509 căn: Xét chọn thế nào?

Làm rõ cơ chế bồi thường khi quyền sử dụng đất bị hạn chế do bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Về mô hình tổ chức Sở giao dịch chứng khoán, ĐBQH Trần Đình Gia đồng tình với quy định chuyển tiếp nhằm duy trì hoạt động của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và các công ty con cho đến khi quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực.

Tuy nhiên, việc thay đổi mô hình hoạt động, hình thức sở hữu hoặc cơ cấu lại vốn nhà nước có thể kéo theo những vấn đề về tài sản, nhân sự, hợp đồng và nghĩa vụ tài chính. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc xử lý và phương án chuyển tiếp nếu thực hiện thay đổi mô hình tổ chức.

Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu "bảo đảm sự ổn định, liên tục trong tổ chức và vận hành thị trường chứng khoán, không làm gián đoạn các hoạt động giao dịch và những dịch vụ thiết yếu của thị trường trong quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức".