Cần làm rõ hậu quả pháp lý khi đình chỉ, phục hồi hiệu lực Bằng bảo hộ giống cây trồng

Bảo đảm quyền tài sản khi đình chỉ, phục hồi hiệu lực Bằng bảo hộ

Góp ý về quy định đình chỉ và phục hồi hiệu lực Bằng bảo hộ giống cây trồng tại khoản 8 Điều 1 dự thảo Luật, sửa đổi khoản 3 và khoản 5 Điều 170, ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú cho biết, dự thảo quy định Bằng bảo hộ giống cây trồng tự động bị đình chỉ hiệu lực kể từ ngày bắt đầu năm hiệu lực đầu tiên mà lệ phí duy trì hiệu lực không được nộp. Việc đình chỉ được công bố trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày bị đình chỉ; Bằng bảo hộ được phục hồi khi lý do bị đình chỉ đã được khắc phục.

Đồng tình với mục tiêu giảm thủ tục, đại biểu cho rằng quy định này tác động trực tiếp đến quyền đối với giống cây trồng, vốn có thể là kết quả của nhiều năm nghiên cứu và đầu tư. Vì vậy, cần làm rõ hậu quả pháp lý của việc đình chỉ tự động và phục hồi hiệu lực Bằng bảo hộ.

Theo đại biểu, Báo cáo tiếp thu, giải trình của cơ quan soạn thảo cho rằng nghĩa vụ nộp lệ phí đã được pháp luật quy định; Công báo và hệ thống trực tuyến giúp chủ bằng tiếp cận thông tin, đồng thời nêu thời hạn khắc phục 6 tháng. Tuy nhiên, cần thể hiện rõ cơ chế bảo đảm cơ hội khắc phục và tình trạng pháp lý của quyền trong thời gian này.

Đặt ra những tình huống cụ thể, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú đề nghị làm rõ: Nếu Bằng bảo hộ bị đình chỉ rồi được phục hồi, quyền có được duy trì liên tục hay không? Trong thời gian đình chỉ, người thứ ba thực hiện hành vi thuộc phạm vi quyền của chủ bằng thì xử lý thế nào? Nếu chủ bằng đã nộp lệ phí đúng hạn nhưng hệ thống cập nhật chậm, quyền của họ được bảo vệ ra sao?

Theo đại biểu, đây là những hệ quả liên quan trực tiếp đến quyền tài sản, cần được xác định về nguyên tắc ngay trong Luật. Quy định phục hồi khi nguyên nhân đình chỉ đã được khắc phục chưa làm rõ thời điểm và phạm vi hiệu lực của việc phục hồi.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế thông báo điện tử, thời gian nộp muộn có phụ phí và nguyên tắc duy trì hiệu lực liên tục nếu chủ bằng hoàn thành nghĩa vụ trong thời hạn cho phép. Chính phủ quy định chi tiết thời hạn, phương thức thông báo và thủ tục thực hiện.

Trường hợp tiếp tục áp dụng cơ chế đình chỉ tự động, Luật cần xác định rõ thời điểm phục hồi hiệu lực và cách xử lý quyền phát sinh trong thời gian đình chỉ.

“

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú đề nghị bổ sung cơ chế thông báo điện tử, thời gian nộp muộn có phụ phí và nguyên tắc duy trì hiệu lực liên tục nếu hoàn thành nghĩa vụ trong thời hạn cho phép. Chính phủ quy định thời hạn, phương thức thông báo và thủ tục. Nếu giữ đình chỉ tự động, Luật cần xác định rõ thời điểm phục hồi và cách xử lý quyền phát sinh trong thời gian đình chỉ.

Minh bạch tiêu chí khảo nghiệm, bảo vệ thông tin trong hoạt động giám định

Đối với quy định về khảo nghiệm kỹ thuật tại khoản 15 Điều 1, sửa đổi Điều 178, ĐBQH Nguyễn Thị Minh Tú tán thành việc mở rộng quyền tự khảo nghiệm, thuê tổ chức khác khảo nghiệm và sử dụng kết quả đã có nhằm giảm thời gian, chi phí cho các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà chọn tạo giống.

Báo cáo tiếp thu, giải trình của cơ quan soạn thảo cho biết kết quả tự khảo nghiệm vẫn phải được thẩm định; Nghị định số 79 của Chính phủ đã quy định việc kiểm tra điều kiện, quá trình khảo nghiệm và báo cáo kết quả. Vì vậy, cơ quan soạn thảo đề nghị không bổ sung riêng nguyên tắc kiểm chứng vào Luật.

Ghi nhận nội dung giải trình, đại biểu cho rằng quy định về thẩm định chưa giải quyết đầy đủ yêu cầu minh bạch khi chấp nhận hoặc từ chối sử dụng kết quả khảo nghiệm đã có.

Theo đại biểu, cụm từ “có thể sử dụng” tại khoản 2 Điều 178 cần gắn với tiêu chí công khai. Độ tin cậy của kết quả khảo nghiệm DUS về tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định phụ thuộc vào giống đối chứng, phương pháp, điều kiện thực hiện và dữ liệu gốc. Việc thay đổi địa điểm hoặc điều kiện khảo nghiệm có thể cần được đánh giá về chuyên môn, nhưng không nên tự động dẫn đến yêu cầu khảo nghiệm lại toàn bộ.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc: kết quả khảo nghiệm đã có được sử dụng khi cơ quan có thẩm quyền xác định đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và đủ cơ sở phục vụ thẩm định. Việc không chấp nhận hoặc yêu cầu khảo nghiệm bổ sung phải nêu rõ căn cứ chuyên môn và nội dung cần bổ sung.

Đối với khoản 3 Điều 178, đại biểu đề nghị cụ thể hóa tiêu chí sử dụng kết quả khảo nghiệm trong nước, nước ngoài; yêu cầu lưu giữ, truy xuất dữ liệu và vật liệu khảo nghiệm theo đặc điểm từng loài; kiểm chứng khi có căn cứ cần thiết. Phạm vi khảo nghiệm bổ sung phải phù hợp với thiếu hụt hoặc nghi vấn chuyên môn được xác định.

Liên quan đến giám định sở hữu trí tuệ tại khoản 21 Điều 1, sửa đổi Điều 201, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú ghi nhận Báo cáo tiếp thu, giải trình đã làm rõ các nghĩa vụ từ chối giám định khi có lợi ích liên quan, yêu cầu về căn cứ, phương pháp giám định và trách nhiệm bồi thường đã được quy định tại các nghị định.

Đại biểu đồng tình với hướng hoàn thiện nghĩa vụ nghề nghiệp, cơ chế hậu kiểm, không tái lập những điều kiện kinh doanh đã được bãi bỏ; đồng thời đề nghị rà soát để các nghĩa vụ này áp dụng đầy đủ đối với tổ chức, cá nhân hoạt động theo cơ chế mới.

Đối với khoản 4 Điều 201, việc bổ sung yêu cầu cung cấp thông tin về “các kết quả hoạt động giám định đã thực hiện” nhằm minh bạch kinh nghiệm hoạt động là có cơ sở. Tuy nhiên, theo đại biểu, nếu yêu cầu công khai các thông tin này mà chỉ loại trừ thông tin định danh cá nhân, có thể dẫn đến việc công bố bí mật kinh doanh, dữ liệu kỹ thuật hoặc thông tin khách hàng cần được bảo vệ.

Bên cạnh đó, nghĩa vụ cập nhật thông tin trong thời hạn 10 ngày làm việc cũng có thể bị hiểu là phải thông báo sau mỗi kết quả giám định.

Để khắc phục, đại biểu đề nghị thay cụm từ “các kết quả hoạt động giám định đã thực hiện” bằng “thông tin khái quát về kinh nghiệm hoạt động giám định”; giữ yêu cầu thông báo về lĩnh vực, kiến thức và nghiệp vụ chuyên môn.

Đồng thời, cần loại trừ khỏi phạm vi công bố những thông tin được pháp luật bảo vệ; hồ sơ, kết luận giám định được lưu giữ và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung tại khoản 3 Điều 201 nguyên tắc kiểm soát xung đột lợi ích và khả năng kiểm chứng kết luận giám định. Khoản 6 giao Chính phủ quy định về hậu kiểm. Việc đăng tên tổ chức, cá nhân trên cổng thông tin phải được phân biệt với chứng nhận năng lực.