Giới hạn phạm vi thẩm tra các nội dung trình kỳ họp

Cần cân nhắc để phù hợp với thực tiễn

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Quảng Nam khảo sát thực tế phục vụ công tác thẩm tra nội dung trình kỳ họp HĐND tỉnh
Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Quảng Nam khảo sát thực tế phục vụ công tác thẩm tra nội dung trình kỳ họp HĐND tỉnh

Hiện nay, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND đang được lấy ý kiến góp ý rộng rãi để hoàn chỉnh trình Quốc hội xem xét, quyết định. Một trong những nội dung có đề xuất sửa đổi, bổ sung là công tác thẩm tra của các Ban HĐND về nội dung trình kỳ họp HĐND. Tuy nhiên, các đề xuất này cần cân nhắc để phù hợp với thực tiễn nhằm phát huy hiệu quả.

Cơ sở quan trọng xem xét, quyết định

Hoạt động thẩm tra các báo cáo của UBND và các báo cáo khác theo quy định pháp luật là một trong 4 hình thức giám sát quan trọng, thường xuyên của các Ban HĐND. Mục đích giúp các Ban HĐND theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát trong tuân theo Hiến pháp và pháp luật về thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Từ đó, có yêu cầu, kiến nghị cơ quan thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định.

Theo quy định hiện hành, Thường trực HĐND phân công các Ban của HĐND cùng cấp thẩm tra các báo cáo trình kỳ họp HĐND, trừ báo cáo của Thường trực, các Ban của HĐND (khoản 3 Điều 59 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND). Trên thực tế, hầu hết các nội dung trình kỳ họp HĐND đều được các Ban của HĐND thẩm tra (trừ nội dung không thẩm tra theo Luật định như đã nêu).

Thẩm tra là xem xét, đánh giá các báo cáo, đề án, dự thảo nghị quyết… của UBND, các cơ quan liên quan trình tại kỳ họp HĐND. Đặc biệt, đối với các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo thẩm tra phải xem xét toàn diện từ hình thức đến nội dung văn bản; từ thể thức, kỹ thuật trình bày đến căn cứ pháp lý, tính khoa học, tính chính xác của các thông tin nêu ra đưa báo cáo, đề án... Đồng thời, đánh giá tính cấp thiết, sự phù hợp với thực tiễn, tính khả thi, khả năng cân đối của ngân sách…

th2.jpg
Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Quảng Nam khảo sát thực tế phục vụ công tác thẩm tra nội dung trình kỳ họp HĐND tỉnh. Ảnh: Ngọc Thái

Trong các báo cáo thẩm tra về các dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án đã thể hiện rõ quan điểm, chính kiến của các Ban của HĐND về những vấn đề được Ban nhất trí hoặc không nhất trí và đưa ra các nội dung còn có ý kiến khác nhau để HĐND thảo luận; đồng thời, đề xuất những kiến nghị cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với pháp luật và thực tiễn. Kết quả thẩm tra là cơ sở phản biện quan trọng để đại biểu HĐND thảo luận và quyết nghị. Từ đó, bảo đảm cho nghị quyết của HĐND ban hành hợp Hiến, hợp pháp, khoa học, khả thi cao, phát huy hiệu lực, hiệu quả, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và nâng cao đời sống nhân dân.

Giữ nguyên như quy định hiện nay

Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND (Dự thảo Luật), khoản 3 Điều 59 được sửa đổi như sau: "3. Theo sự phân công của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND cùng cấp thẩm tra các báo cáo quy định tại khoản 1 Điều này nếu được HĐND thảo luận, trừ báo cáo của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND".

Như vậy, có thể hiểu các Ban của HĐND chỉ thẩm tra những nội dung HĐND thảo luận, còn những nội dung HĐND không thảo luận thì không thẩm tra. Nhưng trên thực tế, HĐND xem xét, thảo luận tất cả các nội dung trình kỳ họp để đưa ra quyết định, thể hiện thông qua các nghị quyết của HĐND. Việc thảo luận các nội dung này có thể thực hiện bằng nhiều hình thức: thảo luận chung tại hội trường, thảo luận tại các tổ, xin ý kiến các đại biểu bằng phiếu… Từ kết quả thảo luận, đại biểu mới thống nhất và biểu quyết thông qua nghị quyết. Kể cả những nội dung các Ban của HĐND không thẩm tra vẫn được thảo luận tại kỳ họp (báo cáo của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND). Như vậy, xác định nội dung không được HĐND thảo luận để giới hạn phạm vi thẩm tra như thế nào?

Cũng tại khoản 3 Điều 59 có bổ sung thêm nội dung: "Hằng năm, Thường trực HĐND ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình giám sát năm của HĐND, Thường trực HĐND xác định báo cáo phải thẩm tra, cơ quan chủ trì thẩm tra, thời gian trình HĐND, Thường trực HĐND”.

Theo quy định này thì ngay từ đầu năm, Thường trực HĐND phải xác định báo cáo phải thẩm tra, cơ quan chủ trì thẩm tra, thời gian trình HĐND, Thường trực HĐND cho cả năm. Điều này là không khả thi. Bởi, theo quy định hiện hành, hằng năm ngoài hai kỳ họp thường lệ và các kỳ họp chuyên đề, HĐND có thể tổ chức các kỳ họp để giải quyết vấn đề phát sinh đột xuất. Nội dung thường lệ trình tại kỳ họp 6 tháng đầu năm, kỳ họp cuối năm được quy định cụ thể trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các luật liên quan nên xác định được.

Tuy nhiên, nội dung trình các kỳ họp chuyên đề mặc dù có xác định nhưng thường được thay đổi, bổ sung rất nhiều; còn kỳ họp giải quyết vấn đề phát sinh đột xuất thì hoàn toàn không dự kiến được thì làm thế nào để xác định nội dung cần thẩm tra, không thẩm tra từ đầu năm? Mặc khác, nội dung trình các kỳ họp chuyên đề, kỳ họp giải quyết vấn đề phát sinh đột xuất thường là các nội dung về cơ chế, chính sách hoặc bổ sung, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công nên các Ban của HĐND không thể không thẩm tra.

Tóm lại, từ vai trò quan trọng của việc thẩm tra các nội dung trình kỳ họp HĐND cũng như một số vướng mắc nếu sửa đổi, bổ sung theo Dự thảo Luật, đề nghị nội dung này giữ nguyên như quy định hiện nay.

Hội đồng nhân dân

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng
Diễn đàn

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Cả nước đã và đang tập trung cao triển khai quyết liệt các yêu cầu, nhiệm vụ sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, tiếp tục sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã. Trước những nhiệm vụ quan trọng này, đề nghị UBND tỉnh, các cấp, ngành tập trung cao, nỗ lực tối đa thực hiện toàn diện, vượt mức các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nhất là mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt 13,6% theo chỉ đạo của Trung ương.

Khẩn trương, quyết liệt không để gián đoạn hoạt động
Diễn đàn

Khẩn trương, quyết liệt không để gián đoạn hoạt động

Với quyết tâm khẩn trương, quyết liệt không để gián đoạn hoạt động thường xuyên của các đơn vị theo đúng tinh thần của Trung ương, hôm qua, 3.4, HĐND tỉnh Hòa Bình đã tổ chức Kỳ họp thứ 26 (chuyên đề) để kịp thời ban hành các cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, đẩy nhanh thủ tục đầu tư xây dựng nguồn ngân sách nhà nước, thủ tục thu hút đầu tư đối với các dự án ngoài ngân sách nhà nước theo các quy định hiện hành.

Hướng tới nơi tổ chức các sự kiện mang tầm quốc tế
Hội đồng nhân dân

Hướng tới nơi tổ chức các sự kiện mang tầm quốc tế

Dự án Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Đà Nẵng là công trình trọng điểm, vốn đầu tư lớn, cần hướng đến nhiều mục tiêu sử dụng, không chỉ các hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể thao quần chúng để Nhân dân hưởng thụ, mà cần hướng tới là nơi tổ chức các sự kiện mang tầm quốc tế.

Hành động quyết liệt vì quyền lợi của cử tri
Diễn đàn

Hành động quyết liệt vì quyền lợi của cử tri

Những năm gần đây, HĐND tỉnh Tuyên Quang ngày càng khẳng định rõ nét vai trò là cầu nối tin cậy giữa Nhân dân và chính quyền. Bằng tinh thần quyết liệt, theo bám đến cùng, những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của cử tri đã và đang được xem xét, giải quyết một cách có trách nhiệm, linh hoạt. Đây cũng chính là nền tảng để HĐND tỉnh tiếp tục làm tốt vai trò đại diện cho Nhân dân, nơi cử tri tin tưởng trao gửi nguyện vọng, tiếng nói của mình.

Bài cuối: "Chìa khóa" ở nơi dân
Diễn đàn

Bài cuối: "Chìa khóa" ở nơi dân

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: đất nước muốn phát triển, muốn bứt phá phải sắp xếp, tinh gọn. Trong nhiều nhiệm vụ, có hai nhiệm vụ quan trọng là tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân. Đây cũng là những mục tiêu xuyên suốt Đảng ta đặt ra trong quá trình sáp nhập cấp xã. Từ chủ trương đến lấy ý kiến, thực hiện sáp nhập và vận hành, suy cho cùng chìa khóa là ở nơi dân.

Bài 2: Bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng
Diễn đàn

Bài 2: Bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng

Lê Hồng Hạnh - Trưởng Phòng Tư pháp thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh

Phương án sắp xếp, sáp nhập cấp xã như thế nào hiện đang là mối quan tâm rất lớn từ dư luận, người dân, đặc biệt là cán bộ, công chức. Dù phương án như thế nào chăng nữa thì “xác định rõ các điều kiện bảo đảm để chính quyền cấp xã hoạt động hiệu quả trước, trong và sau khi sắp xếp” là mệnh lệnh, yêu cầu bắt buộc các cấp có thẩm quyền cần quan tâm, bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng, hướng tới mục tiêu phục vụ tốt nhất cho nhu cầu của người dân.

Bài 1: Cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, lựa chọn
Diễn đàn

Bài 1: Cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, lựa chọn

Trong lộ trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy với tinh thần “không bàn lùi, chỉ bàn làm” theo các kết luận của Trung ương, việc sáp nhập để có các xã quy mô lớn hơn về diện tích, dân số sau khi không tổ chức cấp huyện là quyết tâm đúng. Quá trình thực hiện, cần hiểu, nắm rõ thực tiễn để có các giải pháp phù hợp; cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, đánh giá để lựa chọn ra được những cán bộ, công chức vừa hồng, vừa chuyên, sẵn sàng gánh vác nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Công khai kết quả xét nghiệm nước để người dân yên tâm sử dụng
Hội đồng nhân dân

Công khai kết quả xét nghiệm nước để người dân yên tâm sử dụng

Qua giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh Đồng Nai đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị khác có chuyên môn tổ chức kiểm tra việc lấy mẫu, xét nghiệm nước tại Công trình cấp nước tập trung nông thôn xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc và công bố, công khai kết quả để người dân yên tâm sử dụng nước. Đồng thời, kiểm tra việc triển khai thực hiện dự án đấu nối sử dụng nguồn nước mặt của Công ty Cổ phần cấp nước Đồng Nai đối với xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc nói riêng, trên địa bàn tỉnh nói chung.

Bài cuối: Hóa giải thách thức
Hội đồng nhân dân

Bài cuối: Hóa giải thách thức

Trong nhiều thách thức khi thực hiện mô hình không tổ chức cấp huyện và việc đặt lại tên các đơn vị hành chính (ĐVHC) mới nổi lên vấn đề đáng quan tâm, đó là tiêu chuẩn hóa chức danh cán bộ, công chức cấp xã trong điều kiện mới và việc giữ gìn hồn cốt, bản sắc văn hóa và địa danh thuộc địa phương, đô thị từng là một phần của lịch sử hào hùng của dân tộc. Tin tưởng rằng, khi “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được”.

Quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác
Hội đồng nhân dân

Quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác

Tìm giải pháp khắc phục bất cập việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn, Đoàn giám sát số 51 HĐND tỉnh Đắk Lắk kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm tránh thất thoát tài nguyên, thất thu thuế. Có biện pháp kiểm tra, bảo đảm môi trường theo cam kết; quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác theo đúng quy định…

Quy định chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách
Diễn đàn

Quy định chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách

Bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương (CQĐP) khi chuyển đổi mô hình chính quyền từ 3 cấp sang 2 cấp liên tục, thông suốt, không để chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nhiệm vụ, lĩnh vực, địa bàn, không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động bình thường của xã hội, người dân, doanh nghiệp… Điều 49 dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) quy định những nội dung chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách cần ưu tiên giải quyết.

Giải quyết thủ tục hành chính nhanh, đúng thời hạn tại UBND Phường 2, TP.Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng được Nhân dân đánh giá cao về tinh thần làm việc của cán bộ, công chức
Diễn đàn

Bài 3: Vì mục tiêu phát triển, sự hài lòng của người dân

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, để tổ chức “một chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân”, phải luôn coi trọng bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp và hợp lòng dân. Người cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của chính quyền địa phương (CQĐP), nhất là cấp xã. “Cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”. Và “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, phải “vì việc mà tìm người chứ không vì người mà đặt việc”.

Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại
Diễn đàn

Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại

Để xây dựng nền hành chính nhà nước theo chính thể dân chủ, cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra các nguyên tắc khoa học về tổ chức bộ máy và cán bộ, trong đó có nguyên tắc “xây dựng một Nhà nước ít tốn kém” và nguyên tắc “vì việc mà tìm người chứ không vì người mà đặt việc”. Người cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của chính quyền địa phương cấp cơ sở: “Cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”. Đó là những nguyên tắc và triết lý tiên tiến trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn nguyên giá trị khi thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị hiện nay.