Bước chuẩn bị quan trọng

Tại Kỳ họp thứ Hai vào tháng 10 tới, Quốc hội dự kiến xem xét 45 dự án luật, nghị quyết; trong đó 43 dự án dự kiến được xem xét, thông qua. Khối lượng lập pháp lớn đặt ra yêu cầu cao với công tác chuẩn bị. Bởi sau khi được Quốc hội thông qua, mỗi đạo luật sẽ thiết lập những quy tắc tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Vì vậy, cùng với bảo đảm tiến độ, yêu cầu trước hết vẫn phải là bảo đảm chất lượng của từng dự án.

17 dự án luật được đưa ra thảo luận tại hội nghị lần này trải rộng từ kinh tế, tài chính; an ninh; khoa học, công nghệ, môi trường đến hành chính, tư pháp, văn hóa, xã hội. Mỗi lĩnh vực có những yêu cầu riêng, nhưng đều cần được xem xét kỹ từ tính đúng đắn, phù hợp thực tiễn của chính sách; tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của hệ thống pháp luật đến phân định thẩm quyền, nguồn lực thực hiện và các quy định chuyển tiếp.

Đặc biệt, những vấn đề mới, vấn đề lớn, nội dung còn ý kiến khác nhau cần được phân tích kỹ. Với những vấn đề còn nhiều phương án, điều quan trọng không chỉ là lựa chọn phương án nào, mà phải làm rõ căn cứ, tác động và hệ quả của từng lựa chọn. Qua đó, những vấn đề thực sự cần Quốc hội cân nhắc, quyết định sẽ được nhận diện rõ hơn và chuẩn bị đầy đủ hơn trước khi ra nghị trường.

Đây cũng là cách phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và lợi thế chuyên sâu của đội ngũ ĐBQH hoạt động chuyên trách. Việc tổ chức thảo luận theo nhóm lĩnh vực tạo điều kiện để đại biểu đi sâu vào những nội dung mình quan tâm, tăng tính chuyên sâu của thảo luận. Đồng thời, từng dự án được đặt trong mối liên hệ với các chính sách, pháp luật có liên quan, qua đó có thể nhận diện sớm những điểm chồng chéo, khoảng trống hoặc quy định làm phát sinh thủ tục, chi phí tuân thủ.

Giá trị của những ý kiến tại Hội nghị ĐBQH chuyên trách phải được thể hiện trong quá trình tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo. Vấn đề được đại biểu chỉ ra cần được nghiên cứu, xử lý; kiến nghị xác đáng cần được tiếp thu; nội dung còn ý kiến khác nhau phải được làm rõ phương án và căn cứ lựa chọn để Quốc hội có đầy đủ thông tin khi xem xét, quyết định. Khi đó, trí tuệ của đội ngũ ĐBQH hoạt động chuyên trách sẽ được chuyển hóa thành chất lượng của các dự án luật trình Quốc hội.

Yêu cầu nâng cao chất lượng lập pháp càng trở nên cấp thiết khi thể chế đang được đặt vào vị trí một động lực quan trọng của phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Thể chế, pháp luật có chất lượng, phù hợp với yêu cầu phát triển của thực tiễn và nguyện vọng của Nhân dân là yếu tố hàng đầu quyết định thành công của mỗi quốc gia”. Nền kinh tế hướng tới tăng trưởng hai con số cần hệ thống pháp luật đủ thông thoáng để giải phóng nguồn lực; đủ linh hoạt để đón nhận cái mới; đồng thời đủ chặt chẽ để bảo đảm kỷ cương, an toàn và phát triển bền vững. Đây là bài toán khó mà mỗi quyết định lập pháp đều phải tính đến.

Vì thế, kỳ vọng đặt vào Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách đầu tiên của Quốc hội khóa XVI không chỉ là góp phần hoàn thiện 17 dự án luật trước Kỳ họp thứ Hai, mà qua từng chính sách, từng lựa chọn lập pháp, tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật ngay từ đầu nhiệm kỳ. Mỗi vấn đề được xem xét kỹ lưỡng hơn, mỗi ý kiến phản biện được cân nhắc thấu đáo hơn tại hội nghị sẽ góp phần để các dự án luật khi trình Quốc hội sát hơn với thực tiễn, tháo gỡ những điểm nghẽn đối với người dân, doanh nghiệp, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của cuộc sống. Qua đó, chất lượng thể chế tiếp tục được nâng lên, các nguồn lực được khơi thông, tạo thêm động lực cho phát triển đất nước.