Bổ sung cơ chế tự động trả lãi đối với khoản tiền chậm chi trả chế độ bảo hiểm xã hội
Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội tại phiên thảo luận ở Hội trường sáng 9/11, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) kiến nghị bổ sung cơ chế tự động trả lãi đối với khoản tiền chậm chi trả chế độ bảo hiểm xã hội. Theo đại biểu, quy định này sẽ góp phần bảo đảm công bằng, minh bạch trong thực hiện pháp luật, tránh để quyền lợi chính đáng của người lao động bị “nghẽn” trên giấy.
Tránh để quyền lợi của người lao động bị “nghẽn” trên giấy
Nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm đánh giá cao việc Bộ Nội vụ, cơ quan chủ trì soạn thảo, đã tiếp thu, giải trình các ý kiến thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội và ý kiến của các ĐBQH thảo luận tại Tổ.
Góp ý về điểm a khoản 5 Điều 1 dự thảo luật, sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 18 Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu cho biết, dự thảo quy định trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ đề nghị hưởng và giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội; tổ chức chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, thuận tiện, đúng thời hạn.
Đáng chú ý, dự thảo quy định trường hợp giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội chậm so với thời hạn quy định, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Đánh giá đây là tư duy lập pháp tiến bộ, đại biểu Nguyễn Minh Tâm cho rằng, việc cơ quan nhà nước cam kết chịu trách nhiệm vật chất khi giải quyết chậm trễ là minh chứng cho một nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.
Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn với quy định “bồi thường theo quy định của pháp luật”. Bởi để khởi kiện yêu cầu bồi thường, người dân hoặc doanh nghiệp phải trải qua quá trình thu thập chứng cứ, chứng minh thiệt hại thực tế, trong khi đây là việc không dễ dàng.
Dẫn ví dụ về một công nhân có hoàn cảnh khó khăn, nghỉ việc và đang chờ giải quyết chế độ, đại biểu đặt vấn đề: Làm thế nào để người lao động có đủ kiến thức pháp lý và chi phí chứng minh trước tòa án việc chậm nhận tiền đã gây thiệt hại cụ thể bao nhiêu?
Theo đại biểu Nguyễn Minh Tâm, nếu giữ nguyên quy định như dự thảo, quyền lợi chính đáng của người lao động rất dễ bị “nghẽn” trên giấy.
Chậm chi trả chế độ phải trả thêm lãi
Để tạo thuận lợi trong thực thi và bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật, đại biểu Nguyễn Minh Tâm kiến nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung nguyên tắc tính bồi thường cơ bản mang tính mặc định.
Cụ thể, khi cơ quan bảo hiểm xã hội chậm giải quyết hồ sơ, chậm chi trả chế độ so với thời hạn luật định, ngoài số tiền gốc, cơ quan bảo hiểm xã hội bắt buộc phải trả thêm khoản tiền lãi tính trên số tiền chậm trả.
Khi cơ quan bảo hiểm xã hội chậm giải quyết hồ sơ, chậm chi trả chế độ so với thời hạn luật định, thì ngoài số tiền gốc, cơ quan bảo hiểm xã hội bắt buộc phải trả thêm khoản tiền lãi tính trên số tiền chậm trả.
ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị)
Về cách tính, đại biểu đề xuất có thể tham chiếu mức lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân hiện hành, tính theo số ngày thực tế chậm trễ.
Lý giải kiến nghị này, đại biểu Nguyễn Minh Tâm chỉ rõ, khi doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội thì phải chịu khoản tiền lãi chậm đóng. Ngược lại, khi cơ quan nhà nước chậm trả tiền cho người dân, việc tự động thanh toán phần lãi bù đắp cũng cần được đặt ra nhằm bảo đảm công bằng, minh bạch trước pháp luật.
Theo đại biểu, việc bổ sung cơ chế tự động trả lãi đối với khoản tiền chậm chi trả sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người thụ hưởng, đồng thời giảm gánh nặng khiếu kiện cho hệ thống tư pháp.
