Bảo đảm an toàn cho người dân, trật tự trong hoạt động y tế

Nhiều cơ sở vi phạm, bị đình chỉ

Theo báo cáo giám sát, trên địa bàn TP. Đà Nẵng hiện có 1.774 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân, tăng khoảng 65% so với giai đoạn trước. Sự gia tăng nhanh chóng này đã tạo thêm nhiều lựa chọn cho người dân, song cũng gây áp lực lớn cho công tác quản lý nhà nước. Thực tế giám sát cho thấy, tình trạng vi phạm trong hành nghề y tư nhân không chỉ dừng ở những sai sót kỹ thuật mà còn xuất hiện nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng, buộc cơ quan quản lý phải đình chỉ hoặc tước quyền hoạt động.

Giai đoạn 2023 - 2025, Sở Y tế đã xử phạt và đình chỉ/tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động đối với nhiều cơ sở cụ thể. Đáng chú ý, một số phòng khám đa khoa đã bị xử phạt vi phạm hành chính và đình chỉ hoạt động do không duy trì đủ điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật, như: Phòng khám đa khoa Hữu Nghị, Phòng khám đa khoa Ân Đức, Phòng khám đa khoa Phước Thiện.

Ở nhóm cơ sở xét nghiệm y khoa, Phòng xét nghiệm y khoa tại địa chỉ 75 Hải Phòng, Phòng xét nghiệm kỹ thuật cao An Bình và Phòng xét nghiệm Minh Hoàng đã bị xử phạt vi phạm hành chính và đình chỉ hoạt động do không duy trì điều kiện cấp phép, vi phạm quy định về tổ chức hoạt động chuyên môn. Đây là những cơ sở cung cấp dịch vụ cận lâm sàng, nếu không được kiểm soát chặt sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn cho quá trình chẩn đoán và điều trị.

Không chỉ các cơ sở quy mô nhỏ, một số phòng khám đa khoa có quy mô lớn cũng bị xử lý do vi phạm nghiêm trọng. Điển hình, Phòng khám đa khoa Pasteur bị đình chỉ một phần hoạt động chuyên môn đối với chuyên khoa răng hàm mặt và chuyên khoa mắt; Phòng khám đa khoa quốc tế Đà Nẵng bị đình chỉ toàn bộ hoạt động; Phòng khám đa khoa Thiện Trí bị đình chỉ một phần hoạt động chuyên môn trong phạm vi chuyên khoa ngoại.

Bên cạnh đó, nhóm cơ sở thẩm mỹ, chăm sóc da được Đoàn giám sát đánh giá là nhóm có nguy cơ vi phạm cao nhất. Nhiều cơ sở hoạt động vượt quá phạm vi chuyên môn được phép, quảng cáo sai sự thật, sử dụng hình ảnh bác sĩ giả hoặc mạo danh người hành nghề để thu hút khách hàng trên mạng xã hội. Các hành vi này tiềm ẩn nguy cơ gây tai biến, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi người dân, đồng thời gây khó khăn cho công tác quản lý do phương thức hoạt động ngày càng tinh vi.

Tăng hậu kiểm để bảo đảm an toàn cho người bệnh

Ngoài chỉ rõ vi phạm của các cơ sở hành nghề, Đoàn giám sát cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực y tế tư nhân. Theo đó, sau sáp nhập địa giới hành chính, phạm vi quản lý được mở rộng nhưng nguồn nhân lực quản lý lại thiếu và mỏng. Theo báo cáo, Sở Y tế chỉ có 2 công chức trực tiếp phụ trách quản lý hành nghề khám, chữa bệnh, trong khi số lượng cơ sở tư nhân đã vượt mốc 1.700. Ở cấp xã, nhiều công chức văn hóa - xã hội kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, không có chuyên môn y tế, dẫn đến khó khăn trong việc theo dõi, giám sát và phát hiện vi phạm. Công tác hậu kiểm, thanh tra chuyên ngành cũng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Giai đoạn 2023 - 2025, Sở Y tế đã triển khai 16 cuộc thanh tra chuyên ngành, xử lý 9 cơ sở bị đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép hoạt động. Mặc dù tỷ lệ cơ sở vi phạm giảm dần qua các năm (từ 59% năm 2023 xuống còn 17% năm 2025), song số lượng vi phạm và mức độ nguy hiểm vẫn ở mức đáng lo ngại, tập trung tại các phòng khám đa khoa, phòng xét nghiệm và cơ sở thẩm mỹ. Trong lĩnh vực khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, khu vực y tế tư nhân tham gia ngày càng sâu với 57 cơ sở ký hợp đồng khám, chữa bệnh BHYT, tiếp nhận hơn 6,43 triệu lượt khám, chiếm 34,5% tổng lượt khám BHYT toàn thành phố.

Qua giám sát, nhiều sai sót đã được chỉ ra, như chỉ định dịch vụ chưa phù hợp, vượt công suất giường bệnh, áp sai giá dịch vụ kỹ thuật, hồ sơ thanh toán chưa tuân thủ quy định. Hệ quả là trong giai đoạn 2023 - 2025, cơ quan BHXH đã từ chối thanh toán hơn 77 tỷ đồng chi phí BHYT. Riêng qua kiểm tra tại 16 cơ sở, BHXH đã thu hồi 4,2 tỷ đồng về quỹ. Đây là con số cho thấy nguy cơ lãng phí, trục lợi quỹ BHYT nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Từ những tồn tại nêu trên, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng đã đề xuất hàng loạt kiến nghị. Trong đó, kiến nghị Bộ Y tế sớm hoàn thiện thể chế, hướng dẫn phân cấp quản lý phù hợp với địa bàn sau sáp nhập; làm rõ thẩm quyền kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khám, chữa bệnh; đồng bộ hóa các quy định về cấp phép với yêu cầu phòng cháy chữa cháy, môi trường, an toàn bức xạ.

Đối với UBND thành phố, Đoàn giám sát nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, sớm ban hành quy chế phối hợp liên ngành giữa y tế, công an, công thương trong quản lý hoạt động khám, chữa bệnh tư nhân và kinh doanh mỹ phẩm, thiết bị y tế; đồng thời tập trung kiểm tra, xử lý nghiêm các cơ sở thẩm mỹ, cơ sở có nguy cơ vi phạm cao.

Kết quả giám sát của Thường trực HĐND thành phố cho thấy, y tế tư nhân là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của thành phố. Tuy nhiên, việc chấn chỉnh các vi phạm, khắc phục khoảng trống quản lý và nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của các cơ sở hành nghề là yêu cầu không thể trì hoãn, nhằm bảo đảm an toàn người bệnh và niềm tin của xã hội đối với hệ thống y tế.