Ý kiến của nhân dân là cơ sở thực tiễn sống động cho các quy phạm pháp luật

PV: Năm 2012 là năm Ủy ban Tư pháp được giao chủ trì thẩm tra, tiếp thu chỉnh lý rất nhiều dự án Luật quan trọng. Nhìn lại các hoạt động lập pháp của Ủy ban Tư pháp nói riêng, công tác lập pháp của QH nói chung, Chủ nhiệm thấy như thế nào? 

CN Nguyễn Văn Hiện: Trong năm 2012, dưới sự chỉ đạo của UBTVQH, thực hiện nhiệm vụ được phân công, Ủy ban Tư pháp của QH đã chủ trì thẩm tra, tiếp thu chỉnh lý 3 dự án luật và 1 dự án pháp lệnh; trong đó, 1 dự án luật đã được QH thông qua tại Kỳ họp thứ Ba là Luật Giám định tư pháp; 2 dự án luật đã được QH thông qua tại Kỳ họp thứ Tư là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Luật sư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng và 1 dự án pháp lệnh đã được UBTVQH thông qua tại Phiên họp thứ Sáu là Pháp lệnh Chi phí giám định, định giá; chi phí cho người làm chứng, người phiên dịch trong tố tụng..

Trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, pháp lệnh, dưới sự chỉ đạo của UBTVQH, Thường trực Ủy ban Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với cơ quan soạn thảo, đại diện Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của QH có liên quan và các cơ quan, tổ chức hữu quan nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các ĐBQH, ý kiến của UBTVQH, ý kiến đóng góp của cử tri cả nước. Bên cạnh đó, Ủy ban Tư pháp cũng đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm, khảo sát liên quan đến nội dung của các dự án luật, pháp lệnh nêu trên để nắm bắt tình hình thực tiễn, phục vụ công tác thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, pháp lệnh này. Trong quá trình thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, pháp lệnh, còn một số vấn đề có ý kiến khác nhau nhưng sau khi được tiếp thu, chỉnh lý, các dự án luật, pháp lệnh đều đạt chất lượng tốt và được QH, UBTVQH thông qua với tỷ lệ tán thành cao.

Cũng trong năm 2012, Thường trực Ủy ban Tư pháp đã tích cực tổ chức nghiên cứu, chuẩn bị ý kiến tham gia bằng văn bản hoặc cử đại diện Thường trực Ủy ban tham dự và phát biểu ý kiến tại các phiên họp của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của QH để phối hợp thẩm tra, tham gia thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh do Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của QH chủ trì thẩm tra.

Có thể thấy, công tác xây dựng pháp luật năm 2012 của QH nói chung và Ủy ban Tư pháp nói riêng đã tiếp tục quán triệt kịp thời đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, kế thừa những thành tựu xây dựng pháp luật của các năm trước, phúc đáp yêu cầu của thực tiễn cuộc sống, tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng luật, pháp lệnh của QH.  

PV: Kỳ họp thứ Tư, QH Khóa XIII đã thông qua một dự án Luật rất quan trọng là dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng. Là người đứng đầu cơ quan chủ trì thẩm tra dự án Luật này, Chủ nhiệm có thấy hài lòng với những sửa đổi của Luật hay không?

CN Nguyễn Văn Hiện: Theo chương trình xây dựng Luật toàn khóa và năm 2013 thì dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) được QH cho ý kiến vào Kỳ họp thứ Năm và thông qua vào Kỳ họp thứ Sáu, tháng 11.2013. Tuy nhiên, tại Hội nghị Trung ương 5, Khóa XI đã thống nhất chủ trương thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng Trung ương thuộc Bộ Chính trị do đích thân Tổng bí thư làm Trưởng ban. Cùng với đó là yêu cầu của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng đòi hỏi QH cần phải khẩn trương sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng. Thời gian chuẩn bị cho dự án Luật này khá gấp gáp, lại chỉ cho ý kiến và thông qua theo quy trình tại một kỳ họp nên việc thẩm tra dự án Luật của Ủy ban Tư pháp cũng gặp không ít khó khăn.

Mặc dù vậy, ý thức được tầm quan trọng của dự án Luật và trách nhiệm của cơ quan chuyên môn của QH trong việc thẩm tra để bảo đảm dự án Luật được trình QH với chất lượng cao nhất, Ủy ban Tư pháp đã tiến hành tổ chức các hội thảo khoa học về hoàn thiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng và hội thảo những vấn đề cấp thiết cần sửa đổi của Luật Phòng, chống tham nhũng; tổ chức một số Đoàn khảo sát thực tiễn công tác phòng, chống tham nhũng, thực tiễn công tác phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng tại một số địa phương; nghiên cứu kỹ những quy định của Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tham nhũng mà Nhà nước ta là thành viên; tổ chức nghiên cứu, đánh giá phân tích các nội dung đã được đề cập trong Báo cáo của Chính phủ về sơ kết 5 năm thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng và Nghị quyết Hội nghị lần thứ Ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí... Nhờ đó, Ủy ban Tư pháp đã có được khối lượng thông tin rất lớn, cả về lý luận và thực tiễn làm nền tảng cho việc thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng.

Trong quá trình thẩm tra, Ủy ban Tư pháp cũng đã phát hiện được một số nội dung của dự án Luật do Chính phủ trình chưa được tổng kết, đánh giá toàn diện cả về lý luận và thực tiễn, thiếu cơ chế bảo đảm thực hiện, chưa khắc phục được tính hình thức của các quy định. Vậy nên, Ủy ban Tư pháp cũng đã đề nghị chỉ nên sửa đổi, bổ sung một số điều đã được nghiên cứu kỹ, thực sự bức xúc để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác phòng, chống tham nhũng hiện nay. Đề nghị này của Ủy ban Tư pháp đã được đông đảo ĐBQH đồng tình và nhất trí thông qua. Qua đó, có thể thấy, với sự chỉ đạo sát sao của Đảng Đoàn QH, UBTVQH, sự cố gắng, nỗ lực của Ủy ban Tư pháp trong việc thẩm tra, chỉnh lý, hoàn thiện, dự án Luật được QH thông qua đạt sự nhất trí cao của ĐBQH và cử tri cả nước.

PV: Là người đã có thâm niên hoạt động trong ngành tư pháp, theo Chủ nhiệm, việc Tổng bí thư đứng đầu Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng Trung ương sẽ tác động như thế nào đến hiệu quả của công tác vốn được xem là khá phức tạp và nhạy cảm này?

CN Nguyễn Văn Hiện: Theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan thì phòng, chống tham nhũng là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, đơn vị và công dân. Theo phạm vi, chức năng, nhiệm vụ do Hiến pháp và pháp luật quy định thì QH, các cơ quan của QH, các ĐBQH, Chủ tịch Nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân và chính quyền địa phương đều có trách nhiệm trong việc triển khai, tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Tại các cơ quan này đều có Đảng đoàn, Ban cán sự đảng, các tổ chức Đảng cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống tham nhũng. Việc lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị do Tổng bí thư làm Trưởng ban là để bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Trung ương Đảng đối với toàn bộ hệ thống chính trị của Nhà nước ta trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Điều này theo tôi sẽ góp phần nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng trên thực tế.

PV: Năm 2013 với  Ủy ban Tư pháp sẽ như thế nào, thưa Chủ nhiệm?

CN Nguyễn Văn Hiện: Năm 2013, khối lượng công việc của Ủy ban Tư pháp tương đối lớn. Về công tác xây dựng pháp luật, dưới sự chỉ đạo của UBTVQH, Ủy ban Tư pháp sẽ chủ trì thẩm tra, tiếp thu chỉnh lý 2 dự án pháp lệnh là dự án Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính các hành vi cản trở hoạt động tố tụng của Tòa án nhân dân và dự án Pháp lệnh trình tự, thủ tục xem xét, quyết định việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân. Ngoài ra, Ủy ban Tư pháp cũng sẽ tích cực nghiên cứu các dự án luật thuộc chương trình chuẩn bị, nhất là các dự án luật liên quan đến việc tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp; đồng thời chủ động phối hợp thẩm tra, tham gia thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh do Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của QH chủ trì thẩm tra.

Về công tác giám sát, năm 2013, Ủy ban Tư pháp sẽ tích cực giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, bộ, cơ quan ngang bộ, Tòa án nhân dân Tối cao, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách; giám sát việc thực hiện Luật, Nghị quyết của QH, Pháp lệnh, Nghị quyết của UBTVQH thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách; giám sát việc phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng; giám sát việc giải quyết đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách; giám sát một số chuyên đề về việc thực hiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực tư pháp; làm việc với lãnh đạo các cơ quan tư pháp để xem xét việc giải quyết một số vụ án cụ thể... Bên cạnh đó, việc thẩm tra, cho ý kiến về các tờ trình, đề án theo sự phân công, công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế của Ủy ban Tư pháp cũng sẽ được tiếp tục chú trọng triển khai thực hiện. 

Như vậy, năm 2013, Ủy ban Tư pháp sẽ triển khai đồng bộ các mặt công tác, phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của Ủy ban, đáp ứng nguyện vọng của cử tri cả nước.

PV: Trước thềm năm mới, Chủ nhiệm có muốn gửi gắm điều gì đến cử tri cả nước?

CN Nguyễn Văn Hiện: Năm 2013, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự nỗ lực của nhân dân cả nước, tôi tin tưởng chắc chắn chúng ta sẽ thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Ủy ban Tư pháp cũng như cá nhân tôi luôn mong muốn và lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước để hoạt động của Ủy ban Tư pháp ngày càng hiệu quả hơn. Ý kiến, kiến nghị của nhân dân là cơ sở thực tiễn sống động để các quy phạm pháp luật mang hơi thở cuộc sống, phù hợp với thực tiễn cuộc sống. Tôi xin thay mặt Ủy ban Tư pháp gửi lời chúc mừng năm mới Hạnh phúc – Thành công đến cử tri cả nước.

PV: Xin cám ơn những chia sẻ của Chủ nhiệm!