Xử lý vi phạm hành chính: Kết hợp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả để tăng tính răn đe

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, việc xây dựng dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; khắc phục triệt để những vướng mắc, bất cập của luật hiện hành, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xử lý vi phạm hành chính trong tình hình mới.

Dự án Luật đồng thời hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác xử lý vi phạm hành chính, tăng cường phân công, phân cấp và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật gồm 6 chương, 128 điều, tập trung hoàn thiện quy định về thời hiệu xử phạt, mức phạt tiền tối đa, trình tự, thủ tục xử phạt và thi hành quyết định xử phạt.

Dự thảo đề xuất nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong một số lĩnh vực lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức.

Đồng thời, bổ sung cơ chế xử phạt không lập biên bản đối với vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ; hoàn thiện các quy định về hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định xử phạt và bổ sung các biện pháp cưỡng chế như tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ viễn thông, Internet hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn kỹ thuật theo quy định.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về các biện pháp xử lý hành chính, rút ngắn thời gian xem xét, quyết định trong một số trường hợp; đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã, đồng thời chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng sang Trưởng Công an cấp xã.

Các quy định về tạm giữ người, tang vật, phương tiện và giấy phép, chứng chỉ hành nghề cũng được sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp hơn với thực tiễn.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành.

Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật để bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật nhất các dự thảo Luật cũng đang trong quá trình sửa đổi, bổ sung trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Hai; đồng thời đề nghị rà soát kỹ các quy định liên quan đến quyền con người, quyền công dân, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về đề xuất nâng thời hiệu xử phạt lên tối đa 3 năm, cơ quan thẩm tra đề nghị phân hóa cụ thể theo từng lĩnh vực, cân nhắc thận trọng nguy cơ thu hẹp ranh giới pháp lý giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự.

Đối với việc nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức, cần đánh giá tính khả thi, khả năng tài chính của người vi phạm, đồng thời nghiên cứu kết hợp các biện pháp khắc phục hậu quả và hình thức xử phạt bổ sung để nâng cao hiệu quả răn đe.

Cơ quan thẩm tra đánh giá việc hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm trên môi trường điện tử là cần thiết, song yêu cầu bảo đảm quyền giải trình, khiếu nại, khởi kiện của người vi phạm; tăng cường chia sẻ dữ liệu, đơn giản hóa quy trình, hạn chế yêu cầu thực hiện đồng thời thủ tục trực tuyến và trực tiếp.

Đối với các biện pháp cưỡng chế dự kiến bổ sung như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ viễn thông, Internet hoặc chặn truy cập, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý để bảo đảm đúng bản chất, tính phù hợp và khả thi. Các biện pháp liên quan đến phương tiện giao thông cũng cần được xem xét theo hướng xác định đúng chủ thể vi phạm, bảo đảm tính căn cơ, toàn diện.