Xử lý nợ xấu: ngân hàng đã làm hết sức

Đã, đang và sẽ không đặt trần lãi suất cho vay chung

- Doanh nghiệp nói rằng, lãi suất cho vay phải xuống dưới 10% họ mới vay được để sản xuất kinh doanh. NHNN có dự định tiếp tục hạ lãi suất trong năm 2013 không thưa ông?

Nền tảng để hạ lãi suất là phải kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô. Nếu kiềm chế được lạm phát năm tới 4 - 5% thì có thể giảm lãi suất rất nhanh. Song nguy cơ lạm phát bùng nổ trở lại là không nhỏ, vì vậy mỗi bước đi trong điều hành lãi suất đều phải hết sức thận trọng.

Năm 2012, NHNN đã theo dõi sát sao diễn biến của lạm phát và điều hành lãi suất rất kịp thời. Từ tháng 3 – 6.2012, NHNN liên tiếp 5 lần giảm các lãi suất chủ chốt cũng như hạ các trần lãi suất. Nhưng nửa cuối năm chỉ duy nhất một lần điều chỉnh vào ngày 21.12 vừa qua. Thực tế, tháng 9.2012, chỉ số giá tiêu dùng đột ngột tăng tới 2,2%, khiến chính sách tiền tệ càng phải thận trọng. Và chỉ khi dự tính chắc chắn lạm phát nằm trong tầm kiểm soát, qua thực tế tháng 11 và 12, NHNN mới tiếp tục giảm lãi suất.

Đặt mối liên hệ giữa giảm lãi suất và kiềm chế được lạm phát như vậy có vẻ như lại là câu chuyệån quả trứng - con gà, nhưng ở đây không đâu là quả trứng, không đâu là con gà, mà đan xen lẫn nhau để nhận định, đánh giá đúng hướng. Bởi tín hiệu về lãi suất cũng là tín hiệu ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát. NHNN cùng với các cơ quan của Chính phủ sẽ thường xuyên đánh giá tình hình, diễn biến của lạm phát để nhanh chóng có điều chỉnh về lãi suất, tạo ra định hướng.

- Xin Thống đốc cho biết, NHNN có tính tới việc áp trần lãi suất cho vay không?

Về trần lãi suất cho vay, chúng ta đã bàn rất nhiều. Tôi chỉ khẳng định một câu: nếu như năm ngoái chúng ta áp dụng trần lãi suất cho vay chung thì không có tăng trưởng kinh tế 5%. Bởi nếu áp dụng thì chúng tôi cho rằng tín dụng của hệ thống ngân hàng không định hướng đúng được vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, mà vào những lĩnh vực khác trước mắt có thể tạo ra lợi nhuận cao hơn so với lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Vì vậy, vấn đề quy định một trần lãi suất cho vay chung chúng tôi đã không đặt ra, đang không đặt ra và sẽ không đặt ra. Có thể trong năm tới, NHNN sẽ hỗ trợ nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng với lãi suất hợp lý hơn để đẩy mạnh được tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên đang được áp trần lãi suất cho vay.

Xử lý nợ xấu: ngân hàng đã làm hết sức

- Việc xử lý nợ xấu thời gian qua còn chậm. Thống đốc nghĩ như thế nào về nhận định này?

Nói xử lý nợ xấu thời gian qua chậm là đúng mà không đúng. Đúng là xử lý nợ xấu càng nhanh thì càng tốt, nhưng không đúng bởi phải xử lý nợ xấu trong bối cảnh của Việt Nam. Ví dụ như ở Mỹ, Chính phủ đưa ra một cục tiền mua đứt các khoản nợ. Cơ quan quản lý chỉ nắm danh mục các khoản nợ. Như thế nó nhanh lắm. Một quyết định là xong hết. Nhưng có lẽ chỉ nước Mỹ mới làm vậy thôi, vì họ có nguồn lực để làm. Còn chúng ta nguồn lực lấy ở đâu? Cái khó bó cái khôn.

Cho nên, trong môi trường của Việt Nam mà xử lý được như vừa qua thì phải nói không phải là chậm mà là quá quyết định. Như việc thực hiện Quyết định 780 của NHNN, từ tháng 4 – 10.2012, các tổ chức tín dụng đã cơ cấu lại đã khoảng 250 nghìn tỷ đồng nợ, tương ứng khoảng 8% dư nợ tín dụng. Nếu không xử lý khoản này thì nợ xấu còn tăng lên ít nhất là 8% so với hiện có.

Tầm này mọi năm, các báo giật tít mạnh lắm, rằng ngân hàng A lãi khủng, ngân hàng B chia nhau nhiều tiền quá. Năm nay tôi đọc mãi mà chả thấy cái tít nào vậy cả. Năm nay ngân hàng không có lãi để chia cổ tức, hoặc chia cổ tức rất thấp là phổ biến trong hệ thống. Vì các ngân hàng đã trích lập dự phòng rủi ro rất mạnh. Hay nói cách khác là họ lấy lợi nhuận của mình để bù đắp vào nợ xấu. Điều đó thể hiện là hệ thống ngân hàng đã gồng mình để xử lý nợ xấu bằng chính quyền lợi của các cổ đông... Những gì hệ thống ngân hàng làm được thì đã làm hết sức.

Hơn nữa, trách nhiệm xử lý nợ xấu là chung của nền kinh tế, sao chỉ riêng ngân hàng? Và nợ xấu một phần lớn là do các doanh nghiệp, các cơ quan quản lý doanh nghiệp theo đó cũng phải vào cuộc. Như nợ đọng xây dựng cơ bản 93 nghìn tỷ, tức là xây dựng cơ bản rồi mà chưa trả nợ cho ngân hàng. Đấy là nợ xấu đấy. Giải quyết nợ đọng xây dựng cơ bản thì làm sao hệ thống ngân hàng chúng tôi tự giải quyết được, phải có các cơ quan khác của Chính phủ.

- Năm tới, NHNN có giải pháp gì đưa giá vàng trong nước sát với giá vàng thế giới?

Vàng không phải là mặt hàng lương thực, thực phẩm, không phải là thuốc chữa bệnh, không phải mặt hàng thiết yếu dân sinh thì tại sao chúng ta phải đòi hỏi sát với giá thế giới để tạo ra cơ hội cho một số ít đơn vị kinh doanh vàng cắt lỗ? Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng không đặt vấn đề liên thông giá vàng mà chỉ tập trung bình ổn dưới góc độ kinh tế vĩ mô.

Việc chênh lệch cao giữa giá vàng trong nước và thế giới có nguyên nhân khách quan là do chính nhu cầu của các tổ chức tín dụng đang mua vào để tất toán trạng thái vàng đã huy động và cho vay trước đó. Nhu cầu này rất lớn, nhưng xét về mặt vĩ mô cũng không làm ảnh hưởng đến thị trường. Vì vậy, giá vàng còn sẽ cao cho đến thời điểm các ngân hàng này tất toán xong.

Trong năm 2013 sau khi các ngân hàng thương mại tất toán xong thị trường vàng sẽ được chuyển sang quan hệ mua bán với mục đích tăng nguồn dữ trữ có lợi cho quốc gia. Khi đó, với mức chênh lệch cao như hiện nay, tỷ giá ổn định NHNN sẽ sẵn sàng xuất vàng ra bán. Và NHNN chính là người kiến tạo giá vàng cũng như hoạt động của thị trường vàng trong nước nhằm chuyển đổi vàng thành tiền phục vụ nền kinh tế, còn Nhà nước sẽ là người giữ vàng.