Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh chính là “phòng tuyến từ gốc”
Theo TS. Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị, Bộ Công an, văn hóa ngày càng được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng con người, củng cố quốc phòng, an ninh và nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia.
Môi trường văn hóa nhân văn giúp hình thành ý thức pháp luật, kỹ năng ứng xử
Trình bày tham luận tại Hội thảo “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” sáng 10/10, TS. Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh khẳng định: Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trên cơ sở phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Trong tiến trình đó, văn hóa không chỉ là lĩnh vực của đời sống tinh thần, mà còn là nguồn lực nội sinh, hệ giá trị và sức mạnh mềm quan trọng của quốc gia.
Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và tổ chức thực hiện đồng bộ nhiệm vụ phát triển văn hóa, con người.
Nghị quyết xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa, lành mạnh, văn minh, hiện đại từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số.
Theo TS. Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, trong bảo vệ an ninh con người, môi trường văn hóa nhân văn giúp hình thành ý thức pháp luật, kỹ năng ứng xử, tinh thần trách nhiệm và khả năng tự bảo vệ. Ngược lại, thông tin sai lệch, bạo lực, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân cực đoan và sự đảo lộn chuẩn mực, lệch chuẩn… có thể làm gia tăng tính dễ tổn thương của con người.
Sức mạnh của văn hóa sẽ trở thành sức mạnh của an ninh
Nghị quyết số 22-NQ/TW, đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh con người, phát huy sức mạnh lòng dân, bảo vệ con người trước các thách thức an ninh phi truyền thống và trên không gian mạng. Do đó, xây dựng môi trường văn hóa phải hướng tới hình thành những cá nhân có bản lĩnh, biết tự bảo vệ và những cộng đồng có khả năng tự phòng ngừa, tự quản, tự bảo vệ. Từ góc độ công tác công an, xây dựng môi trường văn hóa, vì thế có quan hệ trực tiếp với thế trận an ninh nhân dân và “thế trận lòng dân”.
Không gian mạng đã trở thành bộ phận quan trọng của môi trường văn hóa. TS. Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh cho rằng, thông tin sai lệch, nội dung độc hại và xu hướng lệch chuẩn có thể tác động nhanh đến tâm lý, hành vi, nhất là thanh thiếu niên. Nghị quyết số 22-NQ/TW đặt ra yêu cầu tăng cường bảo vệ an ninh con người, an ninh văn hóa trên không gian mạng; Chỉ thị số 07-CT/TW yêu cầu cán bộ, đảng viên giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn, văn hóa ứng xử trên mạng, chủ động lan tỏa thông tin chính thống, tích cực.
Văn hóa ngày càng được nhìn nhận không chỉ là lĩnh vực của đời sống tinh thần mà còn là nền tảng hình thành nhân cách, điều chỉnh hành vi, củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, môi trường văn hóa vẫn còn những hạn chế, bất cập.
TS. Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh khẳng định, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh chính là xây dựng “phòng tuyến từ gốc” để bảo vệ con người, củng cố niềm tin xã hội, tăng cường “thế trận lòng dân” và tạo dựng nền tảng an ninh vững chắc cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Khi văn hóa thực sự thấm sâu vào con người, tổ chức và đời sống xã hội, sức mạnh của văn hóa sẽ trở thành sức mạnh của an ninh và khi mỗi người dân cảm nhận được sự bình yên, được tôn trọng, được bảo vệ, thì mục tiêu cao nhất của công tác công an - vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân - sẽ được hiện thực hóa ngày càng vững chắc.
