Xác định rõ điểm nghẽn, đề xuất cơ chế đột phá để phát triển du lịch bền vững
Thảo luận tại Tổ 5 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố Quảng Ninh, Đà Nẵng, Cao Bằng về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch, các ĐBQH nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi của việc ban hành Nghị quyết là phải bảo đảm phát triển du lịch bền vững, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên và mang lại giá trị kinh tế thực chất cho người dân.
Phát triển du lịch cần hướng tới tính bền vững
Các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm thể chế hoá Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên. Bên cạnh đó, các ý kiến thảo luận tại tổ tập trung phân tích về tính khả thi của các quy định về mô hình kinh tế đêm, chính sách thị thực, quy hoạch vùng động lực và các giải pháp ưu đãi thuế. Mục tiêu cốt lõi được đặt ra là phải bảo đảm phát triển du lịch bền vững, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên và mang lại giá trị kinh tế thực chất cho người dân địa phương.
ĐBQH Trần Mạnh Huy (TP. Đà Nẵng) nhấn mạnh, Nghị quyết 26-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 45 đến 50 triệu lượt khách quốc tế, tổng doanh thu du lịch đạt 80 - 90 tỷ USD. Mục tiêu rất lớn, thời gian không còn nhiều nên muốn đạt được mục tiêu trên, theo đại biểu, không thể chỉ nghĩ đến việc làm sao có thêm khách, xây thêm khách sạn, khu nghỉ dưỡng. Đại biểu nhấn mạnh, các chính sách về phát triển du lịch cần tạo ra giá trị cho nền kinh tế, mang lại lợi ích thiết thực doanh nghiệp và người lao động địa phương.
Quan tâm tới các quy định tại khoản 7, Điều 4; khoản 6, Điều 5 và khoản 3, Điều 6 của dự thảo Nghị quyết về du lịch cộng đồng, hỗ trợ doanh nghiệp và liên kết tiêu thụ sản phẩm địa phương, đại biểu Trần Mạnh Huy đề nghị, khi hướng dẫn, Chính phủ quy định cách đo lường lợi ích thực chất. Theo đại biểu, không chỉ đếm số hợp đồng liên kết hay số doanh nghiệp được hỗ trợ mà cần đánh giá giá trị giao dịch, thu nhập của người dân và khả năng tham gia lâu dài vào chuỗi dịch vụ du lịch.
Đại biểu Trần Mạnh Huy cũng lưu ý, phát triển du lịch cần phải tính đến các yếu tố như thiên tai, mùa thấp điểm và biến động thị trường. Đại biểu nêu thực tế, ở miền Trung nước ta, mỗi khi du lịch gián đoạn, doanh nghiệp nhỏ và người lao động là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp. Nghị quyết 26-NQ/TW đã đặt vấn đề nghiên cứu cơ chế bảo hiểm rủi ro ngành du lịch có hỗ trợ của Nhà nước. Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ nội dung này trong chương trình triển khai, trước hết đánh giá các công cụ bảo hiểm hiện hành và khả năng thí điểm cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.
Chia sẻ quan điểm về phát triển du lịch theo hướng bền vững, ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc (TP. Đà Nẵng) cho rằng, giá trị cốt lõi thu hút khách du lịch là cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, chiều sâu văn hóa và bề dày lịch sử của địa phương. Nếu phát triển ồ ạt, “bê-tông hóa”, xây dựng khách sạn tràn lan sẽ làm mất bản sắc của địa phương và khách du lịch sẽ không muốn quay lại. Do vậy, đại biểu nhấn mạnh, không chạy theo số lượng khách đơn thuần mà cần hướng tới tính thực chất và bảo vệ môi trường sinh thái. Đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc đề nghị, dự thảo Nghị quyết cần xác định đúng “điểm nghẽn” hiện nay trong phát triển du lịch để có chính sách đột phá.
Cần có cơ chế kích cầu du lịch mùa thấp điểm
ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (TP. Quảng Ninh) nhấn mạnh nguyên tắc “Nhà nước không làm thay việc tư nhân có thể làm” và “không nên hỗ trợ bằng tiền trực tiếp cho doanh nghiệp” vì khó kiểm đếm, dễ dẫn tới sự bất bình đẳng.
Góp ý cụ thể về chính sách thị thực (khoản 3, Điều 9 dự thảo Nghị quyết), đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị áp dụng linh hoạt giữa thị thực du lịch và thị thực hội nghị, cho phép khách có thị thực du lịch được tham dự hội nghị quốc tế hợp pháp tại Việt Nam và ngược lại; đồng thời, quy định cụ thể thời hạn lưu trú tại các trung tâm du lịch nhằm bảo đảm có thể triển khai, áp dụng ngay.
Về phát triển du lịch biên giới trên đất liền, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị, bổ sung cơ chế xuất nhập cảnh bằng giấy thông hành, tăng thời gian lưu trú và khôi phục, thí điểm mô hình xe du lịch tự lái qua cửa khẩu vào sâu trong nội địa.
Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị, cần có chính sách phát triển loại hình du lịch MICE, du lịch kết hợp giữa công việc (hội họp, sự kiện) và nghỉ dưỡng, tham quan… Đại biểu cho rằng, cần có cơ chế kích cầu du lịch mùa thấp điểm, đơn cử như mùa đông tại các vùng biển miền Bắc; phân cấp cho HĐND cấp tỉnh căn cứ ngân sách ban hành mức hỗ trợ trực tiếp theo đầu khách hoặc chương trình sự kiện.
