Vừa công bố, thuế quan mới của ông Trump đã bị kiện
Các mức thuế quan mới do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 đối tác thương mại đã ngay lập tức vấp phải một vụ kiện tại tòa án liên bang, mở ra mặt trận pháp lý mới đối với chương trình bảo hộ thương mại của Nhà Trắng.
Theo đó, hai doanh nghiệp nhỏ của Mỹ - công ty kinh doanh gia vị và thương mại điện tử Burlap & Barrel cùng nhà bán lẻ đồng hồ cao cấp Collective Horology đã đệ đơn kiện ngày 24/7 nhằm yêu cầu tòa án hủy bỏ quyết định áp thuế mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Đơn kiện được nộp chỉ một ngày sau khi chính quyền công bố mức phụ thu mới từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 đối tác thương mại, trong nỗ lực mới nhất nhằm hiện thực hóa chương trình thuế quan của ông Trump thông qua các thẩm quyền sẵn có theo luật thương mại Mỹ.
Theo nguyên đơn, Nhà Trắng đã vượt quá phạm vi mà Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 cho phép. Đơn kiện nêu rõ: “Đây không phải là một thẩm quyền độc lập cho phép đánh thuế đối với gần như toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ gần như toàn bộ các đối tác thương mại”.
Hiện Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi về vụ kiện.
Tranh cãi về việc vận dụng Mục 301
Các mức thuế mới được công bố đúng thời điểm các mức thuế trước đây của Tổng thống Trump vốn được áp dụng theo một cơ chế khẩn cấp và tạm thời - hết hiệu lực.
Khác với cơ chế trước, thuế quan theo Mục 301 có thể được duy trì trong thời gian dài hơn nếu được xây dựng trên cơ sở xác định rằng các hành vi thương mại không công bằng của nước ngoài đang gây tổn hại hoặc hạn chế hoạt động thương mại của Mỹ.
Để làm căn cứ ban hành chính sách mới, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tiến hành cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng về tình trạng lao động cưỡng bức ở nước ngoài. Quá trình điều tra bao gồm việc lấy ý kiến công chúng và tổ chức hai vòng điều trần. Tuy nhiên, các nguyên đơn cho rằng cuộc điều tra này chỉ là một cái cớ nhằm hợp thức hóa việc áp thuế trên diện rộng.
Đơn kiện cũng lập luận rằng Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), do Đại diện Thương mại Jamieson Greer đứng đầu, đã không tuân thủ đúng yêu cầu của luật khi áp dụng biện pháp chung cho hàng chục quốc gia thay vì đánh giá riêng từng nước.
Nói cách khác, nguyên đơn cho rằng Mục 301 yêu cầu Chính phủ Mỹ phải chứng minh từng quốc gia cụ thể có hành vi thương mại gây tổn hại cho Mỹ trước khi áp dụng các biện pháp trả đũa, thay vì viện dẫn một vấn đề mang tính toàn cầu để áp thuế đồng loạt.
Mặt trận pháp lý tiếp tục nóng lên
Đại diện pháp lý cho hai doanh nghiệp là Liberty Justice Center, tổ chức luật vì lợi ích công theo khuynh hướng tự do kinh tế, vốn nhiều năm qua liên tục thách thức chính sách thuế quan của ông Donald Trump tại các tòa án.
Đáng chú ý, tổ chức này cũng là một phần của nhóm luật sư đã giành chiến thắng trong vụ kiện liên quan đến các mức thuế khẩn cấp trước đây của ông Trump tại Tòa án Tối cao Mỹ hồi đầu năm nay.
Việc Liberty Justice Center tiếp tục khởi kiện cho thấy chương trình thuế quan của Tổng thống Trump vẫn đang phải đối mặt với những thách thức pháp lý đáng kể, bất chấp việc Nhà Trắng đã chuyển sang sử dụng một cơ sở pháp lý khác nhằm duy trì chính sách bảo hộ thương mại.
Nếu tòa án chấp nhận lập luận của nguyên đơn, đây có thể trở thành một phép thử quan trọng đối với quyền hạn của Tổng thống Mỹ trong việc đơn phương áp đặt thuế quan theo luật thương mại hiện hành, đồng thời ảnh hưởng đến toàn bộ chiến lược thương mại mà chính quyền Trump đang theo đuổi.
