VNDIRECT Research đưa ra kịch bản VN-Index có thể điều chỉnh thêm về vùng giữa 1.500 - 1.600 điểm

Việc giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng và làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Theo đánh giá của IMF, tăng trưởng kinh tế thế giới có thể giảm khoảng 0,7-1 điểm phần trăm, trong khi lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 1 điểm phần trăm so với kịch bản cơ sở. Khi lạm phát gia tăng, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn sẽ bị thu hẹp, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE), qua đó có thể làm chậm thời điểm điều chỉnh giảm lãi suất so với kỳ vọng trước đó.

Các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng cảnh báo giá dầu cao kéo dài có thể làm suy yếu sức mua của người tiêu dùng, gia tăng chi phí sinh hoạt, ảnh hưởng đến tâm lý thị trường tài chính, đồng thời gây áp lực lên hoạt động đầu tư, trong đó có các lĩnh vực sử dụng nhiều năng lượng. Trong kịch bản bất lợi hơn, nếu giá dầu tiếp tục leo thang mạnh, rủi ro suy giảm tăng trưởng và suy thoái tại một số nền kinh tế lớn sẽ gia tăng rõ rệt.

Theo VNDIRECT Research, đối với kinh tế Việt Nam, tác động trước hết thể hiện ở áp lực lạm phát. Nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, CPI có thể chịu sức ép tăng lên đáng kể và có thể chạm mức mục tiêu điều hành (4,5%) trong quý 2/2026, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng là đầu vào quan trọng có thể gây tác động vòng 2 đến nhiều mặt hàng tiêu dùng trọng yếu và làm gia tăng lạm phát lõi trong nước.

Trong bối cảnh đó, công tác điều hành giá và các biện pháp bình ổn thị trường sẽ trở nên quan trọng hơn nhằm hạn chế tác động lan tỏa sang mặt bằng giá chung.

Mặt khác, giá dầu tăng cao cũng có thể gây áp lực lên tỷ giá do chi phí nhập khẩu năng lượng tăng lên, nhất là trong bối cảnh đồng USD mạnh lên trên thị trường quốc tế. Áp lực tỷ giá, nếu kéo dài, sẽ làm thu hẹp thêm dư địa điều hành chính sách tiền tệ. Đồng thời, rủi ro lạm phát và tỷ giá gia tăng cũng có thể gây sức ép lên mặt bằng lãi suất, ảnh hưởng đến mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Về tăng trưởng kinh tế, giá dầu tăng kéo dài có thể làm suy yếu sức cầu tiêu dùng trong nước, trong khi cầu tiêu dùng thế giới giảm cũng sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu. Cùng với đó, chi phí sản xuất và chi phí vận tải tăng sẽ làm gia tăng khó khăn cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, áp lực hỗ trợ tăng trưởng có thể đặt trọng tâm vào chính sách tài khóa, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, giảm thuế và kích cầu tiêu dùng trong nước.

Xét theo từng nhóm ngành, thị trường bất động sản có thể chịu tác động bất lợi do lãi suất không còn nhiều dư địa giảm, trong khi chi phí vốn và điều kiện tín dụng có thể tiếp tục bị siết chặt hơn. Ngành ngân hàng cũng đối diện rủi ro chi phí vốn tăng, tăng trưởng tín dụng chậm lại và nguy cơ nợ xấu gia tăng nếu hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi chi phí đầu vào và chi phí tài chính cao hơn. Đối với các ngành tiêu dùng, bán lẻ, hàng không, tác động chủ yếu đến từ sức mua suy yếu và biên lợi nhuận bị thu hẹp do chi phí vận tải, logistics và nhập khẩu tăng lên.

Ngoài ra, cần lưu ý thêm rủi ro về nguồn cung xăng dầu trong nước. Hiện nay, hai nhà máy lọc dầu trong nước đáp ứng khoảng 70-75% nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, trong trường hợp gián đoạn nguồn cung dầu thô đầu vào từ khu vực Vùng Vịnh kéo dài, đặc biệt nếu các tuyến hàng hải chiến lược bị ảnh hưởng, nguy cơ thiếu hụt cục bộ nguồn cung xăng dầu trong nước có thể gia tăng.

Về phản ứng chính sách, cơ quan quản lý đã tính tới một số phương án hỗ trợ bình ổn thị trường. Trong đó, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế nhập khẩu ưu đãi tối huệ quốc (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào về 0%.

Tuy nhiên, tác động trực tiếp đến giá bán lẻ trong nước được đánh giá là không quá lớn, do phần lớn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam hiện đến từ ASEAN và Hàn Quốc, vốn đã được hưởng mức thuế nhập khẩu thấp hoặc 0% theo các cam kết FTA. Ý nghĩa chính của giải pháp này là góp phần đa dạng hóa nguồn cung và mở rộng lựa chọn thị trường nhập khẩu.

Bên cạnh đó, phương án sử dụng quỹ bình ổn giá xăng dầu cũng được xem là một công cụ hỗ trợ trong trường hợp giá xăng dầu tăng mạnh và kéo dài, nhằm hạn chế mức độ truyền dẫn sang giá bán lẻ trong nước và góp phần ổn định tâm lý thị trường.

Đối với thị trường chứng khoán, giá dầu tăng đột biến thường tạo tác động tiêu cực trong ngắn hạn, do làm gia tăng lo ngại về lạm phát, lãi suất, tỷ giá và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. So với các giai đoạn trước, tốc độ tăng giá dầu hiện nay nếu diễn ra quá nhanh sẽ khiến thị trường khó thích nghi ngay, từ đó làm gia tăng biến động mạnh hơn trong ngắn hạn.

Trên đồ thị ngày và đồ thị giờ, chỉ báo RSI của VN-Index đều đã phá xuống dưới ngưỡng 30 - vùng quá bán. Đặc biệt, RSI trên khung giờ (H1) đã chạm mức 20, một vùng hiếm khi xuất hiện và thường đi kèm với phản ứng kỹ thuật ngắn hạn khi tâm lý thị trường phần nào ổn định trở lại.

Về mặt kỹ thuật, thị trường hiện đang vận động quanh 3 ngưỡng hỗ trợ trọng yếu: 1.660 - 1.600 - 1.500 điểm. Trong đó, vùng 1.500 mang ý nghĩa then chốt - nếu bị xuyên thủng, xu hướng tăng trung hạn của thị trường sẽ chính thức bị phá vỡ.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng mặt bằng định giá dưới 1.660 điểm đang trở nên hấp dẫn hơn đáng kể. P/E forward của VN-Index tại vùng giá này đã về mức thấp hơn trung bình 5 năm, trong khi P/B tiệm cận vùng định giá mà dòng tiền trung-dài hạn thường bắt đầu tích lũy trong các chu kỳ điều chỉnh trước đây. Nói cách khác, thị trường đang giảm vì tâm lý, nhưng nền tảng giá trị lại đang dần nghiêng về phía người mua.

Bên cạnh yếu tố định giá, VNDIRECT Research cũng đánh giá rằng giá dầu - sau cú tăng đột biến từ vùng ~77 lên trên 110 USD/thùng - sẽ cần tìm vùng cân bằng mới trong thời gian tới. Trong kịch bản cơ sở, biến động một chiều với biên độ lớn như vậy thường khó duy trì lâu, và khi giá dầu bắt đầu hình thành vùng tích lũy, áp lực bán trên thị trường cổ phiếu sẽ giảm nhiệt tương ứng. Thêm vào đó, các Bộ trưởng Tài chính nhóm G7 dự kiến họp khẩn trong ngày 9/3 để thảo luận phương án phối hợp xả kho dự trữ dầu chiến lược thông qua cơ chế IEA, với quy mô được đề xuất khoảng 300-400 triệu thùng - nếu được triển khai, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ hạ nhiệt giá dầu đáng kể. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong trường hợp xung đột tiếp tục mở rộng hoặc eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài, kịch bản giá dầu duy trì trên 100 USD hoặc tiếp tục tăng cao hơn vẫn hoàn toàn khả thi.

Trước bối cảnh nêu trên, VNDIRECT Research đưa ra kịch bản cơ sở VN-Index có thể điều chỉnh thêm về vùng giữa 1.500 - 1.600 điểm, nơi sự kết hợp giữa mặt bằng định giá hấp dẫn và kỳ vọng giá dầu ổn định sẽ tạo nền cho lực cầu hỗ trợ chỉ số. Từ đó, thị trường có cơ sở để tìm động lực hồi phục kỹ thuật.