Virus ở gia súc lần đầu được phát hiện ở người tại Pháp: Nguy cơ lây lan ra cộng đồng ra sao?
Ca nhiễm virus Shamonda đầu tiên được biết đến ở người vừa được ghi nhận tại Pháp, và bệnh nhân đã tử vong. WHO hiện đánh giá đây là trường hợp đơn lẻ, chưa cho thấy nguy cơ rộng hơn đối với cộng đồng.
Virus Shamonda vốn chủ yếu được ghi nhận ở động vật, đặc biệt là gia súc. Tuy nhiên, trường hợp mới tại Pháp đang đặt ra những câu hỏi về khả năng lây nhiễm sang người và mức độ nguy hiểm của loại virus này.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đang liên hệ với các nhà chức trách Pháp và theo dõi chặt chẽ tình hình, đồng thời sẽ cập nhật thông tin khi có thêm dữ liệu.
Đây là những gì chúng ta biết về virus Shamonda đến hiện tại:
Virus chủ yếu ảnh hưởng đến vật nuôi
Theo WHO, virus Shamonda lần đầu tiên được xác định ở gia súc tại Nigeria vào năm 1965. Virus thường xuất hiện ở gia súc, nhưng cũng đã được ghi nhận ở cừu, dê, ngựa và lạc đà không bướu alpaca.
Theo Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH), động vật nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng lâm sàng như sốt, tiêu chảy và giảm sản lượng sữa. Virus cũng có thể gây ra những bất thường bẩm sinh ở bê mới sinh.
Phần lớn các trường hợp nhiễm virus Shamonda được phát hiện tại châu Phi và Nhật Bản. Tại châu Âu, virus lần đầu được phát hiện vào mùa hè năm nay ở gia súc tại miền Nam nước Đức và Thụy Sĩ. Sau đó, virus tiếp tục được ghi nhận ở động vật tại một số quốc gia Tây Âu khác, gồm Áo, Bỉ và Pháp.
Virus lây truyền qua vết đốt của côn trùng
Virus Shamonda lây truyền sang động vật qua vết đốt của muỗi dĩn thuộc chi Culicoides - loài côn trùng nhỏ có hình dáng tương tự ruồi. Theo WHO, cần có thêm nghiên cứu để xác định chính xác loài côn trùng tham gia truyền virus.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy virus lây truyền trực tiếp từ động vật này sang động vật khác, ngoại trừ khả năng truyền từ con mẹ nhiễm bệnh sang con con trong thời kỳ mang thai.
Theo WOAH, các đợt bùng phát dịch do nhóm virus này gây ra thường diễn ra theo chu kỳ, gắn với quy luật hoạt động theo mùa của muỗi dĩn. Tuy nhiên, quy luật này tại châu Âu có thể khác với những khu vực nơi các virus lưu hành thường xuyên.
Nguy cơ đối với con người được đánh giá là thấp
Các nhà chức trách Pháp nghi ngờ bệnh nhân nhiễm virus Shamonda sau khi bị một con muỗi dĩn mang virus đốt. Tuy nhiên, giới chức y tế cho biết cần điều tra thêm để xác nhận con đường lây nhiễm, đồng thời làm rõ liệu virus có trực tiếp gây ra hoặc góp phần dẫn đến cái chết của bệnh nhân hay không.
Theo Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC), bệnh nhân vốn đang được điều trị một căn bệnh nghiêm trọng nên dễ bị nhiễm trùng hơn so với dân số nói chung.
Mặc dù trường hợp này cần được điều tra thêm, WHO hiện xem đây là một trường hợp đơn lẻ và cho biết chưa có dấu hiệu về nguy cơ rộng hơn đối với cộng đồng.
Công tác giám sát còn hạn chế
Theo WOAH, các quốc gia được khuyến khích tự nguyện báo cáo những trường hợp nhiễm virus Shamonda, nhưng hiện chưa có yêu cầu bắt buộc về việc này. Việc xác nhận động vật nhiễm virus cũng cần đến xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, bởi các triệu chứng lâm sàng có thể tương tự những bệnh khác.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hoặc vaccine phòng virus Shamonda.
