VinFuture thúc đẩy kết nối, đồng hành cùng cộng đồng khoa học Việt Nam

Những cuộc gặp gỡ khơi nguồn cảm hứng nghiên cứu

Với nhiều học sinh, sinh viên Việt Nam, cơ hội được trực tiếp gặp gỡ một nhà khoa học đoạt giải Nobel hay chuyên gia hàng đầu thế giới là trải nghiệm đáng nhớ trên hành trình theo đuổi khoa học. Không chỉ được tiếp cận những thành tựu tiên tiến, các bạn trẻ còn có dịp lắng nghe câu chuyện phía sau những khám phá lớn: từ sự tò mò ban đầu, những thử nghiệm thất bại đến hành trình bền bỉ tìm kiếm lời giải cho các vấn đề khoa học.

Tinh thần ấy được thể hiện qua chuỗi chương trình InnovaConnect do VinFuture tổ chức tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM vào cuối tháng 9/2026, với sự tham gia của GS. David MacMillan – chủ nhân Giải Nobel Hóa học năm 2021 – cùng GS. Nguyễn Thành Vinh, Đại học New South Wales (Australia).

Theo GS. Nguyễn Thành Vinh, điều khiến ông ấn tượng là sự tò mò và tinh thần trao đổi cởi mở của người trẻ Việt Nam. Họ không chỉ quan tâm đến những thành tựu khoa học đã được ghi nhận mà còn muốn tìm hiểu cách một ý tưởng hình thành, lý do các nhà khoa học lựa chọn câu hỏi nghiên cứu và cách họ vượt qua thất bại.

“Chương trình không chỉ chuyển giao kiến thức, mà còn làm cho khoa học trở nên rõ ràng và gần gũi hơn. Khi một sinh viên trẻ có thể đặt câu hỏi trực tiếp cho một nhà khoa học hàng đầu thế giới, khoảng cách giữa ‘khoa học quốc tế’ và "khoa học mà chính mình có thể làm" bỗng trở nên nhỏ bé hơn rất nhiều, ít nhất là về mặt tâm thế!”, GS. Nguyễn Thành Vinh chia sẻ.

Từ kết nối học thuật đến những hợp tác nghiên cứu cụ thể

Không chỉ truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, các chương trình của VinFuture còn mở ra những góc nhìn mới cho đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu trong nước, tạo tiền đề để các kết nối học thuật phát triển thành những hoạt động hợp tác nghiên cứu thực chất.

Một ví dụ là PGS.TS. Võ Thắng Nguyên, giảng viên Khoa Lý – Hóa, Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng. Tham gia chương trình InnovaConnect năm 2025 với chủ đề “Các giải pháp và vật liệu mới cho phát triển bền vững” tại Đà Nẵng, ông có cơ hội trao đổi chuyên sâu về các hướng nghiên cứu vật liệu và điện hóa gắn với kinh tế tuần hoàn.

Từ những kết nối tại chương trình, PGS.TS. Võ Thắng Nguyên đã phát triển hợp tác nghiên cứu với TS. Dư Hoàng Long, nhà nghiên cứu tại Đại học Monash (Australia), về sản xuất ammonia từ nước thải bằng phương pháp điện hóa. Hướng nghiên cứu này nhằm chuyển hóa chất thải thành tài nguyên có giá trị, góp phần giảm ô nhiễm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Các kết nối cũng mở rộng sang lĩnh vực đào tạo nhân lực khoa học. Thông qua trao đổi với GS. Yeon-Tae Yu tại Đại học Quốc gia Jeonbuk (Hàn Quốc), PGS.TS. Võ Thắng Nguyên có thêm cơ hội thảo luận về việc tuyển chọn sinh viên sau đại học tham gia các nhóm nghiên cứu tại Hàn Quốc.

“Đối với tôi, điều đáng trân trọng là những kết nối tại InnovaConnect không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật, mà đã từng bước phát triển thành các hoạt động hợp tác nghiên cứu và mở ra cơ hội đào tạo cụ thể”, bà chia sẻ.

Từ trải nghiệm này, có thể thấy giá trị của một diễn đàn khoa học không chỉ nằm ở những cuộc trao đổi trong khuôn khổ sự kiện, mà còn ở khả năng duy trì và phát triển các mối quan hệ hợp tác sau đó.

Cùng quan điểm, GS. Nguyễn Thành Vinh cho rằng, kết nối học thuật cần được phát triển theo hướng dài hạn, vượt ra ngoài khuôn khổ các hội thảo hay chuyến thăm ngắn hạn. Ông mong muốn thúc đẩy các mô hình đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh giữa Việt Nam và Australia, trao đổi sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ, cùng xây dựng đề xuất tài trợ và triển khai các dự án chung.

Theo ông, các nhóm nghiên cứu tại Đại học New South Wales có thế mạnh về hóa học tổng hợp, xúc tác, khám phá phản ứng, tự động hóa và sàng lọc phản ứng. Trong khi đó, các nhà khoa học Việt Nam có những thế mạnh bổ trợ trong hóa dược, vật liệu, sinh học, nghiên cứu hợp chất tự nhiên và hiểu biết về các vấn đề thực tiễn tại Việt Nam. Sự kết hợp này có thể mở ra những hướng nghiên cứu mà một nhóm riêng lẻ khó thực hiện.

GS. Nguyễn Thành Vinh nhấn mạnh: “Một cuộc gặp có thể tạo ra cảm hứng nhưng để tạo ra khoa học thì cần thêm ba yếu tố: Con người, cơ chế và thời gian”.

Kết nối khoa học để giải quyết những vấn đề thiết thực

Tinh thần kết nối tri thức quốc tế với các vấn đề thực tiễn tiếp tục được thể hiện trong chương trình InnovaConnect với chủ đề “An toàn dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo trong Y tế số”, diễn ra vào tháng 10/2026.

Tại chương trình, PGS. Nguyễn Thị Thu Trâm, Trưởng khoa Khoa học cơ bản kiêm Trưởng bộ môn Kỹ thuật y sinh, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, đã trao đổi với GS. Haifeng Shen (Southern Cross University) và PGS. Lê Nguyễn Quốc Khánh (Taipei Medical University) về tiềm năng ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân của người bệnh.

Sau chương trình, PGS. Nguyễn Thị Thu Trâm dự kiến tiếp tục duy trì kết nối với các chuyên gia quốc tế, hướng tới phát triển nhóm nghiên cứu về y tế số tại trường; tổ chức các khóa đào tạo chuyên đề về an toàn dữ liệu sức khỏe và đạo đức AI trong y học, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác nghiên cứu quốc tế.

Từ vật liệu, năng lượng đến y tế số, những câu chuyện trên cho thấy các nhà khoa học Việt Nam không chỉ tiếp nhận tri thức từ quốc tế mà còn chủ động đóng góp năng lực chuyên môn, tìm kiếm cơ hội hợp tác và cùng phát triển những hướng nghiên cứu có ý nghĩa đối với cộng đồng.

Xa hơn những kết nối riêng lẻ, GS. Nguyễn Thành Vinh kỳ vọng sẽ hình thành một mạng lưới nghiên cứu rộng mở, liên kết các nhóm khoa học Việt Nam với đối tác quốc tế. Đây sẽ là nền tảng để các nhà nghiên cứu trẻ chia sẻ ý tưởng, bổ trợ nguồn lực và cùng triển khai những dự án vượt ra ngoài giới hạn của từng phòng thí nghiệm hay cơ sở đào tạo.

Đó cũng là giá trị lâu dài mà VinFuture hướng tới thông qua các hoạt động kết nối khoa học.